Nuôi cầy hương đạt hiệu quả kinh tế cao
Anh Trương Bá Linh là người tiên phong đem con cầy hương về vùng đất Nam Bộ nuôi thành công, mang lại nguồn thu nhập khả quan cho gia đình và mở ra hướng chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp của địa phương…
Anh Linh mê cầy hương một phần vì tò mò, nghe chúng có túi hương thơm lừng, có thể dùng để trị các chứng bệnh và chế làm dầu thơm. Ba năm trước, trong chuyến đi lên Tây Nguyên phát hiện có người nuôi cầy hương, Linh đã mua lại 2 cặp với giá 20 triệu đồng. Đem về Trà Vinh nuôi, ban đầu anh không khỏi lo lắng bởi sợ lạ thổ nhưỡng cầy hương sẽ chết. Nhưng thực tế, vùng đất cù lao Hòa Minh bốn mùa gió trời thổi mát, hết sức thích hợp với cầy hương. Chúng bắt cặp và đẻ. Dân địa phương cho biết, từ ngày anh Linh nuôi cái con hình dáng như con chồn mướp đó, mùi hương lan ra cả xóm thơm phức.
Anh cho biết: “Cầy hương là loài động vật hoang dã và rất quý hiếm. Khi nuôi phải đăng ký với cơ quan Kiểm lâm; chi phí đầu tư mua con giống và xây dựng chuồng nuôi ban đầu rất cao, nhưng chiếm ít diện tích chuồng nuôi. Thức ăn của cầy hương rất dễ tìm nên khâu chăm sóc và theo dõi cũng không khó. Cầy hương ít bệnh, tỷ lệ hao hụt thấp; khi được chăm sóc tốt, cho ăn đầy đủ, vệ sinh chuồng sạch sẽ... cầy hương rất mau lớn và sinh sản nhiều”.
Chuồng nuôi cầy hương được thiết kế rất đơn giản bằng cách xây tường xi măng trên một khoảng sân trống hình chữ nhật. Tường xây cao khoảng 1m bao quanh phía trên tường là lưới B40 và có cửa mở ra vào chắc chắn... Bên trong chuồng, được thiết kế mặt bằng xi măng, hoặc bằng đất và được chia thành nhiều ngăn, mỗi ngăn có diện tích trên dưới 10m2, có lỗ trống để thoát nước dễ dàng... Mỗi ngăn được thả nuôi hai con cầy hương đực và cái. Anh Trương Bá Linh hiện có một dãy chuồng xi măng cạnh nhà và nuôi gần 50 con cầy hương các loại.
Có lẽ mang trong mình mùi hương thơm ngát nên cầy hương rất kỵ chuồng nuôi mất vệ sinh. Chuồng nào không quét dọn sạch, chúng dễ bị bệnh, đi qua chuồng khác.
Cầy hương bắt chuột, bắt rắn rất tài, mỗi khi chủ mở chuồng cho đi, chúng đều tha về vài con chuột.
Theo anh Linh, cầy hương không kén ăn. Nuôi thuần dưỡng, chúng ngoan hiền như mèo, thả ra cứ quanh quẩn gần chuồng nuôi. Anh cho cầy hương ăn chủ yếu là rau, chuối, củ, quả các loại và cá, tép… Bình quân, cứ đầu tư khoảng vài trăm ngàn thức ăn, sau 1 năm nuôi, con cầy hương sẽ đạt trọng lượng trên dưới 5 kg.
Điểm đặc biệt là cầy hương đẻ rất dữ. Đến tuổi trưởng thành mỗi con nặng từ 4 – 6 kg, một năm đẻ 2 lần, mỗi lần từ 2 – 5 con. Cầy hương con rất khỏe, ít bệnh. Cầy hương vài tháng tuổi đã có thể xuất chuồng bán giống với giá 10 triệu đồng/ cặp. Đến nay, đàn cầy hương đã sinh sản và phát triển lên rất nhiều.
Anh Linh kể, không biết trong tự nhiên cầy hương sinh đẻ ra sao nhưng trong điều kiện nuôi thuần hóa, nếu làm chuồng dưới đất hay đào hang sẵn cho cầy hương đẻ thì chúng chỉ nằm ì đó. Cầy chỉ đẻ khi chủ nuôi đưa chúng đặt trong la-va-bo dùng để rửa mặt. Lúc đẻ xong, nếu bắt chúng đi, cả mẹ và con đều xù lông cắn. Khi nào cầy hương con cứng cáp tìm cách ra khỏi bồn, chúng mới ngoan ngoãn cho anh bắt nhốt vào chuồng. Vì lẽ đó, mỗi mùa cầy hương đẻ, anh phải chạy tìm mấy la-va-bo rửa mặt cho chúng làm ổ. Khi thấy cầy hương làm ổ đẻ, anh Linh lấy những cái bồn sành sứ - loại bồn rửa mặt – đặt trong chuồng, rồi bắt cầy hương đang mang thai bỏ vào bồn cho chúng đẻ… Khi chúng bắt ổ đẻ tỏa ra mùi thơm bát ngát như mùi mướp dễ chịu lắm.
Để tránh dơ chuồng và giúp cầy hương phát triển nhanh, sinh sản nhiều con, anh Linh thường xuyên theo dõi nguồn thức ăn thừa - thiếu của cầy hương, vệ sinh chuồng sạch sẽ mỗi ngày một lần và thỉnh thoảng cho phơi chuồng dưới ánh nắng mặt trời để tiêu diệt mầm bệnh.
Do cầy hương được thuần dưỡng, quen chuồng nên anh Linh luôn mở cửa chuồng cho chúng chạy nhảy quanh nhà để bắt chuột, bắt rắn… Nhờ vậy, đàn cầy hương nuôi của anh Linh tăng trưởng nhanh, không bị bệnh, tỷ lệ hao hụt thấp và sinh sản đều. Sau hơn 3 năm chăm sóc, làm đúng quy trình kỹ thuật đã được hướng dẫn, đàn cầy hương của anh tăng trưởng và phát triển rất nhanh.
Theo anh Linh, thịt cầy hương mềm và thơm ngon, chế biến được nhiều món
“Thịt cầy hương trên thị trường luôn có giá cao hơn thịt heo rừng, thịt hươu nai. Hiện 1 kg thịt cầy hương với giá 700 ngàn đồng. Mấy nhà hàng lớn ở Cần Thơ, Trà Vinh, Vĩnh Long, Bến Tre… biết tôi nuôi cầy hương nên điện thoại tới đặt hàng trước nhưng tôi đâu dám nhận lời. Nội bán con giống còn không đủ, còn đâu cầy bán thịt”. Từ lúc bắt đầu nuôi tới giờ, cầy hương đã đẻ cho anh được 40 con.
Anh vừa cung cấp cầy hương giống cho những người có nhu cầu ở các nơi và thịt cầy hương thương phẩm cho các nhà hàng ở tỉnh, thành phố… đem lại doanh thu hàng trăm triệu đồng. Nhưng đàn cầy hương của anh nuôi không đủ để bán. Hiện nay, anh Linh đang nuôi gần 50 con cầy hương bố mẹ, cầy hương trưởng thành và cầy hương giống các loại. Đàn cầy hương nuôi của anh Linh đang được gia đình anh chăm sóc cẩn thận, tăng trưởng tốt, không có dấu hiệu bị bệnh, hứa hẹn sẽ có một nguồn thu nhập đáng kể cho gia đình.
Ông Phạm Hoàng Nam, Chi cục trưởng Chi Cục Kiểm lâm Trà Vinh nói: So với nuôi các động vật hoang dã khác, cầy hương cho thu nhập cao hơn và ổn định đầu ra. Một con cầy hương đẻ 2 lứa/ năm, tính ra tiền bán cầy giống không dưới 20 triệu đồng trong khi việc nuôi cầy con lại không cực nhọc. Chỉ con đực mới có túi xạ và giá trị chính là đây. Phân cầy hương dùng làm phân bón cho cây cảnh, da nó trị ung nhọt rất tốt.
Hiện ngành kiểm lâm tỉnh đang khuyến khích các hộ dân nuôi cầy hương vì đây là động vật hoang dã quý hiếm đang giảm dần cá thể trong môi trường tự nhiên.
Mô hình nuôi cầy hương của anh Trương Bá Linh vừa có nguồn thu nhập cao vừa giải quyết việc làm cho một bộ phận lao động nhàn rỗi ở địa phương và là nơi tham quan lý tưởng của nhiều người yêu thích động vật hoang dã. Đây là mô hình đang được các ngành chức năng nghiên cứu phát huy và nhân rộng để giúp người dân nhanh chóng thoát nghèo.
