Nước sạch Hà Nội có... sạch?
Công nghệ có lạc hậu ?
Đó là băn khoăn của bạn Nguyễn Văn Tuyển (Tây Hồ, Hà Nội) sau khi nghe thông tin về nước sạch nhiễm giun ở quận Đống Đa, Hà Nội. Chúng tôi đã trao đổi vấn đề bạn hỏi với thạc sĩ Vũ Ngọc Duy, Phòng Công nghệ, Trung tâm nghiên cứu công nghệ môi trường và phát triển bền vững thuộc Đại học khoa học tự nhiên. Thạc sĩ cho biết, công nghệ xử lý nước hiện đang được áp dụng ở các nhà máy nước ở Việt Nam gồm 4 bước: Làm thoáng --> lắng --> lọc --> sát trùng. Để loại bỏ được Fe(II), trong giai đoạn làm thoáng, người ta phải cho nó tiếp xúc với oxy bằng cách làm dàn mưa. Sau đó (giai đoạn lắng), Fe(II) bị oxy hoá bởi O 2tạo thành Fe(OH) 3không tan và lắng xuống. Tiếp đến là giai đoạn lọc là loại hoàn toàn cặn Fe(OH) 3không lắng được trong giai đoạn lắng. Trong giai đoạn lắng và lọc, các tạp chất như: Mn, As, NH 4+, hữu cơ.... bị hấp phụ một phần lên Fe(OH) 3nên được loại trong quá trình lọc. Giai đoạn sát trùng nhằm mục đích diệt khuẩn, để đảm bảo chất lượng về khía cạnh vi sinh vật. ở Việt Nam chất sát trùng thường được dùng là Cl2. Chất này không những có tác dụng sát trùng nước sau xử lý mà còn có tác dụng bảo vệ nước trong quá trình phân phối để tránh tái nhiễm khuẩn trên đường ống.
Như vậy, việc dùng dàn mưa trong quy trình xử lý nước là tất yếu. Nhìn chung, chất lượng nước sau xử lý là tốt. Và việc nhiễm giun trong nước sạch như ở Đống Đa, Hà Nội hoàn toàn không phải do quá trình xử lý gây ra.
Đường ống có làm tái bẩn nguồn nước?
Bạn Nguyễn Văn Tuyển còn thắc mắc: ngoài chất liệu nhựa, hệ thống ống dẫn nước sinh hoạt còn được làm bằng những chất liệu gì? Hệ thống này có thể làm tái bẩn nguồn nước đã được xử lý? Hành vi đục đường ống dẫn nước sẽ bị xử phạt như thế nào? Về vấn đề này, ông Nguyễn Hùng Vỹ, phó giám đốc Công ty kinh doanh nước sạch Hà Nội cho biết, từ năm 1996, công ty triển khai dự án cải tạo đường ống và lắp đặt đồng hồ cho từng hộ gia đình. Cho đến thời điểm này, trên địa bàn toàn thành phố, dự án đã thực hiện được 60%, trong đó quận Hoàn Kiếm đã làm xong toàn bộ, Hai Bà Trưng 90%. Đường ống được sử dụng trong quá trình cải tạo mạng làm bằng chất liệu gang dẻo, ống pen (nhựa dẻo) và sắt tráng kẽm. Đây là những loại chất liệu hiện đang được sử dụng rộng rãi trên thế giới.
Tuy vậy, ông Nguyễn Quốc Huy, trưởng phòng thanh tra Công ty kinh doanh nước sạch Hà Nội cho biết, tình trạng lấy cắp nước trước đồng hồ, tìm biện pháp làm tê liệt đồng hồ, đục phá đường ống trái phép vẫn diễn ra. Tính từ đầu năm đến nay, thanh tra ngành nước đã phát hiện 200 trường hợp vi phạm. Các trường hợp này đã bị cắt nước, xử phạt hành chính từ 300 đến 700 ngàn đồng đồng thời tr
uy thu tiền nước đã bị ăn cắp, bồi hoàn thiệt hại cho hệ thống cấp nước. Việc xử phạt theo mức độ dân sự như trên trong thực tế chưa đủ sức răn đe. Theo ông Vỹ, phải quy đây là một tội phạm hình sự mới hợp lý. Tình trạng đục phá tùy tiện đường ống dẫn nước gây hậu quả rất nghiêm trọng: gây tụt áp lực đường nước (nước chảy yếu đi, thậm chí gây mất nước cho các hộ lân cận), rò rỉ, thất thoát nước và đặt biệt là có thể gây nhiễm bẩn nguồn nước. Hiện tượng nước nhiễm giun ở Đống Đa Hà Nội là do nguyên nhân này. Sau sự việc này, thanh tra ngành nước đã tiến hành kiểm tra và phát hiện đa số hộ tự tiến hành lắp đặt đường ống dẫn nước bằng những vật liệu không đồng bộ, không đảm bảo kỹ thuật, dẫn đến tình trạng gãy dập, nhiều chỗ bị nước cống xâm thực vào. Chi phí phải bỏ ra để khôi phục đường ống rất cao, có khi mất tới hàng chục triệu đồng.
Nguồn: KH&ĐS Số 39 Thứ Hai 15/5/2006
