Những thay đổi của cơ thể trong quá trình lão hoá

Hệ tim mạch

Mạch máu trở nên xơ cứng không thể dãn ra khi máu được bơm qua, nên huyết áp có chiều hướng gia tăng; cơ tim, van tim cũng xơ cứng hơn, do đó công suất tống máu của tim giảm đi. Người cao tuổi mau mệt khi vận động thể lực. Các cơ quan điều chỉnh huyết áp khi thay đổi tư thế trở nên kém nhạy cảm lúc tuổi cao nên dễ bị hạ huyết áp tư thế và dễ bị chóng mặt khi thay đổi tư thế. Vì vậy buổi sáng khi thức dậy nếu thấy váng đầu thì nên thay đổi tư thế và ngồi nghỉ vài phút trước khi đứng dậy.

Duy trì cân nặng ở mức hợp lý, tập luyện đều đặn, không hút thuốc lá, giảm muối, đường, mỡ trong khẩu phần ăn hàng ngày là những biện pháp làm nhẹ bớt những tác hại của tuổi già lên hệ tim mạch.

Hệ tiêu hoá

Cơ thể người già sản xuất ít men lactase là enzym cần cho việc tiêu hoá sữa nên không dung nạp được những thức ăn làm từ sữa. Vì vậy người già thường có cảm giác chướng bụng, đầy hơi hoặc tiêu chảy khi dùng loại thực phẩm này. Nước bọt và các men tiêu hoá không được tiết ra đầy đủ như trước nên khó tiêu hoá, kém hấp thụ chất dinh dưỡng và sự bài tiết cũng kém. Thức ăn đi qua khỏi dạ dày chậm và dạ dày cũng không thể chứa nhiều thức ăn vì kém co dãn hơn trước. Đại trường người già thải phân chậm và dễ bị táo bón.

Gan người già nhỏ lại vì số lượng tế bào giảm đi, lượng máu đến gan cũng giảm; các enzym của gan có vai trò giúp cơ thể chế biến và xử lý thuốc và các chất khác hoạt động kém hiệu quả hơn. Gan không còn làm tốt vai trò thải thuốc và các chất khác ra khỏi cơ thể, do đó, thuốc sẽ kéo dài tác dụng hơn.

Nên ăn nhiều chất xơ, uống nhiều nước. Tránh ăn những loại thức ăn khó tiêu. Chia làm nhiều bữa ăn nhỏ và nhai kỹ, nhai chậm rải khi ăn.

Hệ thần kinh

Các tế bào thần kinh có thể mất đi một số thụ thể đảm nhận việc tiếp nhận tín hiệu, lưu lượng máu lên não giảm, não có thể hoạt động kém hơn. Người già phản ứng và thực hiện một công việc có phần nào chậm hơn, nhưng họ làm một cách chính xác. Một số chức năng về trí tuệ có giảm đi chút đỉnh sau tuổi 70, như nhớ các từ, nhớ chuyện mới xảy ra, khả năng học điều mới.

Ở người cao tuổi, các tín hiệu từ dây thần kinh truyền đến cơ lâu hơn nên cơ phản ứng chậm đi. Họ cũng nhận ra cảm giác đau chậm và phản ứng cũng chậm hơn.

Các giác quanmất đi tính nhạy bén. Xúc giác giảm, khả năng nghe các âm thanh tần số cao cũng giảm. Sau tuổi 50, khứu giác và vị giác giảm dần. Hai giác quan này rất cần để thưởng thức hương vị thức ăn. Các gai vị giác ngọt và mặn giảm về số lượng và độ nhạy. Khả năng ngửi giảm vì lớp niêm mạc mũi mỏng hơn và khô đi, các mút dây thần kinh cũng bị thay đổi này mà người già thấy thức ăn có vẻ đắng hơn và mùi nhạt nhẽo vô vị. Nước bọt tiến ra ít làm cho miệng khô hơn.

Nước lợi teo lại, hậu quả là phần chân răng dễ bám thức ăn và vi khuẩn, lớp men răng cũng mòn đi, nên dễ bị sâu răng và rụng răng.

Thuỷ tinh thể trở nên chai cứng, giảm khả năng điều tiết nên không thể nhìn gần, vì vậy người già cần đeo kính để đọc sách. Đồng tử đục và nhỏ lại nên khó thích nghi với ánh sáng mờ, người từ 60 tuổi cần độ sáng gấp 3 lần so với người trẻ mới nhìn rõ. Khả năng nhận biết màu sắc kém hơn do thuỷ tinh thể hơi ngả màu vàng, nên khi nhìn màu xanh trở thành xám vì vậy sẽ khó khăn khi đọc chữ đen trên nền xanh. Mắt người già khô vì ít tiết dịch.

Nói chuyện với người già nên nói lớn và chậm. Tăng ánh sáng để nhìn rõ hơn. Không thêm muối mà nên thêm màu sắc và gia vị để thức ăn thêm phần hấp dẫn. Vì khó phân biệt màu sắc người già thấy đồ vật trở nên ảm đạm, hãy đổi qua những màu sáng hơn như màu cam, đỏ cho những vật dụng trong nhà, áo quần…