Những thành tựu nổi bật của ngành thép năm 2007
Mở đầu
Năm 2007 tình hình kinh tế ở hầu hết các châu lục đều có sự tăng trưởng. Ngành công nghiệp thép ở nhiều nước, trong đó có Việt Nam , đã có tốc độ phát triển nhanh chóng, đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ.
Việt Nam, sau một năm gia nhập WTO cũng duy trì được tốc độ phát triển kinh tế ở mức độ cao, tăng trưởng GDP so với năm 2006 đạt 8,5%, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt, đầu tư nước ngoài (FDI) đạt con số trên 20,3 tỷ USD. Nguồn tài trợ ODA của các tổ chức quốc tế và của các nước cho Việt Nam năm 2007 cũng cao hơn nhiều năm trước, các công trình xây dựng cơ bản của Nhà nước, các dự án đầu tư trong nước và ngoài nước, cũng như các công trình xây dựng dân dụng năm 2007 cũng tăng trưởng đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi cho ngành công nghiệp thép Việt Nam phát triển. Dưới đây xin nêu ba thành tựu nổi bật trong năm 2007 của ngành thép Việt Nam .
1. Đảm bảo đủ nhu cầu thép xây dựng của thị trường trong nước
Năm 2006 tổng nhu cầu các sản phẩm thép cả nước mới đạt 7,2 triệu tấn, nhưng do tốc độ tăng trưởng cao, năm 2007 tổng nhu cầu thép cả nước đã tăng lên trên 10,2 triệu tấn (tăng 42,7% so với năm 2006) trong đó tiêu thụ:
- Thép xây dựng (thanh và cuộn) tăng 21%.
- Thép dẹt các loại tăng 69,8%
- Ống thép hàn các loại tăng 56,28%
- Tấm lá cán nguội tăng 83,1%
Bằng sự nỗ lực vượt bậc, các công ty sản xuất thép trong nước đã đáp ứng 100% nhu cầu của thị trường về thép thanh, thép cuộn, ống thép hàn các loại, tôn mạ và sơn phủ mầu, đáp ứng 70% nhu cầu thép hình, 30% nhu cầu thép tấm lá cán nguội. Các công ty sản xuất thép đều có lợi nhuận, đời sống của công nhân luyện kim được cải thiện rõ rệt.
2. Tăng trưởng sản xuất phôi thép ở trong nước
Những năm trước đây, lượng phôi thép nhập khẩu cho các nhà máy cán thép chiếm tới 80% nhu cầu. Sự phụ thuộc lớn về phôi thép nước ngoài đã làm cho ngành thép Việt Nam không ổn định, giá cả biến động lớn, gây khó khăn cho người tiêu dùng, ảnh hưởng không tốt đến các công trình xây dựng. Chủ trương đẩy mạnh sản xuất phôi trong nước đã được các công ty thép triển khai tích cực, hàng loạt các nhà máy sản xuất phôi thép lò điện đã được xây dựng, đi vào sản xuất năm 2007 và tiếp tục được hoàn thành trong các năm tiếp theo. Năm 2007 nhu cầu phôi thép cả nước là 4,22 triệu tấn, sản xuất phôi trong nước đã đạt 2,022 triệu tấn, đáp ứng trên 40% nhu cầu. Năm 2007 cũng là năm Trung Quốc có nhiều chính sách điều chỉnh ngành công nghiệp thép trong nước đã gây ảnh hưởng lớn đến ngành thép Việt Nam .
Những tháng đầu năm 2007, thép cuộn giá rẻ của Trung Quốc đã được xuất khẩu ồ ạt vào thị trường Việt Nam, làm cho sản xuất thép cuộn của Việt Nam bị ngưng trệ, nhiều nhà máy phải ngừng sản xuất thép cuộn. Số lượng thép cuộn nhập từ Trung Quốc năm 2007 đã gần 0,5 triệu tấn (gấp 3 lần số lượng thép cuộn nhập khẩu năm 2006).
Năm 2007, Trung Quốc đã nhiều lần điều chỉnh thuế xuất khẩu phôi từ 5% lên 10%, 15% và từ 01/01/2008 tăng lên 25%, làm cho giá phôi thép nhập vào Việt Nam tăng vọt. Giá phôi thép nhập khẩu bình quân năm 2006 là 389 USD/ tấn thì bình quân giá phôi năm 2007 đã là 507 USD/ tấn, và chỉ 2 tháng đầu năm 2008 khi Trung Quốc nâng thuế xuất khẩu phôi lên 25% giá phôi đã lên trên 700 USD/ tấn. Điều đó cũng chứng tỏ những nỗ lực của các công ty thép trong việc xây dựng lò luyện thép để sản xuất phôi ở trong nước là đúng hướng, nhằm đảm bảo cho ngành thép Việt Nam phát triển bền vững.
3. Năm 2007 là năm bùng nổ đầu tư vào ngành công nghiệp thép ở Việt Nam
Với dân số 84 triệu dân, tiêu thụ thép năm 2007 là trên 10,2 triệu tấn; bình quân thép đầu người đạt 121 kg, đây là mức tiêu thụ còn thấp so với các nước phát triển, vì vậy thị trường thép Việt Nam rất hấp dẫn các nhà đầu tư trong và ngoài nước, họ tin chắc Việt Nam có tốc độ phát triển kinh tế ổn định ở mức cao (tăng trưởng GDP liên tục đạt 7 - 8% trong nhiều năm) với mục tiêu tới năm 2020 Việt Nam về cơ bản trở thành nước công nghiệp, chắc chắn nhu cầu thép sẽ tăng rất nhanh.
Các dự án thép do các nhà đầu tư trong nước triển khai trong năm 2007 có thể kể đến như:
- Liên hợp lò cao - lò thổi oxy ở Yên Bái (liên doanh giữ VinaShin và Côn Minh, Trung Quốc) sản xuất 500.000 tấn phôi thép/ năm, dựa trên quặng sắt mỏ Quý Xa.
- Khởi công xây dựng giai đoạn 2 công ty Gang - Thép Thái Nguyên gồm lò cao 500.000 tấn/ năm, lò thổi ôxy sản xuất 500.000 tấn/ năm.
- Khởi công xây dựng lò điện số 2 của Thép Việt ở Bà Rịa - Vũng Tàu, lò 120 tấn/ mẻ, công suất 1.000.000 tấn phôi/ năm.
- Khởi công xây dựng lò điện 60 tấn/ mẻ của Hưng Thịnh Phát ở Bạch Hạc - Phú Thọ công suất 500.000 tấn phôi/ năm.
- Xây dựng nhà máy thép lò điện công suất 500.000 tấn/ năm của Công ty Thép Việt Ý ở Cầu Kiều, Hải Phòng.
- Công ty Thép Đình Vũ khởi công xây dựng lò cao 230 m 3Vạn Lợi ở Hải Phòng và ở Hà Tĩnh cũng được khởi công trong năm 2007.
Các dự án thép cán dẹt của các nhà đầu tư trong nước cũng bắt đầu triển khai trong năm 2007 như:
- Nhà máy cán nguội cỡ trung (khổ rộng < 600 mm) công suất 150.000 tấn/ năm ở Vĩnh Phúc.
- Đang tiến hành lập dự án nhà máy cuộn cán nguội Lilama 250.000 tấn/ năm ở Vĩnh Phúc, nhà máy cán nguội 200.000 tấn/ năm Bạch Đằng ở Hải Phòng, nhà máy cán nguội Pomossa ở Bà Rịa - Vũng Tàu 120.000 tấn/ năm.
Các dự án của các nhà máy đầu tư nước ngoài: sau khi Việt Namchính thức gia nhập WTO năm 2007, các công ty thép lớn của thế giới đã tiến hành lập dự án đầu tư vào các liên hợp luyện kim hoàn chỉnh công suất lớn ở Việt Nam .
- Liên hợp luyện thép sản xuất cuộn cán nóng, cán nguội và phôi thép công suất 5 triệu tấn/ năm của Tập đoàn Tycoon E. United Đài Loan, khởi công năm 2007 ở Dung Quất, Quảng Ngãi.
- Liên hợp luyện - cán thép liên doanh giữa VNSteel với Tập đoàn TATA, Ấn Độ ở Vũng Áng, Hà Tĩnh có sử dụng quặng sắt mỏ Thạch Khê dự kiến tháng 9 - 2008 hoàn thành luận chứng kinh tế - kỹ thuật với công suất dự kiến (4,5 - 5) triệu tấn/ năm.
- Liên hợp thép liên doanh giữa Tập đoàn Thép Posco (Hàn Quốc) với VinaShin dự định xây dựng ở Vịnh Vân Phong, Khánh Hoà có tổng đầu tư 11,5 tỷ USD (giai đoạn 1 là 3,5 tỷ USD)
- Ngoài ra còn một số dự án Liên hợp đang trình Chính phủ Việt Namcủa Tập đoàn Fomosa, Sunsco (Đài Loan), Lion Group ( Malaysia )...
Từ những dự án đầu tư kể trên, cho thấy năm 2007 là năm Việt Nam có sự bùng nổ các dự án đầu tư trong nước và nước ngoài vào ngành thép.
Kết luận
Ngành công nghiệp thép Việt Nam đang đứng trước những cơ hội thuận lợi cho sự phát triển. Nhu cầu thép của Việt Nam đã mở ra thị trường hấp dẫn cho các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Môi trường đầu tư đã được cải thiện rõ rệt. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm trong giai đoạn hiện nay là phải có định hướng đúng trong việc lựa chọn đối tác đầu tư, lựa chọn quy mô công suất hợp lý, lựa chọn công nghệ và thiết bị tiên tiến với mục tiêu quan trọng là đủ sức cạnh tranh trong quá trình hội nhập với nền kinh tế thế giới, bảo vệ được môi trường sinh thái, khắc phục những sai sót trong thời gian qua là phát triển tràn lan, manh mún dẫn đến lãng phí tài sản quốc gia và không đủ sức cạnh tranh trong bước đường hội nhập tương lai.
Nguồn: Kim loại, số 17, 4 - 2008, tr 7
