Những lợi ích về sức khoẻ của bức xạ liều thấp

Giả thuyết trên cho rằng tất cả mọi loại bức xạ đều nguy hiểm, tỷ lệ với liều hấp thụ, không kể đó là bức xạ tự nhiên hay nhân tạo.

Tuy nhiên, các nghiên cứu dịch tễ học kiểm soát được, với số lượng thống kê đáng kể cho thấy rằng sự chiếu xạ ở liều thấp và liều vừa phải có tác động tích cực đối với sức khoẻ. Các số liệu về hiệu ứng sức khoẻ ở “liều chiếu không gây độc” rất đa dạng. Có thể kể ra một số bằng chứng:

1. Sau một sự cố hạt nhân vào năm 1957 dưới thời Xô viết cũ, 7852 người sống ở 22 thôn làng tại vùng đông dãy núi Ural đã được chia làm 3 nhóm bị chiếu xạ với liều trung bình 49,6; 12 và 4 cGy* được theo dõi suốt 30 năm liền. Tỷ lệ tử vong liên quan tới ung thư của các nhóm này thấp hơn so với nhóm đối chứng tương ứng là 28, 39 và 27%.

2. Matonoski năm 1994 đã đưa ra báo cáo về kết quả nghiên cứu 13 năm làm việc của công nhân ngành đóng tàu hạt nhân Hoa Kỳ đối với hiệu ứng y học bức xạ liều thấp. Trong số 700.000 công nhân đóng tàu có khoảng 108.000 công nhân hạt nhân, người ta đã tách ra 39.004 công nhân hạt nhân và được đem ra so sánh cẩn thận với 33.352 công nhân phi hạt nhân. Kết quả cho thấy rằng tỷ lệ tử vong với mọi nguyên nhân, kể cả tử vong do ung thư của nhóm công nhân hạt nhân chỉ bằng 76% so với nhóm đối chứng. Đây là một bằng chứng có tính thống kê cao cho thấy liều thấp của bức xạ ion hoá có liên hệ với sự suy giảm của cái rủi ro bệnh tật.

3. Các nghiên cứu của S. Kondo về hiệu ứng sức khoẻ của bức xạ liều thấp được nhà xuất bản Vật lý Y học công bố năm 1993 cho thấy tuổi thọ của cả hai giới nam và nữ của những nạn nhân vụ nổ bom nguyên tử ở Nagasaki năm 1945 còn sống sót cao hơn hẳn so với nhóm đối chứng.

4. Những nghiên cứu của tiến sĩ Bernard Cohen về mối tương quan giữa bệnh ung thư phổi và hàm lượng khí radon trong nhà ở, được tiến hành ở 16 quận trong khắp các bang ở Hoa Kỳ cho thấy liều thấp radon (một loại khí phóng xạ tự nhiên) càng cao thì các ca ung thư phổi càng thấp. Kết quả nghiên cứu của Cohen phù hợp với kết quả nghiên cứu của tiến sĩ W. Shuttmann và giáo sư K. Becker ở Berlin thời Đông Đức cũ. Các nghiên cứu này chỉ ra rằng những người phụ nữ sống ở vùng mỏ urani ở Saxony nơi có hàm lượng khí radon rất cao lại có tỷ lệ bệnh ung thư phổi rất thấp so với những phụ nữ sống ở những vùng có hàm lượng khí radon thấp. Các nghiên cứu ở vùng Misasa của Nhật Bản nơi có nhiều nguồn nước chứa khí radon cũng cho thấy tỷ lệ tử vong do ung thư của dân vùng này thấp hơn hẳn so với dân cư ở vùng xung quanh.

5. Các nghiên cứu về ung thư vú của phụ nữ ở Canada cũng cho thấy hiệu ứng dương tính của bức xạ liều thấp đối với sức khoẻ. Người ta quan sát thấy tỷ lệ tử vong do ung thư vú ở một nhóm gồm 31.710 phụ nữ được khảo sát nhiều lần bằng phương pháp bức xạ giữa những năm 1930 và 1952, chỉ bằng 66% (ở liều 15cGy) và bằng 85% (ở liều 25 cGy) so với nhóm đối chứng.

Hàng trăm các nghiên cứu khoa học đáng tin cậy được báo cáo trong các tài liệu đã được phản biện trong vòng 50 năm qua, kể từ các nghiên cứu của dự án Manhattan, cho thấy phản ứng có lợi đối với sức khoẻ của bức xạ liều thấp là một thực tế.

Chúng ta nhìn nhận vấn đề này như thế nào dưới quan điểm của sinh học và vật lý học.

Theo một quan điểm sinh học, hiệu ứng bức xạ mức thấp vốn dĩ không đủ mạnh để làm suy biến khả năng sửa chữa của tế bào cơ thể khi chúng bị phá huỷ, song lại được cho là bởi nó mà có thể phản ứng lại đối với các độc tố gây bệnh tiềm tàng khác. Khi có một lượng nhỏ các vi trùng gây bệnh hoặc các chất độc lọt vào cơ thể, thì chúng kích thích hệ miễn dịch chống lại và vô hiệu hoá các nhân tố độc hại đó. Có lẽ bức xạ cũng hoạt động theo cách như vậy. Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng bức xạ liều thấp tăng cường chức năng miễn dịch, tăng cườn chức năng loại bỏ của tế bào và kích thích cơ thể sửa chữa tế bào, enzym và DNA. Một số công trình nghiên cứu ở Hoa Kỳ và Nhật Bản chỉ ra rằng liều chiếu 10-15 cGy trong vòng 1-2 phút cách nhau vài ngày, kích thích các cơ chế phòng vệ của cơ thể.

Dưới quan điểm của mô hình truyền năng lượng trong vật lý học, trong vật chất bị chiếu xạ, luôn luôn có hai quá trình vật lý xảy ra: quá trình tạo các tâm kích hoạt và quá trình huỷ các tâm kích hoạt. Cũng theo mô hình này nền phông của một đại lượng nào đó không phải là một hằng số, nó biến đổi trong quá trình chiếu xạ và có khuynh hướng suy giảm theo luật hàm mũ. Chúng ta biết đối với cơ thể sống, bức xạ có hai tác động: tiêu diệt các tế bào ung thư và kích thích quá trình tạo ra các tế bào ung thư. Cả hai quá trình này đều đã được kiểm nghiệm lâm sàng. Có lẽ quá trình diệt tế bào ung thư thể hiện mạnh hơn quá trình tạo tế bào ung thư ở liều chiếu thấp và vì vậy chúng ta quan sát thấy hiệu ứng sức khoẻ dương tính ở bức xạ liều thấp.

Hiện nay nhiều ý kiến cho rằng giả thuyết tuyến tính phi ngưỡng trong an toàn bức xạ cần phải được xem xét lại. Có thể đây sẽ là “một vụ tai tiếng thế kỷ, bởi vì, vì nó hàng trăm tỷ đô la đã được chi phí cho những việc làm vô ích.

____________

* Gray: đơn vị đo liều lượng hấp thụ bức xạ, viết tắt là Gy: 1Gy = 1 J/kg, 1cGy = 10 ^-2Gy (centi Gray)