Những hoạt động cụ thể để bảo vệ môi trường

Đứng trước những thách thức về vấn đề môi trường, nhiều quốc gia, nhiều thành phố trên thế giới đã đề ra biện pháp, xây dựng kế hoạch cụ thể nhằm giảm bớt lượng oxit cacbon thải ra trong không khí, tạo ra những vành đai xanh quanh các thành phố và các khu công nghiệp, hạn chế bớt lưu lượng giao thông có động cơ tại những khu vực đông dân cư, các khu vực hoạt động thương mại, đẩy mạnh việc sử dụng năng lượng sạch thay cho các nguồn năng lượng gây ô nhiễm môi trường. Xây dựng những thành phố sinh thái được coi là biện pháp hữu hiệu nhất trong chiến lược bảo vệ môi trường.

Nước Anh có lẽ là nơi đi tiên phong trong kế hoạch xây dựng các thành phố sinh thái khi chính phủ của ông Gorbon Brown đệ trình Nghị viện địa điểm chuẩn bị xây dựng những thành phố sinh thái và những quy định chặt chẽ về việc sử dụng xe hơi trong các thành phố này. Theo quy định của Chính phủ, người dân sống trong các thành phố sinh thái phải rút hầu bao trả 18.000 USD mỗi năm cho 1 chỗ đỗ xe. 4 địa điểm ở miền Trung và miền Nam nước Anh sẽ đi tiên phong trong việc xây dựng thành đô thị sinh thái khi nhận được sự đồng tình, ủng hộ của Hội đồng các Hạt. Theo tài liệu hướng dẫn của chính phủ, mặc dù trong thành phố có bãi đỗ xe, nhưng những người sử dụng xe mô tô sẽ phải để phương tiện trong các bãi đỗ xe theo quy định (được xây dựng ở ngoài rìa các thành phố).

Trong quy hoạch phát triển đô thị sinh thái, chủ trương của chính phủ Anh là sự phát triển của đô thị sinh thái sẽ không gắn liền với nhu cầu sử dụng xe hơi. Việc đậu xe ở nơi công cộng sẽ được hạn chế ở mức tối đa và bị cấm hoàn toàn ở khu vực sinh sống của dân cư. Muốn sử dụng không gian trong bãi đỗ xe phải bỏ tiền ra mua hoặc thuê với giá gần 12.500 bảng/ năm (tương đương 17.500 USD) – chi phí này không liên quan đến chi phí mua hay thuê nhà của người dân.

Từ những quy định chặt chẽ và chi phí quá đắt đỏ như trên, chính phủ Anh hy vọng người dân sinh sống trong các thành phố sinh thái sẽ được thụ hưởng lợi ích từ môi trường trong sạch, không bị ô nhiễm chất thải do phương tiện giao thông gây ra.

Tại Châu Á, Trung Quốc hiện nay là quốc gia đầu tiên xúc tiến việc xây dựng thành phố sinh thái ở khu vực Dongtan gần đại đô thị Thượng Hải. Theo quy hoạch được đệ trình lên Chính phủ, thành phố này sẽ được mọc lên từ một vùng đầm lầy, hoang vu trên đảo Chongming, hòn đảo lớn thứ ba ở Trung Quốc nằm gần cửa sông Dương Tử. Theo thiết kế quy hoạch, tại đây sẽ không một toà nhà nào được xây cao quá 8 tầng, các mái nhà đều trồng cỏ và cây xanh nhằm cách nhiệt và tái tạo nước.

Trong thiết kế, quỹ đất dành cho không gian đi bộ của thành phố Dongtan sẽ lớn gấp 6 lần ở Copenhagen (Đan Mạch) - một trong những thành phố thoáng đãng nhất châu Âu,

Giao thông trong thành phố chỉ được sử dụng các loại xe thân thiện với môi trường. Hệ thống xe buýt sạch chạy bằng pin nhiên liệu nối liền các khu phố, xe mô tô truyền thống bị cấm hoạt động. Người dân chủ yếu đi lại bằng xe đạp và xe tay ga chạy điện. Hệ thống giao thông đường bộ được thiết kế để người dân đến nơi làm việc bằng xe đạp và đi bộ nhanh hơn so với di chuyển bằng xe hơi.

Khoảng 80% rác thải rắn sẽ được tái tạo bằng cách đốt chúng trong một nhà máy điện. Các chất thải hữu cơ được tái tạo để đáp ứng một phần nhu cầu tiêu thụ điện của thành phố. Động cơ gió khổng lồ hoạt động bằng sức đẩy của gió biển cũng góp phần sản xuất ra nguồn điện phục vụ nhu cầu tiêu dùng. Mỗi toà nhà đều được lắp đặt động cơ gió cỡ nhỏ và những tấm pin quang điện riêng.

Dự án xây dựng thành phố sinh thái Dongtan đã được bắt đầu từ năm 2006 và dự kiến sẽ kéo dài trong 4 năm.

Một quốc gia khác, tuy có diện tích và dân số rất khiêm tốn (nhỏ thứ tư trên thế giới) nằm lọt thỏm giữa Thái Bình Dương bao la, lo ngại khi đứng trước hiện tượng nước biển dâng, cũng đã có kế hoạch ngừng sử dụng nhiên liệu hoá thạch và xúc tiến sản xuất điện từ năm lượng tái sinh trước năm 2020 – đó là quốc đảo Tavalu.

Nằm giữa Australiavà quần đảo Hawaii (Mỹ), phần lớn lãnh thổ Tavalu (gồm 9 đảo) chỉ cách mực nước biển chưa tới 1 mét. Nơi cao nhất của quốc gia này nằm trên độ cao 4,5 mét so với mực nước biển. Do đó, Tavalu đang phải đối mặt với nguy cơ bị nước biển nhấn chìm do trái đất nóng lên. Chính phủ Tavalu đã hoạch định chiến lược thay thế “nhiên liệu bẩn” như xăng và than đá bằng gió và năng lượng mặt trời.

Chính phủ Tavalu buộc phải hành động quyết liệt vì họ là một trong những quốc gia bị hứng chịu tổn thất nặng nề nhất do hiệu ứng nhà kính mặt dù lượng cacbon thải ra ở đây rất ít vì họ không có ngành công nghiệp nặng nào và tài nguyên thiên nhiên cũng không đáng kể. Nếu thực hiện triệt để chủ trương ngừng sử dụng nhiên liệu hoá thạch, Tavalu sẽ là quốc gia đầu tiên trên thế giới không tạo ra khí cacbon, không làm tổn hại đến môi trường.

Nằm giữa đại dương, Tavalu không có hệ thống sông, suối để lấy nguồn nước ngọt, người dân ở đây sống nhờ vào nước mưa. Tuy nhiên, sự đỏng đảnh của thời tiết đã gây không ít khó khăn cho người dân Tavalu khi những năm gần đây họ luôn phải chống chọi với lũ lụt. Nếu nước biển tiếp tục dâng, người dân Tavalu có thể phải từ bỏ hòn đảo này để tìm nơi khác sinh sống.

Hiện tại, chính phủ Tavalu đã cho lắp đặt một hệ thống pin năng lượng mặt trời có công suất 40 kw, đặt trên mái sân vận động lớn nhất đảo. Những tấm pin này mới chỉ cung cấp được 5% nhu cầu sử dụng điện cho thủ đô Funafuti. Tuy mới chỉ hoạt động hơn một năm, nhưng hệ thống pin năng lượng mặt trời đã giúp Tavalu giảm được 17.000 lít xăng nhập từ New Zealand . Dự án pin năng lượng mặt trời Tavalu được một tổ chức quốc tế phi lợi nhuận và 2 công ty năng lượng của Nhật Bản tài trợ kinh phí.

Hiện tại, chính phủ Tavalu đang muốn mở rộng dự án. Cần phải có khoảng 20 triệu USD mới lắp đặt được hệ thống pin mặt trời cho cả 9 hòn đảo của quốc gia này. Song, đây là công việc hết sức khó khăn vì nền kinh tế của Tavalu hoàn toàn phụ thuộc vào viện trợ của nước ngoài.

Cho đến nay, Tavalu không phải là quốc gia duy nhất trên thế giới muốn giảm năng lượng khí thải cacbon xuống mức thấp nhất (bằng không), mà trong thập niên tới Maldives và nhiều nước khác cũng có kế hoạch tương tự. Dẫu biết rằng những nỗ lực của các quốc gia trên cũng chưa thể ngăn chặn được sự biến đổi khí hậu toàn cầu, nhưng ít ra hành động của các nước này cũng sẽ tác động phần nào tới những nước chỉ chú trọng đến tốc độ phát triển kinh tế quốc gia mà quên mất trách nhiệm kiểm soát nguồn chất thải cacbon ra môi trường.