Những bệnh liên quan đến mèo
Bệnh dại
Không chỉ có chó mới mắc bệnh dại cho người. Mèo cũng có thể mắc bệnh dại và lây cho người như chó. Vi rút dại lây truyền qua nước đái của mèo mắc bệnh, qua vết cán, xây xát chuyền vào người. Ở mèo nguy cơ mắc bệnh dại cao nhất là mèo dưới 3 năm tuổi, mèo đực vì ở tuổi này và nhu cầu tìm “bạn tình” làm cho phạm vi hạot động rất rộng. Mèo sống ở nông thôn, miền núi, sống hoang dã dễ mắc bệnh dại hơn mèo nuôi trong các căn hộ ở Thành Phố.
Triệu chứng bệnh dại ở mèo:
Thời kỳ ủ bệnh: kéo dài từ 9 - 60 ngày. Mèo hầu như không thể hiện dõ các triệu chứng bệnh, chỉ có thay đổi đôi chút hành vi, tính tình nhưng chậm chạp, buồn rầu hơn, thậm chí tình cảm, quấn quýt lấy với người hơn, hoặc tự nhiên kích động bất thường, hay cáu kỉnh, kho tính, thường chỉ 15 - 25 ngày sẽ phát triển thành bệnh. Trong thời kỳ ủ bệnh, virus dại dã có trong nước bọt của mèo, có thể là vết cắn xước trên da.
Trời kỳ toàn phát mèo “điên cuồng”, hay cắn xé đồ đạc, hoặc nhút nhát, hoảng sợ khác thường. Mèo xa lánh nơi chúng thường chơi đùa chạy nhẩy, trốn tránh đồng loại, sống ẩn dật mắt đờ đẫn, mất thần sắc, lánh con người, sợ ánh sáng, tấn công bất kỳ ai kể cả chủ nuôi.
Thời kỳ cuối: mèo chảy nhớt dãi do mất phản xạ nuốt, khản tiếng rồi không kêu được nữa. Chân đi loạng choạng, run rẩy, đổ quỵ, chết sau 1 - 2 ngày do liệt hô hấp, truỵ tim mạch.
Không có biện pháp nào điều trị được bệnh dại cho mèo. Khi mèo dại cắn người thì người mắc bệnh dại có nguy cơ tủ vong cao. Cần chủ động ngừa bệnh cho mèo bằng tiêm thuốc vắc xin định kỳ cho mèo hàng năm. Không được chăm sóc, tiếp xúc trực tiếp hoặc chữa chạy cho mèo khi nghi ngờ mèo mắc bệnh dại.
Các trường hợp cần cảnh giác với bệnh dại của mèo: mèo mới mang về nuôi hoặc ốm bệnh không dõ nguyên nhân. Mèo bị thất lạc lâu ngày lại trở về nhà. Mèo đực tìm cái lâu mới trở về, mèo bệnh chưa được tiêm vắc xin dại đầy đủ.
Bệnh mèo cào:
Mèo cào cũng có thể gây thành bệnh và có tên bệnh sốt mèo cào tác nhân là vi khuẩn Bartonella henselas. Mèo mang vi khuẩn nhưng không bị bệnh và có thể truyền bệnh cho người qua vết cào hay qua vết cắn… triệu chứng chung là:
- Tổn thương da: sau vài giờ đến hai tuần, tại vị trí mèo cào sẽ nổi lên một vệt viêm đỏ, hoặc một sẩn, nổi cao hơn mặt gia, kích thước khoảng từ 1 - 1,5cm sờ vào có cảm giác chắc và gây đau. Tổn thương có thể có mầu sắc như mầu da bình thường, mầu hồng hoặc mầu đỏ. Tổn thương có thể khô nhưng ở nhiều trường hợp da bị cào có mụn nước, mụn mủ, đôi khi là bọc nước hoặc bọc mủ rất to và có thể vỡ tạo lên vết trợt hoặc vết loét, có vẩy tiết, một số bệnh nhân có kèm theo nổi ban đỏ toàn thân nhưng tồn tại một thời gian ngắn rồi lặn đi.
- Viêm hạch tại vùng: Nếu bị thương ở tay thì nổi hạch ở nách, bị thương ở chân thì nổi hạch ở bẹn, tổn thương ở mặt thì nổi hạch ở cổ. Một số trưòng hợp bị mèo cào vào mắt có thể gây tổn thương u hạt ở kết mạc, kết mạc mắt viêm đỏ, đau xung quanh mắt và có hạch ở vùng cổ.
Các hạch sưng to sờ vào mềm, đau, di động tốt, có thể vỡ mủ ở một số trường hợp. Một số bệnh nhân khi nổi hạch thì thường có sốt, mệt mỏi đôi khi có rét run và buồn nôn.
Thường thì đa số trường hợp khỏi sau 1 - 2 tháng, một số trường hợp nặng có thể có các biến chứng như viêm não, viêm phổi, giảm tiểu cầu viêm tuỵ xương, viêm gan, viêm nách …
Khi bị mèo cào, cắn, phải rửa sạch vết thương, bôi dung dịch diệt khuẩn như cồn iốt, povidin,... hầu như các kháng sinh đều không tác dụng với loại vi khuẩn này, nhưng để đề phòng bội nhiễm và khu trú tổn thương thì có thể dùng một đợt erythromycin.
Để phòng bệnh tốt nhất không lên cho trẻ bế mèo hoặc ngủ với mèo.
Toxoplasose là bệnh do toxoplasma gondi gây ra, đây là một loại ký sinh trùng đơn bào thuộc nhóm sporoa. Ký sinh trùng này được viện Pasteur Tunis tìm thấy đầu tiên năm 1908. Khi mèo ăn thịt các động vật nhỏ có nhiễm T.gondii, thể hoạt động (trophozote) xâm nhập tế bào ruột non và phát triển đồng thời hai chu trình: vô tính và giao tử sinh. Trong chu trình giao tử sinh, giao bào đực phối với giao bào cái cho ra trứng nang. Trứng nang có trong phân mèo 7 - 24 ngày sau khi mèo ăn thịt sống có T.gondii. Người có thể bị nhiễm do trứng nang từ phân mèo. Vài ngày sau khi ra ngoại cảnh, trứng nang bắt đầu có khả năng lây nhiễm, trứng nang có đường kính 10 - 12 microns và sống rất dai cả năm trong đất cát. Uống sữa, ăn trái cây bẩn cũng như chân tay kông rửa kỹ sau khi làm đất có chứng nang, rồi sau đó bốc thức ăn cho vào miệng thì rất có thể sẽ bị nhiễm ký sinh trùng T.gondii. Nhiều người bị nhiễm T.gondii mà không biết nhờ miễn dịch tốt nên không có triệu trứng bệnh… Bệnh Toxoplasma có triệu chứng như mệt mỏi, sốt, viên hạch. Nếu nhẹ, bệnh khỏi tự nhiên. Trường hợp nặng xẩy ra ở người suy giảm miễn dịch, thường có biểu hiện toàn thân, các thương tổn võng mạc mắt, cơ tim, và phổi.
Đặc biệt, đối với những thai phụ không có kháng thể chaống lại T.gondii, nếu bị nhiễm, ký sinh trùng có thể qua màng nhau để nhiễm vào bào thai gây bệnh Toxoplasma bẩm sinh, trẻ sinh ra bị viêm não - màng não - tuỷ sống nếu nhiễm T.gondii từ đầu thai kỳ, nếu ký sinh trùng xâm nhập thai nhi muộn hơn, trẻ sinh ra bị tổn thương nội tạng. Nếu T.gondii xâm nhập thai nhi vào cuối thai kỳ, khi trẻ sinh ra có thể bình thường, nhưng dần dần có thể chậm phát triển tâm thần - vận động, đầu to nhanh, động kinh viêm võng mạc, tai đi tái lại nhiều lần.
Để đề phòng nên mang bao tay mỗi khi làm vườn, quét dọn phân mèo, lúc thay miếng lót chuồng cho mèo hoặc thay hộp cát. Rửa tay thật kỹ với xà phòng khi làm xong. Rau cải, trái cây phải được rửa kỹ, thịt phải nấu thật kỹ rồi mới dùng. Dao thớt, dụng cụ nhà bếp có tiếp xúc với thịt sống cũng phải đuợc rửa kỹ với xà phòng sau khi sủ dụng.
Nhiễm campylobacter từ hệ tiêu hoá mèo thường gây đau bụng, tiêu chảy và sốt ở trẻ nhỏ. Khi nhiễm thường rất dễ lây lan cho người trong gia đình và lây nhiễm cho những trẻ cùng học chung ở nhà trẻ, mẫu giáo. Điều trị bệnh bằng kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ.
Khi có nuôi mèo trong nhà phải luôn rửa tay cho trẻ, đặc biệt là sau khi chơi, cầm nắm thức ăn của chúng. Hạn chế hôn hít mèo, không nhận nuôi dữ mèo không rõ nguồn gốc.
