“Nhà ốm” vì thiết kế sai
Tại các khu chung cư đô thị mới Trung Hoà - Nhân Chính, Mỹ Đình (Hà Nội) tập trung nhiều công trình nhà ở cao tầng. Để tận dụng tối đa diện tích, các toà nhà được thiết kế với một bề mặt phẳng lỳ, các ô cửa kính hiện hữu không có che chắn thách thức nắng nóng, mưa rào… của xứ sở nhiệt đới.
Một dãy gần chục toà nhàø của đô thị Trung Hoà - Nhân Chính có thiết kế như vậy quay về hướng Tây Nam đã hứng trọn "nắng xiên khoai" vào mùa hè. Anh Lê Chí Lộc, phòng 1406, cùng hàng xóm tầng 14 toà nhà 17T3 Trung Hoà - Nhân Chính cho biết: Vào mùa hè hai ô cửa sổ phía Tây nóng rẫy lên, nhưng không sao vì đã có máy điều hoà. Khi có mưa giông gió giật phía đằng Tây thì để sẵn giẻ lau phía dưới cửa sổ thấm nước mưa ngấm vào.
Mùa hè, gia đình ông Lê Văn Thư, P406 - 24T1 thường "rút" vào phòng khách tránh nắng. Hơi nóng của bức tường phòng ngủ (phía Tây) âm ỉ đến nửa đêm. Lớp vữa trên bậu cửa sổ bong nứt ra, ông Thư phải dóc đi rồi lát gạch men cho khỏi đọng nước mưa.
Kiến trúc phải phù hợp với thời tiết
Giải thích nguyên nhân tồn tại trên, GS.TSKH Phạm Ngọc Đăng, Chủ tịch Hội Môi trường xây dựng Việt Nam cho rằng: Chính sự du nhập các thiết kế không phù hợp sẽ biến ngôi nhà thành cái bẫy "bắt" bức xạ nhiệt từ Mặt Trời.
Theo PGS.TS.KTS Nguyễn Minh Sơn, Viện trưởng Viện Kiến trúc nhiệt đới, người thiết kế đã tách rời yếu tố khí hậu ra khỏi công trình. Trong thực tế, để đáp ứng nhu cầu nhà ở, chúng ta phải xây dựng chung cư cao tầng. Nhưng yếu tố sức khoẻ của con người sống trong đó lại bị bỏ qua khi thiết kế. Cách lưu thông không khí phụ thuộc quá nhiều vào máy điều hoà nhiệt độ cho thấy sự bí bách của gian phòng. Kết cấu kính chiếm cả mảng tường lớn không cần che mưa, nắng của một số công trình hiện nay là kiến trúc Châu Âu.
Hiện nay, xu hướng xây nhà ở với lối thiết kế biệt thự Pháp cổ đang dần trở lại. Theo GS.TS.KTS Hoàng Đạo Kính, Phó CT Hội Kiến trúc sư Việt Nam, người Pháp đã rất thành công vì am hiểu khí hậu nhiệt đới. Một số lượng lớn các công trình xây dựng thời Pháp thuộc còn lại cho thấy những thiết kế chinh phục được thời tiết. Trong thiết kế, họ sử dụng hẳn tầng trệt cho chống ẩm, hệ hành lang thông gió chống nắng, tránh mưa hắt cho phòng ở. Họ cũng chú trọng đến khả năng thoát nước, nhiệt của hệ mái, tường nhà có độ dày lớn cùng các ô cửa chớp có kích thước tương ứng… Đây là những thủ thuật đối phó với khí hậu nóng ẩm vào khuôn mẫu kiến trúc Châu Âu.
Phát bệnh vì "nhà ốm"
Tổ chức y tế Thế giới - WHO đã nghiên cứu phát hiện ra con người có thể mắc một số bệnh khi sống, làm việc trong các căn nhà, thiết kế không gắn với khí hậu. Triệu chứng mệt mỏi khó thở, cảm thấy tù túng, đau đầu, buồn nôn và chóng mặt, khô mắt, mũi, miệng, cảm cúm, nổi mề đay trên da… do nguyên nhân các ngôi nhà thiếu không khí tự nhiên. Không khí đi qua máy điều hoà nhiệt độ hoặc thẩm thấu qua tường đều mất đi các ion hoạt tính của không khí. Thiếu ánh sáng tự nhiên, luôn ở trong không gian với các cảnh vật nhàm chán. Đặc biệt trong môi trường ít được trao đổi không khí nên con người bị nhiễm chất aldehye bốc lên từ đồ đạc và vật liệu trong nhà, ô nhiễm ô - zôn từ thiết bị văn phòng, thiết bị điện.
Ở nước ta những công lớn như Dinh Thống nhất (TP.HCM), TT Hội nghị Quốc tế (Hà Nội) là những công trình "tôn trọng thời tiết". Những công trình này được thiết kế bề mặt có hệ thống hành lang, ban công kết hợp tường hoa ô thoáng che nắng, che mưa, tận dụng tối đa không khí tự nhiên lưu thông trong nhà.
Nguồn KH&ĐS Số 97 Thứ Hai 4/12/2006
