Nhà máy điện hạt nhân trên thế giới

Tình hình hiện nay

Năng suất của các nhà máy điện hạt nhân trên thế giới hiện đang chiếm khoảng 17% trên thế giới toàn bộ lượng điện được sản xuất trên toàn cầu, giúp nhân loại tránh được từ 2,6 đến 3,5 tỉ tấn khí thải CO ₂hàng năm. Hiện tại, thế giới có gần 500 nhà máy điện hạt nhân đang vận hành dựa trên các lò phản ứng hạt nhân khác nhau, trong đó khoảng 100 lò ở châu Á (tập trung ở Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ…). Trong số khoảng 200 nhà máy điện hạt nhân đang vận hành ở châu Âu, có nhiều lò phản ứng điện hạt nhân đã cũ và đang được chuẩn bị nâng cấp hoặc thay mới. Tại châu Á, quá trình phát triển điện hạt nhân cũng đã bước sang một giai đoạn mới với việc chuẩn bị đưa vào sử dụng nhiều lò phản ứng hạt nhân thế hệ mới.

Hàn Quốc: Nhu cầu cấp bách

Năm 1971, Nhà máy Điện hạt nhân đầu tiên của Hàn Quốc Ko-ri I được xây dựng theo hợp đồng chìa khóa trao tay. Nhà máy Điện hạt nhân Ko-ri I với công suất 587 MW có lò phản ứng nước áp lực được bắt đầu đi vào vận hành từ năm 1978.

Việc xây dựng và vận hành thành công Nhà máy Ko-ri I đã mở ra kỷ nguyên mới cho ngành Năng lượng hạt nhân Hàn Quốc. Trong những năm tiếp theo, một loạt các nhà máy điện hạt nhân đã được xây dựng. Vào cuối những năm 70 và đầu những năm 80 thế kỷ XX, với 6 tổ máy (Ko-ri III, IV, Yonggwang I & II, Uchin I & II) được xây dựng trên cơ sở tổng thầu là nước ngoài.

Để tiếp tục đáp ứng nhu cầu điện hạt nhân trong thế kỷ XXI, cũng như khả năng cạnh tranh trong xuất khẩu năng lượng điện, từ năm 1992, Hàn Quốc đã nghiên cứu, chế tạo lò phản ứng nước nhẹ APR 1400 với công suất phát điện lớn hơn các lò trước đây. Mục tiêu của APR 1400 là nâng cao đặc tính thiết kế tiên tiến, tính an toàn và tính kinh tế. Hai tổ máy Shin Ko-ri III và IV được xây dựng với loại lò phản ứng này, đang trong giai đoạn chuẩn bị đưa vào vận hành vào đầu thập kỷ tới.

Trung Quốc: Không ngừng nghiên cứu

Ngành công nghiệp điện hạt nhân của Trung Quốc đã hình thành từ những năm 70 thế kỷ XX. Đến nay, Trung Quốc đã có hơn 300 cơ sở nghiên cứu và công ty chuyên sản xuất công nghệ hạt nhân, với khoảng 50.000 nhân viên và trở thành nước sản xuất điện hạt nhân lớn thứ ba tại Châu Á, sau Nhật Bản và Hàn Quốc.

Để đa dạng hóa nguồn năng lượng nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào dầu lửa, Chính phủ Trung Quốc đặt mục tiêu tăng gấp 4 lần sản lượng năng lượng hạt nhân vào năm 2020. Trung Quốc dự kiến sẽ xây thêm 40 - 50 nhà máy điện hạt nhân trong vòng 20 năm tới.

Điện hạt nhân đang và sẽ là nguồn cung cấp quan trọng cho các vùng duyên hải, khu vực có nền kinh tế phát triển nhanh và cần nhiều điện ở Trung Quốc. Tỷ lệ điện hạt nhân trong cung cấp năng lượng sẽ tăng dần. Năm 2005, sản lượng điện hạt nhân là 50,3 tỉ kWh, chiếm 2,15 tổng sản lượng điện của Trung Quốc. Theo kế hoạch, đến năm 2020, công suất của các nhà máy điện hạt nhân sẽ đạt khoảng 30-40 Gwe, chiếm 4% tổng công suất. Bên cạnh đó, Trung Quốc sẽ xây 40 tổ máy điện hạt nhân trong 15 năm tới, trung bình mỗi năm có từ 2 đến 3 tổ máy được đưa vào sử dụng. Phát triển điện hạt nhân là bước quan trọng hướng tới tối ưu cơ cấu năng lượng, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững ở Trung Quốc.

Mỹ: Coi điện hạt nhân là nguồn năng lượng sạch

Hiện nay, Mỹ là nước có nhiều nhà máy điện hạt nhân trên thế giới, họ cũng đang tích cực phát triển công nghệ điện hạt nhân như một nguồn năng lượng sạch, với hỗ trợ tài chính đáng kể từ gói kích cầu kinh tế do Tổng thống B. Obama vừa mới ban hành trong tháng 2-2009. Với sự phát triển điện hạt nhân như hiện nay, một trong những câu hỏi băn khoăn là liệu điện hạt nhân còn triển vọng lâu dài không khi mà trữ lượng quặng U-ran trên thế giới chỉ còn đủ cho vài chục năm nữa cho công suất hiện nay của điện hạt nhân toàn cầu. Theo thống kê, trữ lượng của các mỏ quặng U-ran đang được khai thác là 4,7 triệu tấn, trữ lượng ngầm đánh giá từ những điều tra các vùng lãnh thổ có tiềm năng khai thác trong tương lai là hơn 10 triệu tấn. Tổng trữ lượng khoảng 14,8 triệu tấn quặng U-ran sẽ đủ đảm bảo nhu cầu toàn cầu về U-ran (67 nghìn tấn trong năm 2005) ít nhất trong vòng hơn 200 năm.

I-ta-li-a quay lại với điện hạt nhân?

Năm 1987, một năm sau khi xảy ra sự cố hạt nhân Chéc-nô-bưn ở U-crai-na, I-ta-lia đã thông qua đạo luật dừng tất cả mọi hoạt động liên quan đến ngành công nghiệp hạt nhân. Và 22 năm sau khi đóng cửa nhà máy điện hạt nhân, quốc gia này lại một lần nữa mở ra cánh cửa phát triển điện hạt nhân mới. Hiện tại, I-ta-li-a là nước duy nhất trong nhóm tám nước công nghiệp phát triển không sở hữu năng lượng hạt nhân. Hiện nay, muốn khôi phục ngành công nghiệp năng lượng hạt nhân này, I-ta-li-a phải nhờ vào sự hỗ trợ của Pháp - quốc gia đứng đầu châu Âu trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân. Trong cuộc gặp ngày 24-2-2009 tại thủ đô Rôm, I-ta-li-a, thủ tướng I-ta-li-a, Bét-lút-cxo- ni và Tổng thống Pháp Xác-cơ-di đã nhất trí hai nước sẽ hợp tác nhằm khôi phục chương trình điện hạt nhân của I-ta-li-a… Trong những năm gần đây, I-ta-li-a đã phải chịu cảnh thiếu điện tuy không thường xuyên, điều này một phần là do những vấn đề phát sinh từ mạng lưới phân phối điện. Tháng 9-2003, toàn bộ đất nước đã bị cắt điện do những vấn đề liên quan đến nguồn cung ứng điện mua từ Thụy Sĩ. Với các nước khác ở châu Âu, I-ta-li-a mua điện trong thời kỳ cao điểm của cả nước láng giềng, bao gồm cả Pháp là nơi hầu hết lượng điện năng đều được sản sinh bằng năng lượng hạt nhân. I-ta-li-a là quốc gia đứng thứ 3 châu Âu về lượng tiêu thụ khí đốt sau Đức và Anh, hiện quốc gia này đang phụ thuộc vào các nguồn cung ứng nước ngoài để đáp ứng đến 87% nhu cầu năng lượng của mình, trong đó chủ yếu nhập khẩu từ An-giê-ri và Nga.