Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ bảy, 13/09/2008 00:27 (GMT+7)

Nhà khoa học “chân đất” Tống Văn Dũng: Đời tôi chỉ đam mê làm ra những sản phẩm siêu rẻ

Vợ tôi chịu đựng một thằng khùng như tôi là vĩ đại lắm rồi

Thú thực, nếu không có bức thư tay của GS Nguyễn Lân Dũng gửi các cơ quan quản lý có trách nhiệm thẩm định công nghệ, chắc tôi nghĩ, anh là một gã khùng...?

(Cười vang): Có người đã từng nói thẳng vào mặt tôi: người ta bằng này bằng nọ còn chẳng ăn ai, huống hồ loại vô danh tiểu tốt như anh, học không hết cấp hai thì làm được gì. Nhưng không hiểu sao cái máu tìm tòi nghiên cứu, ham làm khoa học dường như ngấm vào người mất rồi nên không bỏ được. Học đến lớp 7, do không có điều kiện nên tôi đành bỏ dở việc học hành để đi bộ đội. Giải ngũ, tôi về làm đủ thứ nghề từ công nhân, xe ôm, thợ sửa điện, nước... Đúng là lắm lúc nghĩ mình khùng thật và chẳng bình thường chút nào bởi chẳng có ai mà sống trong xã hội này lại chỉ chuyên tâm vào những việc chẳng tiền bạc. Lúc đầu, gia đình và bạn bè ủng hộ tôi ghê lắm, nhưng sau, thấy làm mãi mà chẳng ra đâu vào đâu, nhiều người bắt đầu nản. Sau đó, thấy tôi chểnh mảng việc lo "cơm áo gạo tiền" cho gia đình, đã vậy lại còn mang tiền nhà đổ vào các cuộc thí nghiệm, nhiều người bắt đầu nghĩ "tay này điên mất rồi".

Người ngoài nghĩ thế âu cũng là lẽ thường, nhưng những người thân của anh thì sao?

Ai nói tôi khùng, tôi điên cũng được nhưng điều làm tôi buồn và cảm thấy áy náy nhất lại là người vợ đầu ấp tay kề. Vợ tôi vốn là người hiền lành, ít nói vậy mà chịu chẳng nổi đã không ít lần ném đồ thí nghiệm của tôi ra đường. Thậm chí, bây giờ chỉ cần nghe ai nói đến chuyện nghiên cứu máy bơm là đã nổi điên lên. (Có lẽ vì vậy mà mới có chuyện anh hẹn lần hẹn lữa không cho tôi đến nhà. Gặng hỏi mãi, anh gãi đầu, gãi tai: "Phải đợi lúc vợ không có nhà, nếu không thì chết ngay". Nói rồi giọng anh bỗng buồn hẳn.)

Nói vậy thôi, chứ tôi cũng biết cô ấy phải chịu đựng một thằng khùng như tôi đã là vĩ đại lắm rồi. Lắm lúc thương vợ lắm như chỉ dẹp được đồ thí nghiệm vài ngày, sau đó, ngứa ngáy quá lại lôi ra. Rồi lại ầm ĩ...

5.000đ một chiếc máy bơm nước tiết kiệm năng lượng

Nhiều người cho rằng anh khùng nhưng nếu nhìn vào những sản phẩm của anh thì cũng đáng nể đấy chứ?

Những ý tưởng tôi rất thích là ý tưởng phân luồng giao thông Ngã Tư Sở trong SEA Games 23 bằng giải pháp phân cách mềm. Ý tưởng này đã được một tiến sĩ của Học viện kỹ thuật quân sự giới thiệu trên báo Giao thông vận tải và sau đó được áp dụng phần nào vào thực tế. Hay ý tưởng cho vận động viên thở oxy phục hồi sức khoẻ, "trị thuỷ sông Hồng" bằng cách khơi thông, mở rộng dòng chảy... Tuy nhiên, ý tưởng thực hiện thành công nhất, tốn nhiều công sức, tiền của, thậm chí cả mồ hôi và nước mắt chính là hệ thống đưa nước lên cao tiết kiệm được rất nhiều năng lượng. Với hệ thống này, không cần mồi nước, chỉ cần nâng nhẹ cần bơm là nước đã tự trào ra khỏi ống. Tôi đã vận dụng cách mà chúng ta hay vảy mực bút viết: mực bắn ra ra xa hay gần phụ thuộc vào lực tay vảy của mình. Vậy tại sao điều đơn giản như thế mà ta không áp dụng để sản xuất máy bơm tay? Thực ra đâu có cần kiến thức cao xa gì, nó đều là những kiến thức cơ bản mà ta được học ở trường mà thôi, nếu biết vận dụng thì hiệu quả đến nhiều lúc ta không thể ngờ. Hệ thống này cực kỳ đơn giản, dễ sử dụng nên đặc biệt phù hợp với vùng nông thôn. Chỉ cần 5.000đ là bà con có thể sở hữu một chiếc máy bơm nước bằng tay, còn với máy có công suất bơm 10m3/giây có giá khoảng 2,5 triệu đồng. Về cơ bản, các chi tiết cấu tạo của hệ thống không có nhiều thay đổi, chỉ khác là với công suất lớn, phải lắp thêm môtơ chuyển tốc, dây curoa, vòng bi nên đẩy giá thành cao hơn.

Bản quyền làm gì khi nó quá đơn giản

Sau khi công bố sản phẩm này, tôi được biết có rất nhiều lời đề nghị chuyển giao công nghệ từ khắp các tỉnh, thành trong cả nước. Như vậy anh cũng có chút thành công đấy chứ?

Đó là nguồn động viên, an ủi tôi rất lớn. Tuy nhiên, từ trước đến nay, tôi vẫn luôn nhắc đi nhắc lại tâm nguyện: chỉ muốn giúp bà con chứ không bán. Cũng vì tâm nguyện này mà kể từ khi sáng chế ra hệ thống bơm nước tiết kiệm năng lượng, tôi không bao giờ nghĩ đến chuyện đi đăng ký bản quyền. Bản quyền làm gì khi nó quá đơn giản. Với lại tôi muốn càng nhiều người biết đến giải pháp này càng tốt vì như vậy người dân sẽ bớt đi một khoản chi phí lớn trả cho việc sử dụng điện mà hiệu quả lại rất lớn. Nếu có ai mời, tôi sẵn sàng đến tận nơi để chuyển giao công nghệ.

Tôi được biết, nhiều năm nay, vẫn thấy anh xuất hiện đều tại các hội chợ triển lãm thiết bị công nghiệp, nông nghiệp... để giới thiệu sản phẩm hệ thống bơm nước tiết kiệm năng lượng. Rồi người ta lại thấy anh mẫn cán đi gõ cửa từng cơ quan khoa học, quản lý để mong ai đó tiếp nhận cho sản phẩm mà mình làm ra - dù chỉ là để cho không. Tại sao anh lại khổ sở đến vậy?

(Giọng rất buồn): Tôi cũng chẳng hiểu vì sao nữa, chỉ biết, tôi mong mỏi đến khát khao sản phẩm của mình có thể đến được với người nông dân, để họ có thể chủ động bơm nước với giá thành rẻ nhất, dễ dàng nhất. Tôi chỉ mong được một lần nhận được sự quan tâm của của một cơ quan quản lý Nhà nước. Họ chỉ cần kiểm chứng và đưa ra kết luận rằng sản phẩm của tôi có đạt yêu cầu hay không thôi. Nhưng gặp họ khó quá. Dường như họ coi thường những người thấp học như chúng tôi!

Xin chúc cho anh luôn giữ được nhiệt huyết và tình yêu đối với khoa học!

Hệ thống đưa nước lên cao tiết kiệm năng lượng được hình thành từ một lần gia đình đào giếng. Nhìn thấy những người thợ lấy tay xóc xóc đoạn ống một lúc, nước bật lên - anh Tống Văn Dũng đã chợt lóe lên một ý tưởng: tại sao không sử dụng chính cách này để bơm nước. Thực ra, chiếc "máy bơm" mà mọi người thường gọi phải được hiểu là "Hệ thống đưa nước lên cao tiết kiệm năng lượng" chứ không thể gọi là máy được. Hệ thống này vô cùng đơn giản và tận dụng được rất nhiều phụ tùng phế thải như xích, vòng bi, vành xe đạp. Nếu muốn đưa nước lên ở độ cao vừa phải, chỉ cần ống nước, van một chiều, xích, trục, dây curoa và môtơ chuyển tốc. Một lần bơm có thể bơm nước ra tại nhiều đầu ống nước (lắp thêm ống). Hệ thống có ưu điểm: đơn giản cả về cấu tạo và dụng cụ (đều có bán trên thị trường), tiết kiệm năng lượng ít nhất là một nửa so với dùng máy bơm thông thường. Một ưu điểm lớn của hệ thống này là có thể tăng dung lượng nước bơm mà không tốn thêm điện năng, chỉ phải lắp thêm một số dụng cụ đơn giản như ống nước, quả nặng... Tuy nhiên, nhược điểm của hệ thống là cồng kềnh.

Nguồn: KH&ĐS, số 109, 9/9/2008, tr 14

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.