Nguyên nhân ảnh hưởng tới sự hình thành hạt ngô

Hạn hán

Nếu hạn hán gay gắt dẫn đến thiếu nước tưới (thời kỳ 1 – 2 tuần trước trỗ cờ) thì cờ ngô phát triển không đủ, không có khả năng tung phấn, bắp ngô sẽ không có hạt. Nếu hạn hán xảy ra từ lúc trỗ cờ đến 2 tuần sau trỗ, râu bắp thiếu nước dẫn đến khả năng tiếp nhận phấn khó khăn hoặc không thể thụ phấn, bắp cũng sẽ không có hạt. Hiện tượng này thường xảy ra ở vụ đông xuân.

Úng nước

Từ lúc nảy mầm đến khi cây 6 lá, điểm sinh trưởng của cây vẫn còn dưới mặt đất, nếu ngập úng quá 24 giờ thì ngô sẽ chết, nếu gặp nhiệt độ cao thì việc chết cây diễn ra càng nhanh. Nếu bị úng nước ở kỳ trước trỗ 1-2 tuần đến trỗ cờ, bộ rễ sẽ bị thối hoặc kém phát triển, không còn khả năng hấp thụ nước và chất dinh dưỡng, cây cho bắp không hạt.

Không khí

Không khí nóng và khô thúc đẩy cờ bắp tung phấn sớm hơn (trung bình từ 1 - 3 ngày), thời gian tung phấn ngắn lại, sức sống của hạt phấn rút ngắn và giảm mạnh đồng thời râu phun muộn hơn, râu bắp khô nhanh làm mất khả năng thụ phấn. Do đó sự thụ phấn khó xảy ra, bắp ngô có rất ít hạt.

Gió

Trong điều kiện bình thường, gió nhẹ giúp sự thụ phấn tốt. Tuy nhiên, trong điều kiện khắc nghiệt như không khí nóng, khô, hạn hán thì gió làm cho râu và hạt phấn mau khô hơn, dẫn đến khả năng không đậu hạt của bắp.

Dinh dưỡng

Lân là yếu tố rất cần cho thụ phấn, kết hạt, lân thường thiếu rất nhiều ở đất chua phèn, đất cát bạc màu, đất triền cao... Nếu thiếu lân lá cây có biểu hiện sọc tím, thân nhỏ, rễ kém phát triển, trái nhỏ méo mó, hạt ít đến không hạt.

Kali giúp cho dinh dưỡng vận chuyển vào hạt. Đất triền cao, đất cát bạc màu cũng rất thiếu kali, do đó cây chịu hạn kém, rễ nhiễm sâu bệnh, hạt bắp nhỏ, phần đầu trái không có hạt. Thực tế, những ruộng ngô trồng trên đất cằn cỗi, thiếu hữu cơ, chua phèn, thiếu phân sớm từ gieo đến 10 ngày sau gieo, cây phát triển kém, bắp không có hạt.

Sâu bệnh

Khi thân ngô bị sâu đục phía dưới bắp, cắn đứt râu sớm, cờ bị gãy... sự thụ phấn trở nên hạn chế, bắp ít hạt.

Một loại bệnh do virus làm cho cây lùn, lá xoắn, có sọc, nếu nhiễm sớm cây không thể trỗ cờ ra hoa. Bà con cần thường xuyên kiểm tra đồng ruộng sớm phát hiện sâu bệnh để có biện pháp xử lý kịp thời theo hướng dẫn của cán bộ khuyến nông.

Nguồn: KH&ĐS Chuyên đề NTDTTS&MN Số 5 (8 - 12 - 2006)