Người nuôi thành công đà điểu ở vùng khô hạn nhất Việt Nam

Anh Trí kể: “Cái khó đầu tiên cho một trang trại ở vùng khô hạn nhất nước là… nước”. Tôi đã thuê một đơn vị khoan đến 20 m nhưng bỏ cuộc vì gặp tầng đất sét và đá. Một đơn vị khác khoan đến 100 m, có nước nhưng không dùng được vì độ mặn cao. Tôi suy nghĩ, cuối cùng thuê xe ủi đào hồ dài 50 m, rộng 10 m, sâu 4 m để trữ nước mưa, có được nước dùng cho gia súc và trồng cỏ. Cách này rẻ, chỉ tốn 12 triệu đồng, bằng 1/10 tiền tôi thuê khoan 2 lần vừa kể”.

Ở Ninh Thuận, dê, cừu và bò được nuôi nhiều, nhưng nuôi đà điểu thành công thì mới chỉ có Thiên Sanh Trí. Tại sao anh lao vào nghề này? “Tôi thích nuôi giống mới”. Năm 1995, đọc báo thấy tin đưa về chuyến đi Nam Phi của Phó thủ tướng Nguyễn Công Tạn và ông được tặng một số trứng đà điểu, Trí nghĩ đất quê mình cũng khô hạn như châu Phi, sao không thử nuôi đà điểu.

Anh đặt Trung tâm nghiên cứu gia cầm Thụy Phương, Ba Vì, Hà Tây 12 con đà điểu (cỡ 3 tháng tuổi, nặng 15 - 18 kg/con) giao tận trang trại với giá khá cao: 3,7 triệu/con.

Rồi tự tìm tài liệu (khá hiếm vào thời đó) và thông tin từ Internet sau này, dần dà Trí rút được kinh nghiệm nuôi đà điểu, cho đẻ, ấp nở và đưa vào làm những sản phẩm từ đà điểu. Thiên Sanh Trí cho biết, có 2 giống đà điểu: đà điểu châu Phi (Ostrish) và đà điểu châu Úc (Emu). Ở Việt Nam nay nhiều nơi nuôi đà điểu châu Phi.

Phân biệt giữa hai giống này nhờ vào đặc điểm: đà điểu châu Phi có 2 móng, to (con mái nặng tới 110 kg, con trống 180 - 190 kg), cao 2,5 m khi ngước đầu. Còn đà điểu châu Úc thì nhỏ con (nặng tối đa cỡ 50 kg), có 3 móng.

Phải từ 1 năm tuổi mới phân biệt được đà điểu châu Phi trống, mái: con trống có lông đen, to con; con mái nhỏ hơn và có lông xám. Nuôi 1 tháng tăng trọng 6 - 9 kg, lúc 1 năm tuổi đầu tiên đã nặng hơn 100 kg nhưng sau đó tăng trọng chậm dần.

Trí nói: “Tôi cho đà điểu ăn cũng như gà vịt: bắp, lúa, cỏ, lá cây, bột xương, bột cá, bột vỏ sò… nhưng tôi đã tự nghiên cứu khẩu phần cho đà điểu từng lứa tuổi. Một ngày một con đà điểu lớn ăn tốn 9.000 đồng tiền thức ăn. Nuôi 2,5 đến 3 năm là đà điểu bắt đầu đẻ trứng”.

Hiện nay trang trại của Thiên Sanh Trí có khoảng 160 đà điểu, trong đó có 55 đà điểu sinh sản. Trí đã khép kín được các công đoạn từ nuôi dưỡng đến hạ thịt (thịt cho vào bịch nylon 1 kg, rút chân không, cấp đông, giữ được hơn 6 tháng), cung cấp thịt, trứng cho thị trường, cung cấp con giống và đã lấy da, trứng làm ra các sản phẩm trang trí (trứng được cẩn và sơn màu theo hình vẽ phong cảnh, con thú) và cặp, ví, giày, nịt… Riêng lông đà điểu, chỉ đưa loại lông dài làm hàng mỹ thuật cắm hoa, còn lông vũ Trí dành lại vì theo Trí “lông vũ ở nước ngoài đắt lắm, 2.000 USD/kg”.

Các sản phẩm mỹ nghệ từ đà điểu nay có bán ở những khách sạn lớn tại TP.HCM như Rex, Caravelle… và tại 280 Hai Bà Trưng, Q.1, TP.HCM - nơi đây Trí còn bán thịt, trứng tươi đà điểu và các món ăn từ đà điểu.