Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 29/04/2008 23:46 (GMT+7)

Nghiên cứu trên trời để làm việc... dưới đất

Từ máy bay concorde đến máy bay siêu âm có người lái

Máy bay concorde tuy hiện đại nhưng vẫn có hai nhược điểm là tốc độ còn thấp, tiếng động lớn. Với tốc độ còn thấp không thể đưa hỏa tiễn đi vòng quanh địa cầu cũng như phóng vệ tinh lên không với giá rẻ. Với tiếng động lớn chỉ có thể bay trên đường Đại Tây Dương mà không thể qua các lục địa. NASA đã tạo ra được động cơ phản lực siêu âm (scramet) và động cơ phản lực thẳng dòng (scamjet). Từ đó, tạo ra máy bay siêu âm không người lái với vận tốc 9,6 Mach (bằng 11.800km/h). Mặt khác, NASA cũng đang thử nghiệm Quiet spike ở mũi máy bay phá tan các làn sóng sốc mà máy bay tạo ra khi đạt tới tốc độ âm thanh, giảm tiếng động, còn lại chỉ bằng 1/10.000 tiếng động của máy bay Concorde. Từ đó, có thể tạo ra máy bay siêu âm có người lái. Song song, NASA còn chú tâm thiết kế máy bay siêu âm trong đó thân và cánh trở thành một khối duy nhất nhằm tạo "sức lên cao" mạnh. Từ các nghiên cứu này, đã tạo ra một mẫu máy bay siêu âm không người lái ký hiệu X - 48B có cánh dài 2,3m bay thử vào tháng 2/2007. Sau thành công này, giới dân sự hy vọng trong tương lai sẽ có máy bay siêu âm có người lái bay trên những đường bay mới; giới quân sự cảm thấy mục tiêu dùng máy bay siêu âm đưa hỏa tiễn vòng quanh trái đất sẽ trở thành hiện thực.

Quay lại với mục tiêu đảm bảo an toàn cho máy bay

Con người không thể điều khiển máy bay với vận tốc cực lớn mà chỉ dựa vào quan sát bằng mắt thường trong tầm nhìn giới hạn. NASA thiết kế "hệ thống nhìn tổng hợp". Theo đó, một “thực tế ảo” được gắn vào buồng lái, giúp phi công nhìn thấy mọi vật trên đường bay, dưới đất, biến đổi thời tiết, các hỏng hóc... một cách rõ ràng, do đó có thể xử lý tốt nhất các tình huống bất lợi. Song song, NASA thiết kế ra hệ thống theo dõi đánh giá độ tinh nhạy, trình tự nhận thức, độ chú ý, trí nhớ. Một thí dụ: có thể ghi nhận sự trệ xuống của hàng lông mày từ đó biết được mức buồn ngủ và sự giảm sút tỉnh táo. Nói tóm lại, phi công có thể kiểm soát bay một cách tự động.

Dùng thiết bị nghiên cứu vũ trụ vào mục đích kinh tế

Trong nghiên cứu vũ trụ, các nhà khoa học tạo ra hầm gió siêu âm. Trong hầm đó, không khí thổi với tốc độ 10 Mach. Máy bay dừng lại trong hầm gió này với trạng thái thẳng đứng. Qua đó, các nhà khoa học khảo sát lực nào sẽ tác dụng lên khi đang bay. Từ đó lấy các thông số cần thiết để cải tiến thiết kế máy bay. Ngoài ra, các nhà khoa học cũng tận dụng hầm gió để thử nghiệm lấy ra các thông số cần thiết chế tạo xe, tàu.

Trong nghiên cứu vũ trụ, các nhà khoa học dùng siêu máy vi tính cực mạnh. Máy này cũng giúp nghiên cứu luân lưu đại dương, mô phỏng động đất, lốc xoáy không khí, nghiên cứu các tuabin cháy nổ nhằm tạo ra các tuabin sạch hơn, nghiên cứu các kiểu máy giảm tiếng ồn.

Có thể nói các nhà khoa học đã tận dụng một phần lớn công suất các thiết bị nghiên cứu vũ trụ để nghiên cứu chế tạo các máy móc dùng trong kinh tế, quân sự.

Dùng vệ tinh, tàu vũ trụ nhìn Trái đất

Vùng đất ngoài trái đất

Vùng đất ngoài trái đất

NASA thiết lập ra hệ thống quan sát trái đất (EOS) với 15 vệ tinh theo dõi hóa học khí quyển, các đám mây, các đại dương, rừng, núi... và mọi biểu hiện khác của trái đất, từ đó tiên đoán bãotố, động đất, cháy rừng trên toàn thế giới bao gồm tất cả các vùng xa xôi hẻo lánh nhất mà không một cách nào con người có thể đến hoặc dùng các phương tiện từ xa đặt chính trên mặt đất quan sátđược. Nhiều nước dùng vệ tinh vào việc thu phát sóng làm cho việc truyền tin nhanh chóng, suôn sẻ. Cố nhiên, các nhà quân sự đã tận dụng vệ tinh vào mục đích trinh thám.

Tận dụng cả những vệ tinh hư hỏng

Mới đây (1/2008), Bộ Quốc phòng (BQP) Mỹ cho biết vệ tinh trinh thám cỡ bằng chiếc xe buýt, nặng 2,27 tấn, chứa 500kg độc chất bị mất năng lượng, hệ thống phản lực, không còn kiểm soát được, sẽ lao xuống trái đất vào tháng 2 hay tháng 3/2008. Điều đó không khác gì một thiên thạch lớn va chạm vào trái đất, gây nguy hiểm vì vậy nhiều người lo ngại gọi nó là "vệ tinh sát thủ". Ngày 22/2, BQP Mỹ cho biết đã dùng hỏa tiễn từ trên tuần dương hạm DSS Lake Erie ở Thái Bình Dương bắn trúng vệ tinh này ở độ cao 247km. Cũng theo BQP Mỹ, vệ tinh bị vỡ vụn, các mảnh vụn sẽ tiếp tục rơi trong vòng 40 ngày, khi rơi xuống sẽ cháy ngay trong 24 - 48 giờ. Đứng trên khía cạnh nghiên cứu vũ trụ, đây là một kết quả tính toán tuyệt vời, mở đường cho việc thu dọn những vệ tinh không còn nhiệm vụ hay hư hỏng, mở đường cho việc xử lý các thiên thạch lớn có nguy cơ va chạm trái đất.

Thực tế, Mỹ đã chi 2 tỷ trong ngân sách 17 tỷ USD để phóng phi thuyền Daw (27/9/2007) khởi đầu hành trình 8 năm quanh tiểu hành tinh Vesta và sao Lùn Ceres, một hành trình tới 3,2 tỷ dặm Anh (5,5 tỷ km) nhằm mục đích khảo sát hàng không học và khoa học trái đất, còn dự án mang thuần tính chất nghiên cứu vũ trụ là phóng tàu có người lái đến mặt trăng thì bị chậm lại. Không chỉ các nước giàu mạnh mà một số nước còn khó khăn về kinh tế cũng muốn chạy đua trong việc nghiên cứu vũ trụ. Tuy nhiên, mục đích thật sự của mỗi nước có thể lại khác nhau!

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Thống nhất các nội dung chuẩn bị Đại hội IX Liên hiệp Hội Việt Nam
Sáng 12-8, tại Hà Nội, Đoàn Chủ tịch và Hội đồng Trung ương Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ 19 và Hội nghị Hội đồng Trung ương lần thứ 13 khóa VIII dưới hình thức trực tiếp và trực tuyến, nhằm tập trung rà soát, thống nhất các nội dung chuẩn bị Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp Hội Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031
Quảng Trị: Tập huấn cập nhật kiến thức chăm sóc người bệnh
Ngày 11/8, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp Hội) tỉnh phối hợp với Hội Y học tỉnh tổ chức tập huấn “Cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng chăm sóc người bệnh”, nhằm cập nhật kiến thức chuyên môn và y khoa mới, nâng cao kỹ năng chăm sóc người bệnh cho đội ngũ điều dưỡng.
Đại hội lần thứ nhất Liên hiệp Hội Việt Nam – Dấu mốc khai sinh mái nhà chung của trí thức khoa học và công nghệ
Ngày 26/3/1983, tại Thủ đô Hà Nội, Đại hội thành lập Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam được tổ chức. Từ dấu mốc lịch sử ấy, một tổ chức chung của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam chính thức hình thành, mở ra hành trình tập hợp, đoàn kết và phát huy trí tuệ của các nhà khoa học vì sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.
Góp ý kiến Luật Nhà ở (sửa đổi)
Tại hội thảo, nhiều nhà khoa học cho rằng với xu hướng quản trị đô thị hiện nay, dự thảo Luật Nhà ở có thể cân nhắc bổ sung một điều về "Hệ thống dữ liệu nhà ở quốc gia". Đây sẽ là cơ sở để quản lý vòng đời nhà ở, cảnh báo sớm nguy cơ xuống cấp và hỗ trợ hoạch định chính sách.
Tạo động lực phát triển, đưa ngành công nghệ sinh học Việt Nam lên tầm cao mới
Hội nghị Khoa học toàn quốc về Công nghệ sinh học 2026, diễn ra trong hai ngày 7 và 8/8 tại Đại học Đông Á, Đà Nẵng, không chỉ là sự kiện học thuật mà còn là một dấu mốc chiến lược, điểm hội tụ trí tuệ nhằm định hình lại quỹ đạo phát triển của ngành công nghệ sinh học Việt Nam...