Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 29/04/2008 23:46 (GMT+7)

Nghiên cứu trên trời để làm việc... dưới đất

Từ máy bay concorde đến máy bay siêu âm có người lái

Máy bay concorde tuy hiện đại nhưng vẫn có hai nhược điểm là tốc độ còn thấp, tiếng động lớn. Với tốc độ còn thấp không thể đưa hỏa tiễn đi vòng quanh địa cầu cũng như phóng vệ tinh lên không với giá rẻ. Với tiếng động lớn chỉ có thể bay trên đường Đại Tây Dương mà không thể qua các lục địa. NASA đã tạo ra được động cơ phản lực siêu âm (scramet) và động cơ phản lực thẳng dòng (scamjet). Từ đó, tạo ra máy bay siêu âm không người lái với vận tốc 9,6 Mach (bằng 11.800km/h). Mặt khác, NASA cũng đang thử nghiệm Quiet spike ở mũi máy bay phá tan các làn sóng sốc mà máy bay tạo ra khi đạt tới tốc độ âm thanh, giảm tiếng động, còn lại chỉ bằng 1/10.000 tiếng động của máy bay Concorde. Từ đó, có thể tạo ra máy bay siêu âm có người lái. Song song, NASA còn chú tâm thiết kế máy bay siêu âm trong đó thân và cánh trở thành một khối duy nhất nhằm tạo "sức lên cao" mạnh. Từ các nghiên cứu này, đã tạo ra một mẫu máy bay siêu âm không người lái ký hiệu X - 48B có cánh dài 2,3m bay thử vào tháng 2/2007. Sau thành công này, giới dân sự hy vọng trong tương lai sẽ có máy bay siêu âm có người lái bay trên những đường bay mới; giới quân sự cảm thấy mục tiêu dùng máy bay siêu âm đưa hỏa tiễn vòng quanh trái đất sẽ trở thành hiện thực.

Quay lại với mục tiêu đảm bảo an toàn cho máy bay

Con người không thể điều khiển máy bay với vận tốc cực lớn mà chỉ dựa vào quan sát bằng mắt thường trong tầm nhìn giới hạn. NASA thiết kế "hệ thống nhìn tổng hợp". Theo đó, một “thực tế ảo” được gắn vào buồng lái, giúp phi công nhìn thấy mọi vật trên đường bay, dưới đất, biến đổi thời tiết, các hỏng hóc... một cách rõ ràng, do đó có thể xử lý tốt nhất các tình huống bất lợi. Song song, NASA thiết kế ra hệ thống theo dõi đánh giá độ tinh nhạy, trình tự nhận thức, độ chú ý, trí nhớ. Một thí dụ: có thể ghi nhận sự trệ xuống của hàng lông mày từ đó biết được mức buồn ngủ và sự giảm sút tỉnh táo. Nói tóm lại, phi công có thể kiểm soát bay một cách tự động.

Dùng thiết bị nghiên cứu vũ trụ vào mục đích kinh tế

Trong nghiên cứu vũ trụ, các nhà khoa học tạo ra hầm gió siêu âm. Trong hầm đó, không khí thổi với tốc độ 10 Mach. Máy bay dừng lại trong hầm gió này với trạng thái thẳng đứng. Qua đó, các nhà khoa học khảo sát lực nào sẽ tác dụng lên khi đang bay. Từ đó lấy các thông số cần thiết để cải tiến thiết kế máy bay. Ngoài ra, các nhà khoa học cũng tận dụng hầm gió để thử nghiệm lấy ra các thông số cần thiết chế tạo xe, tàu.

Trong nghiên cứu vũ trụ, các nhà khoa học dùng siêu máy vi tính cực mạnh. Máy này cũng giúp nghiên cứu luân lưu đại dương, mô phỏng động đất, lốc xoáy không khí, nghiên cứu các tuabin cháy nổ nhằm tạo ra các tuabin sạch hơn, nghiên cứu các kiểu máy giảm tiếng ồn.

Có thể nói các nhà khoa học đã tận dụng một phần lớn công suất các thiết bị nghiên cứu vũ trụ để nghiên cứu chế tạo các máy móc dùng trong kinh tế, quân sự.

Dùng vệ tinh, tàu vũ trụ nhìn Trái đất

Vùng đất ngoài trái đất

Vùng đất ngoài trái đất

NASA thiết lập ra hệ thống quan sát trái đất (EOS) với 15 vệ tinh theo dõi hóa học khí quyển, các đám mây, các đại dương, rừng, núi... và mọi biểu hiện khác của trái đất, từ đó tiên đoán bãotố, động đất, cháy rừng trên toàn thế giới bao gồm tất cả các vùng xa xôi hẻo lánh nhất mà không một cách nào con người có thể đến hoặc dùng các phương tiện từ xa đặt chính trên mặt đất quan sátđược. Nhiều nước dùng vệ tinh vào việc thu phát sóng làm cho việc truyền tin nhanh chóng, suôn sẻ. Cố nhiên, các nhà quân sự đã tận dụng vệ tinh vào mục đích trinh thám.

Tận dụng cả những vệ tinh hư hỏng

Mới đây (1/2008), Bộ Quốc phòng (BQP) Mỹ cho biết vệ tinh trinh thám cỡ bằng chiếc xe buýt, nặng 2,27 tấn, chứa 500kg độc chất bị mất năng lượng, hệ thống phản lực, không còn kiểm soát được, sẽ lao xuống trái đất vào tháng 2 hay tháng 3/2008. Điều đó không khác gì một thiên thạch lớn va chạm vào trái đất, gây nguy hiểm vì vậy nhiều người lo ngại gọi nó là "vệ tinh sát thủ". Ngày 22/2, BQP Mỹ cho biết đã dùng hỏa tiễn từ trên tuần dương hạm DSS Lake Erie ở Thái Bình Dương bắn trúng vệ tinh này ở độ cao 247km. Cũng theo BQP Mỹ, vệ tinh bị vỡ vụn, các mảnh vụn sẽ tiếp tục rơi trong vòng 40 ngày, khi rơi xuống sẽ cháy ngay trong 24 - 48 giờ. Đứng trên khía cạnh nghiên cứu vũ trụ, đây là một kết quả tính toán tuyệt vời, mở đường cho việc thu dọn những vệ tinh không còn nhiệm vụ hay hư hỏng, mở đường cho việc xử lý các thiên thạch lớn có nguy cơ va chạm trái đất.

Thực tế, Mỹ đã chi 2 tỷ trong ngân sách 17 tỷ USD để phóng phi thuyền Daw (27/9/2007) khởi đầu hành trình 8 năm quanh tiểu hành tinh Vesta và sao Lùn Ceres, một hành trình tới 3,2 tỷ dặm Anh (5,5 tỷ km) nhằm mục đích khảo sát hàng không học và khoa học trái đất, còn dự án mang thuần tính chất nghiên cứu vũ trụ là phóng tàu có người lái đến mặt trăng thì bị chậm lại. Không chỉ các nước giàu mạnh mà một số nước còn khó khăn về kinh tế cũng muốn chạy đua trong việc nghiên cứu vũ trụ. Tuy nhiên, mục đích thật sự của mỗi nước có thể lại khác nhau!

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Tạp chí Việt Nam Hội nhập đạt chuẩn Tạp chí khoa học năm 2026
Vừa qua, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Quyết định số 2244/QĐ-BKHCN và Quyết định 2823/QĐ-BKHCN để công bố danh mục tạp chí đạt tiêu chuẩn khoa học Việt Nam năm 2026. Sự kiện này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình chuẩn hóa hệ thống xuất bản học thuật nước nhà, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về chất lượng nghiên cứu, phản biện và các chuẩn mực công bố khoa học hiện đại.
Viện Chính sách, Pháp luật và Quản lý khẳng định vị thế là một tổ chức khoa học rất uy tín
Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, hoàn thiện thể chế phát triển và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, hoạt động nghiên cứu khoa học về chính sách, pháp luật và khoa học quản lý ngày càng giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp luận cứ khoa học phục vụ quá trình hoạch định chủ trương, chính sách, cũng như hoàn thiện hệ thống pháp luật.
Đắk Lắk: Mở ra không gian phát triển, nhiều tiềm năng cho đội ngũ trí thức khoa học
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và Phú Yên đã mở ra không gian phát triển mới với nhiều tiềm năng về kinh tế, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng, phát huy vai trò đội ngũ trí thức KH&CN là yêu cầu cấp thiết, tạo nền tảng cho sự phát triển nhanh, bền vững của tỉnh Đắk Lắk.
Nghị quyết 57/NQ-TW: Đột phá là đời sống của người dân được cải thiện rõ rệt hơn
Mọi hệ thống số, cơ sở dữ liệu và nền tảng số phải được thiết kế theo yêu cầu an toàn, an ninh ngay từ đầu; coi đào tạo kỹ năng số, năng lực đổi mới sáng tạo và ứng dụng AI là nhiệm vụ lâu dài. Khi những điều đó được thực hiện đồng bộ, Nghị quyết 57/NQ-TW sẽ tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam bứt phá.
Thanh Hoá: Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026
Ngày 10/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thanh Hóa (Liên hiệp hội) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành mở rộng lần thứ VII, khoá VII, nhiệm kỳ 2024 - 2029; sơ kết 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.
Lâm Đồng: Kết nối sức mạnh - Khơi thông nguồn lực phát triển năng lượng tái tạo
Chiều ngày 09/7, tại Đà Lạt, Hiệp hội Điện gió và Mặt trời tỉnh Lâm Đồng (Hội thành viên Liên hiệp Hội) tổ chức Hội nghị thường niên năm 2026 nhằm đánh giá kết quả hoạt động năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, đồng thời đề ra phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm cho 6 tháng cuối năm.
Liên hiệp Hội tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Trị tăng cường trao đổi kinh nghiệm
Chiều ngày 09/7, Đoàn công tác Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (LHH) tỉnh Quảng Trị do Tiến sĩ Trần Văn Tuân – Chủ tịch Liên hiệp Hội làm Trưởng đoàn đã có buổi thăm, làm việc và trao đổi kinh nghiệm tại LHH tỉnh Hà Tĩnh. Tiếp và làm việc với đoàn có Tiến sĩ Bùi Khắc Bằng – Chủ tịch LHH tỉnh Hà Tĩnh cùng đại diện các ban chuyên môn.
Đắk Lắk: Liên hiệp hội sơ kết công tác 6 tháng đầu năm
Chiều ngày 09/7, Liên hiệp hội tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành (mở rộng) nhằm sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026; đồng thời cho ý kiến đối với các nội dung chuẩn bị Đại hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
GS.TSKH Nguyễn Đức Cương: Khoa học là một hành trình dài và không phải lúc nào cũng có kết quả ngay
Sinh năm 1945 tại Huế, ông là nhà khoa học hàng đầu về hàng không - vũ trụ của Việt Nam, đã có hơn nửa thế kỷ cống hiến cho ngành khoa học kỹ thuật hàng không vũ trụ. Không chỉ là người đặt nền móng cho các sản phẩm bay tiết kiệm chi phí cho Việt Nam, ông còn là người thầy tâm huyết, truyền cảm hứng và kiến thức cho nhiều thế hệ, góp phần đưa ngành hàng không Việt Nam đạt được những bước tiến mới.