Nâng cao năng lực dự báo khí tượng thủy văn

Trao đổi với phóng viên báo TN&MT, Thạc sĩ Nguyễn Tấn Hương (ảnh), Giám đốc Đài KTTV Nam Trung Bộ (NTB) cho biết: Mùa khô trong khu vực thường kéo dài 8-9 tháng, gây hạn hán nặng và cháy rừng. Mùa lũ 3-4 tháng, lượng mưa chiếm tới 70-80% tổng lượng mưa cả năm. Những trận mưa lớn lại tập trung trong thời gian ngắn kết hợp với địa hình lưu vực sông ngắn, dốc đã gây nên những trận lũ lớn làm ngập lụt nghiêm trọng, nhất là ở các vùng hạ lưu sông.

PV:Với đặc thù về KTTV phức tạp như vậy, lại quản lý nhiều trạm thủy văn từ miền sơn cước, xa xôi (như An Hòa,Vĩnh Sơn (Bình Định), Cung Sơn, An Lão, Sơn Hòa (Phú Yên), các trạm KT Hà Bằng (Phú Yên,) Đồng Chăng (Khánh Hòa), Tà Pao ( Bình Thuận...) đến các trạm hải đảo cách xa đất liền như Trường Sa, Song Tử Tây, Phú Quý (Khánh Hòa)) Đài KTTV NTB đã có các hoạt động gì để nâng cao năng lực phục vụ, chiếm được lòng tin của chính quyền và nhân dân các tỉnh trong khu vực?

Thạc sĩ Nguyễn Tấn Hương:Có thể nói rằng, niềm say mê công việc của CBCNV các trạm đã giúp công tác dự báo KTTV ở đây đóng vai trò quan trọng thúc đẩy phát triển KT-XH và dân sinh. Công tác dự báo KTTV của Đài đã phục vụ tốt các Sở, ban, ngành trong khu vực các bản tin, thông báo, dự báo KTTV... để các cơ quan này chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, công nghiệp, du lịch, dịch vụ... Đặc biệt là chủ động và kịp thời triển khai các phương án phòng chống thiên tai và các hiện tượng thời tiết thủy văn nguy hiểm. Vào mùa khô, Đài thường xuyên cung cấp các bản tin phục vụ công tác phòng chống hạn hán, cháy rừng, sử dụng nguồn nước hợp lý, tiết kiệm. Mùa mưa bão anh em theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết thủy văn nguy hiểm, kịp thời cảnh báo, dự báo các cơn bão, áp thấp nhiệt đới, mưa lớn, lũ, giông tố, lốc, sạt lở đất, lũ quét, nước biển dâng... Bên cạnh đó, Đài thường xuyên chú trọng đến công tác thông tin tuyên truyền phổ biến kiến thức KTTV cho cộng đồng nhằm nâng cao nhận thức cho mọi người về tình hình KTTV.

PV:Để nâng cao năng lực dự báo KTTV, mạng lưới điều tra cơ bản của Đài từng bước được củng cố, nâng cấp và phát huy hiệu quả ra sao?

Thạc sĩ Nguyễn Tấn Hương:Theo Quyết định 16/CP của Chính phủ về Quy hoạch mạng lưới trạm đến năm 2020, hiện mạng lưới trạm điều tra cơ bản (ĐTCB) của Đài từng bước được củng cố và nâng cấp theo hướng hiện đại hóa. Toàn Đài có 12 trạm KT, 14 trạm TV, 2 trạm KT nông nghiệp, 3 trạm KT hải văn, 4 trạm KT Cao không (trong đó có trạm Rada thời tiết Nha Trang khá hiện đại), 9 trạm kiểm soát môi trường không khí và nước, 37 điểm đo mưa nhân dân. Các trạm KTTV đều được trang bị máy móc, phương tiện đo tương đối hiện đại. Về thủy văn, Đài được trang bị 2 máy đo lưu lượng nước tự động ADCP, các máy đo mực nước tự ghi, tự báo... Về khí tượng, các trạm ven biển và 3 trạm ở đảo Trường Sa, Song Tử Tây, Phú Quý được trang bị máy gió Jăng hiện đại. Việc trang bị, nâng cấp, hiện đại hóa các trạm KTTV đã từng bước đảm bảo chất lượng quan trắc, cung cấp thông tin, số liệu KTTV ngày càng kịp thời, chính xác, góp phần nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo của Đài.

Việc thu thập số liệu của các trạm KTTV được liên tục, chính xác và truyền kịp thời về Trung tâm dự báo KTTV các tỉnh, Đài khu vực, Trung tâm dự báo KTTV Trung uơng, mạng thông tin Lan nội bộ, Internet, Icom, điện thoại, mạng Wan, METV... Phòng Dự báo của Đài và 4 Trung tâm dự báo KTTV tỉnh được trang bị công nghệ hiện đại để thu thập tốt các số liệu từ các trạm và Trung tâm dự báo KTTV Trung ương, đưa vào sử dụng các sản phẩm mô hình dự báo số trị của Trung tâm dự báo Trung ương và mô hình dự báo của Đài đã có tác dụng nâng cao chất lượng dự báo KTTV, đáp ứng cơ bản những yêu cầu của công tác phát triển KT - XH và công tác giảm nhẹ thiên tai tại 5 tỉnh vùng Nam Trung Bộ. Công tác ĐTCB của Đài vì thế được Trung tâm KTTV Quốc gia đánh giá là một trong những đơn vị đạt chất lượng cao, đứng thứ hai trong các Đài khu vực cả nước trong 3 năm gần đây.

PV:Theo kế hoạch đầu tư, lĩnh vực ĐTCB của Đài thời gian tới sẽ được trang bị một số thiết bị, công nghệ mới ?

Thạc sĩ Nguyễn Tấn Hương: Đúng thế ! Đài sẽ được trang bị thêm 1 trạm rađa thời tiết tại Quy Nhơn, 1 trạm vô tuyến thám không Nha Trang. Các trạm KTTV được đầu tư thêm nhiều máy móc, phương tiện đo tự động, các trạm KT tự động, các máy đo tự động HADCP... Hệ thống thông tin liên lạc được nâng cấp đường truyền, xây dựng mạng giao lưu trực tuyến giữa Phòng Dự báo với các Trung tâm dự báo tỉnh và giữa Đài với Trung tâm dự báo Trung ương, nối mạng các trạm KTTV với các Trung tâm dự báo tỉnh và Đài khu vực.

PV:Để nâng cao hơn nữa năng lực dự báo KTTV của Đài, theo ông hiện tại cần tập trung giải quyết các vấn đề gì?

Thạc sĩ Nguyễn Tấn Hương: Tình trạng vi phạm hành lang an toàn của các trạm KTTV có xu hướng gia tăng, ảnh hưởng tới chất lượng thu thập các số liệu KTTV, chính quyền các cấp ở địa phương cần quan tâm giải quyết. Hiện nay Trạm rađa thời tiết Nha Trang bị nhiễu không phát huy được hiệu quả, cần được sửa chữa kịp thời. Một số hồ chứa, đập dâng chưa có quy trình xả hợp lý. Mạng lưới điều tra cơ bản của Đài tuy đã được củng cố, xây mới nhưng nhìn chung máy móc, thiết bị vẫn còn lạc hậu, thiếu đồng bộ; số lượng các Trạm ở các vùng sâu, vùng xa quá thưa thớt, chưa đáp ứng yêu cầu của công tác dự báo KTTV cũng như bước phát triển KT - XH của các tỉnh. Công nghệ dự báo và năng lực của các dự báo viên còn hạn chế, chưa theo kịp với công tác đổi mới trang thiết bị, công nghệ mới. Vì thế, cần có kế hoạch cụ thể trong công tác đào tạo và đào tạo lại, tổ chức tập huấn, bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao trình độ chuyên môn. Thu nhập của dự báo viên nói riêng và CBCNVC của Đài nói chung còn thấp, vì thế, chưa thu hút được những dự báo viên giỏi chuyên môn, có trình độ cao để tiếp nhận và khai thác có hiệu quả các thiết bị, công nghệ mới.

PV: Xin cám ơn ông!