Mỹ: Nhà máy điện hạt nhân lại lên ngôi

Từ công kích đến lên ngôi

Cuối thập kỷ 70 thể kỷ XX, phong trào phát triển điện hạt nhân của Mỹ đã vấp phải nhiều trắc trở, khiến các dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân lâm vào cảnh đình đốn. Sở dĩ như vậy vì lúc đó có một số nhà bảo vệ môi trường Mỹ đã cực lực phản đối xây dựng nhà máy điện hạt nhân. Tháng 3-1979, họ đã công chiếu một bộ phim tuyên truyền sự nguy hiểm của nhà máy điện hạt nhân, khiển công chúng Mỹ rất hoang mang. Đúng thời điểm đó, Mỹ đã xảy ra sự cố hạt nhân Three Mile Islandở Pen-xin-va-ni-a, người dân Mỹ càng thêm hãi hùng trước cái gọi là nhà máy điện hạt nhân. Và thế là xây dựng nhà máy điện hạt nhân đã trở thành vấn đề bị dư luận Mỹ công kích kịch liệt. 30 năm sau đó, không có một công ty nào của Mỹ dám đăng ký xin xây dựng nhà máy điện hạt nhân mới.

Trong 30 năm đó, nhu cầu tiêu thụ điện của Mỹ không ngừng gia tăng, cuộc khủng hoảng năng lượng trên thế giới ngày càng diễn ra gay gắt và hậu quả phá hoại môi trường do khai thác nguồn năng lượng truyền thống ngày càng được dư luận quốc tế quan tâm nhiều hơn. Trong bối cảnh này, xây dựng nhà máy điện hạt nhân lại một lần nữa trở thành điểm nóng thu hút nhiều sự chú ý của dư luận Mỹ. Tháng 9-2007, công ty năng lượng NRG của Mỹ đã chính thức xin đăng ký xây dựng nhà máy điện hạt nhân đầu tiên của Mỹ; tháng 10-2007, công ty TVA của Mỹ cũng chính thức đệ đơn xin đăng ký xây dựng nhà máy điện hạt nhân. Theo kế hoạch, đến cuối năm 2008 sẽ có 17 công ty của Mỹ đăng ký xây dựng hơn 30 nhà máy điện hạt nhân trong thời gian tới.

Đâu là nguyên nhân

Có bốn nguyên nhân chính khiến phong trào xây dựng nhà máy điện hạt nhân của Mỹ trở nên sôi động:

- Nguồn năng lượng của thế giới ngày càng cạn kiệt, giá năng lượng không ngừng leo thang đã khiến năng lượng hạt nhân trở thành sự lựa chọn hàng đầu của Mỹ.

- Hiệu ứng nhà kính trên toàn cầu càng nghiêm trọng và thu hút sự chú ý toàn thế giới, các công nghệ sản xuất điện truyền thống phải đối mặt với nhiều khó khăn như chi phí xử lý chất thải tốn kém, khiến lợi ích kinh tế của điện hạt nhân vốn không gây ô nhiễm môi trường càng trở nên nổi trội.

- Các kỹ thuật mới được đưa vào ứng dụng khiến cho tính năng an toàn của nhà máy điện hạt nhân được nâng cao, đồng thời quá trình phê duyệt, xây dựng nhà máy cũng được xây nhanh hơn trước.

- Năm 2005, Mỹ đã thông qua Luật Năng lượng mới và đề ra rất nhiều chính sách miễn giảm thuế cũng như hỗ trợ tài chính cho công tác xây dựng nhà máy điện hạt nhân.

Theo dự đoán, đến năm 2030, lượng điện tiêu thụ ở Mỹ sẽ tăng 40% so với hiện nay. Nếu các nhà máy điện hạt nhân ở Mỹ vẫn cung cấp 20% lượng điện như hiện nay, thì trong vòng 20 năm tới Mỹ buộc phải xây dựng 30 nhà máy điện hạt nhân. Và nếu Mỹ muốn nâng cao tỷ lệ điện hạt nhân trong cơ cấu năng lượng thì số lượng nhà máy điện hạt nhân phải xây mới sẽ lớn hơn con số này rất nhiều.

Mặc dù tính năng an toàn của nhà máy điện hạt nhân vẫn khiến không ít người cảm thấy lo lắng, nhưng độ an toàn của các nhà máy điện hạt nhân được xây dựng mới ở Mỹ sẽ được cải thiện hơn rất nhiều, biện pháp đối phó với tình huống khẩn cấp sau khi xảy ra sự cố ở các nhà máy điện hạt nhân của Mỹ cũng sẽ có nhiều bước cải tiến. Như nhà máy điện hạt nhân do công ty Westinghouse (công ty chuyên về nhà máy điện hạt nhân của Mỹ, từng xây dựng lò hạt nhân đầu tiên cho tàu ngầm nguyên tử Mỹ năm 1953 và từ đó đến nay làm chuyển giao công nghệ trên toàn thế giới) mới xây dựng đã chế tạo ra hệ thống nước làm mát tự động khi xảy ra sự cố khẩn cấp. Hệ thống này sẽ an toàn hơn rất nhiều so với hệ thống điện động hay hệ thống điều khiển bằng tay.

Hiện nay, vấn đề mà dư luận Mỹ quan tâm đối với nhà máy điện hạt nhân là quy trình xử lý chất thải của các nhà máy này. Trong chất thải hạt nhân còn chứa rất nhiều năng lượng, và nhà máy điện hạt nhân của Mỹ vẫn chưa thể xử lý hết các chất thải này. Tính đến năm 2005, Mỹ đã có 53.000 tấn chất thải hạt nhân. Thời gian trôi qua, vấn đề xử lý chất thải hạt nhân sẽ là một nguy cơ nghiêm trọng mà Mỹ phải đối mặt.

Hơn 30 năm trước, Mỹ đã hoàn toàn ngừng hoạt động xây dựng nhà máy điện hạt nhân, tập trung phát triển các nhà máy điện bằng nhiên liệu hoá thạch như than đá… Hiện nay, 40% lượng khí thải CO ₂của Mỹ do các nhà máy điện này thải ra. Trong 30 năm đó, Mỹ đã lãng phí rất nhiều thời gian, giờ đây lại rộ lên phong trào xây dựng nhà máy điện hạt nhân, mục đích là để tìm lại quãng thời gian đã mất.