Mùa xuân! Bệnh nhân hen cần lưu ý

Hen (suyễn) là bệnh viêm mạn tính của đường thở với 4 biểu hiện chính: ho, khó thở, khò khè và nặng ngực thường xảy ra vào ban đêm hoặc sáng sớm. Có một số trường hợp cơn hen không điển hình như:

- Trẻ nhỏ, trẻ sơ sinh: triệu chứng không thường xuyên, không rõ, ho kéo dài hoặc khò khè khi nhiễm trùng hô hấp thường bị chẩn đoán lầm là viêm phế quản hoặc viêm phổi.

- Biểu hiện giống như cảm cúm kéo dài.

- Người nghiện thuốc lá và người cao tuổi dễ bị chẩn đoán lầm với bệnh tắc nghẽn mãn tính.

Hen cũng có tính di truyền. Nếu cả 2 bố mẹ bị hen thì khả năng bị hen ở con là 50%, còn nếu một trong hai bố mẹ bị hen thì xác suất bị hen ở con là 30%.

Ngoài những biểu hiện lâm sàng, để xác định có bị hen hay không và ở giai đoạn nào, cần được thăm dò chức năng hô hấp để phát hiện sự tắc nghẽn luồng khí lưu thông, có hai phương pháp đo, kỹ thuật sử dụng tương tự nhau:

- Lưu lượng đỉnh kế: đo lưu lượng đỉnh

- Hô hấp kế: đo thể tích thở ra gắng sức một giây đầu và dung tích sống gắng sức.

Khi bệnh nhân ho nhiều hơn, nặng ngực, khò khè, khó thở, rối loạn giấc ngủ hoặc lưu lượng đỉnh thấp hơn dù đã tăng liều thuốc là hen trở nặng.

Khi bệnh nhân lên cơn hen đột ngột, khó thở khi nghỉ ngơi, hoặc nói không nổi, có vẻ hoảng loạn thì cần sự trợ giúp y tế.

Theo GS TSKH Nguyễn Năng An, Chủ tịch Hội Hen Dị Ứng & Miễn dịch Lâm Sàng Việt Nam, điều trị hen hiện naybao gồm:

Điều trị cắt cơn: dùng thuốc cắt cơn giúp bệnh nhân mau chóng thoát khỏi cơn khò khè, khó thở. Thuốc dùng cắt cơn thường ở dạng xịt hoặc phun khí dung vì có tác dụng giãn phế quản nhanh chóng hơn dạng uống.

Điều trị dự phòng và kiểm soát bệnh: dùng thuốc chống viêm, hoặc dạng phối hợp thuốc chống viêm và thuốc chống co thắt phế quản loại có tác dụng kéo dài. Dạng thuốc phối hợp này là thành tựu mới, đặc biệt rất hiệu quả trong điều trị các thể hen nặng, giúp kiểm soát bệnh hen tốt.

Tránh tiếp xúc với các yếu tố kích thích phế quảncó thể làm khởi phát cơn hen như bụi, khói, thuốc lá, nấm mốc, hoá chất, lông gia súc, phấn hoa, không khí lạnh, các thuốc như aspirin, một số thuốc điều trị huyết áp cao hay bệnh về mắt, tránh bị cảm cúm…

Mười điều cần thiết giúp kiểm soát hen triệt để

* Quyết tâm tin tưởng bệnh hen có thể kiểm soát được

* Tuân thủ chỉ dẫn của bác sĩ

* Biết sử dụng thuốc dạng hít khí dung

* Biết sử trí cơn hen hợp lý, kịp thời

* Biết dự phòng hen

* Tránh các yếu tố khởi phát có thể gây cơn hen

* Nắm vững các bậc hen theo phác đồ 4 bậc

* Có bác sĩ hoặc cơ sở y tế theo dõi

* Theo dõi tình trạng bệnh và tái khám định kỳ

* Gia nhập các câu lạc bộ phòng chống hen, tham gia sinh hoạt đều đặn.

Bệnh nhân hen cần nhớ các số điện thoại để được tư vấn (miễn phí) khi cần thiết: Tại Hà Nội: Hội Hen Dị ứng và Miễn dịch Lâm sàng Việt Nam 04.9155242 vào buổi sáng và 04.9438933vào buổi chiều các ngày làm việc. Tại thành phố Hồ Chí Minh: Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM , số điện thoại: 08.8594470 .

Kiểm soát hen triệt để có nghĩa là trong 7 trên 8 tiêu chuẩn điều trị, bệnh nhân sẽ:

- Không còn triệu chứng ban ngày.

- Không còn cơn hen kịch phát.

- Không phải nhập viện cấp cứu.

- Không phải dùng thuốc cắt cơn hen.

- Không có tác dụng phụ của thuốc phải thay đổi điều trị.

- Chức năng phổi trở về bình thường.

Như vậy, bệnh nhân hen sẽ có một mùa xuân vui tươi như những người khoẻ mạnh.

Nguồn: Thuốc & Sức khoẻ, số 300-301, 15/1-1/2/2006, tr 48-49