Mù vì chủ quan

Mù vì… “không đâu”

Dù đã cố hết sức mình, nhưng cho đến ngày 22/3/2007, các bác sĩ Khoa Chấn thương Bệnh viện Mắt Trung ương vẫn không thể làm gì hơn cho cậu sinh viên mới ra trường Trương Quang Hải (Phương Đình, Đan Phượng, Hà Tây). Cậu ra viện sau hơn một tháng trời điều trị và phải chấp nhận mất đi gần như hoàn toàn thị lực. Hải kể, vì mới ra trường, chưa xin được việc làm, nên Hải đến học việc tại một cửa hàng chữa ô tô. Hôm đó, cảm giác như chiếc bình đất đèn có vấn đề, Hải định lại kiểm tra thì cái đèn phát nổ. Toàn bộ khí trong bình hất thẳng vào mặt, trước mắt Hải, tất cả tối sầm. Và từ đó, Hải không còn nhìn thấy gì nữa. Sau một thời gian dài nỗ lực, các bác sĩ cũng chỉ có thể giúp Hải nhìn một cách lờ mờ, phân biệt màu sắc và ánh sáng là chính.

Những bệnh nhân bị chấn thương mắt như Hải giờ đây đang ngày một gia tăng. Khoa Chấn thương Bệnh viện Mắt Trung ương bao giờ cũng trong tình trạng quá tải. Chỉ nói chuyện với TS.BS Yên khoảng 15 phút, chúng tôi đã phải chứng kiến biết bao cảnh thương tâm. Họ vào viện, mất thị lực vì những lý do không đâu. Người thì bị một viên đá bắn vào mắt khi đang cuốc vườn rau cách đây 1 tháng, đã điều trị ở tuyến tỉnh, nhưng dị vật vẫn nằm sâu trong giác mạc khiến nước mắt thường xuyên chảy. Còn một bệnh nhân khác phải vào viện vì bị một con côn trùng lao vào mắt khi anh đang đi xe máy và để lại rất nhiều lông khiến anh phải khổ sở suốt 6 tháng vì tình trạng viêm màng bồ đào dai dẳng.

“Không hiểu sao, thời gian gần đây, số lượng người nhập viện vì chấn thương mắt tăng mạnh. Do bất cẩn, do chủ quan, do thiếu hiểu biết… đôi mắt của chúng ta đang bị đe doạ bởi rất nhiều nguyên nhân” - TS Yên kết luận.

Có thể chết vì những chấn thương nhẹ

Chúng ta có thể chết vì một chấn thương mắt tưởng chừng rất nhẹ nếu tình trạng nhiễm trùng trở nên quá nặng nề. Hiện nay chấn thương mắt do bỏng axit, kiềm đang ngày một phổ biến. So với bỏng axit, bỏng kiềm nguy hiểm hơn nhiều và khó tiên lượng vì sự ăn mòn niêm mạc vẫn diễn ra âm ỉ sau tai nạn một thời gian dài. Trẻ em cũng là đối tượng nguy cơ cao do đùa nghịch nhiều: chọc bút, que vào mắt nhau, ném gạch, đất đá vào nhau…

Chấn thương mắt có những biểu hiện rất đa dạng. Nạn nhân có thể bị sưng tấy, bỏng rát ở mắt kèm theo chảy nước mắt, chói, nôn mửa, cảm giác choáng ngất, giảm thị lực… Nếu ở mức độ nhẹ, chấn thương gây ảnh hưởng đến thẩm mỹ như rách da mí, rách kết mạc. Nếu bị nặng, người bệnh có thể bị thủng giác mạc, vỡ nhãn cầu, nhiễm trùng, tổn thương thần kinh thị giác gây giảm thị lực, nghiêm trong hơn nữa là mù vĩnh viễn. Và như trên đã nói, những trường hợp bị nhiễm trùng nặng có thể dẫn đến tử vong.

Theo TS Yên, phần lớn các trường hợp chấn thương mắt đều có thể phòng tránh được nếu chúng ta cẩn thận và có ý thức bảo vệ chính mình. Đeo kính, đội mũ, bịt mặt khi đi trên đường; đeo kính và phương tiện bảo hộ lao động khi làm những công việc nặng nhọc; cẩn thận khi tiếp xúc với kiềm và axit… đó là những cách hữu hiệu mà chúng ta có thể thực hiện để tự bảo vệ mình.

Cách sơ cứu khi bị chấn thương mắt

- Khi bị vật lạ bắn vào mắt hoặc bị vật nhọn đâm vào mắt, nhỏ ngay thuốc kháng sinh, băng vô trùng rồi chuyển đến bệnh viện.

- Không nên tự cố gắng lấy vật ra vì có thể gây tổn hại thêm cho mắt.

- Không dụi mắt, đắp thuốc lá hoặc chườm đá lên mắt chấn thương khi không có chỉ định của bác sĩ.

- Khi mắt bị bỏng do hoá chất, cần nhanh chóng rửa mắt bằng dung dịch nước muối hoặc bất kỳ nguồn nước sạch nào. Có thể xả thẳng nước lạnh từ vòi nước vào mắt, càng sâu càng tốt để rửa trôi hoá chất tồn tại trong mắt. Không được băng kín vì sẽ gây dính nhãn cầu và dính mi.

- Tuyệt đối tránh xả nước trong trường hợp bị bỏng vôi vì sẽ làm tình trạng bỏng càng nặng thêm.