Một số thông tin về bệnh sốt vàng

Bệnh sốt vàng (tên tiếng Anh: yellow fever) là một bệnh cấp tính vùng nhiệt đới do một loại virus thuộc họ Flaviviridae gây ra và lây truyền từ người này sang người khác bởi loại muỗi Aedes aegyptibịi nhiễm virus gây bệnh.

Bệnh sốt vàng lưu hành ở nhiều nước thuộc châu Phi, Nam Mỹ và vùng biển Caribe. Trong lịch sử nhân loại, người ta ghi nhận bệnh sốt vàng đã gây ra nhiều trận dịch làm thiệt hại lớn về người. Cho đến nay, dân cư sinh sống tại các vùng có dịch cũng như những du khách từ nơi khác đến mà không được chủng ngừa đều có nguy cơ mắc bệnh này. Riêng năm 2001, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ước tính trên thế giới có khoảng 200.000 ca mắc bệnh sốt vàng và đã có khoảng 30.000 tử vong.

Có 2 loại sốt vàng, lây truyền bởi 2 chu trình nhiễm virus khác nhau:

Sốt vàng rừng(jungle yellow fever) là bệnh chủ yếu trên loài khỉ sống ở rừng nhiệt đới. Muỗi nhiễm virus khi đốt khỉ bị bệnh và sau đó truyền bệnh sang người. Bệnh sốt vàng rừng ít gặp và chủ yếu xảy ra đối với những người làm việc và sống trong rừng nhiệt đới vào mùa mưa.

Sốt vàng đô thị(urban yellow fever) là bệnh gặp ở người. Bệnh lây truyền từ người này sang người khác bởi loài muỗi Aedes aegypti. Loài muỗi này sống ở thành thị cũng như ở nông thôn và đẻ trứng ở các vật dụng chứa nước gần nơi ở của người. Chỉ có muỗi cái mới lây truyền virus gây bệnh qua các vết đốt ở da.

Triệu chứng của bệnh sốt vàng

Thời gian ủ bệnh từ 3 đến 6 ngày. Sau đó bệnh tiến triển qua các triệu chứng như sốt ao, đau cơ, đau đầu, biếng ăn và nôn mửa. Sau từ 3 – 4 ngày, người bệnh sẽ bình phục và các triệu chứng trên biến mất. Tuy nhiên, khoảng 15% bệnh nhân bị chuyển sang giai đoạn nặng và rơi vào tình trạng nguy kịch. Người bệnh nhanh chóng vị vàng da, đau bụng, nôn mửa. Miệng, mũi, mắt, dạ dày có thể bị chảy máu, thận cố thể bị tổn thương gây bí tiểu và người bệnh có thể bị tử vong trong vòng từ 10 đến 14 ngày.

Các biện pháp phòng ngừa bệnh sốt vàng

Bệnh sốt vàng do virus gây ra nên không có thuốc chữa trị đặc hiệu, do vậy việc phòng bệnh giữ vai trò rất quan trọng. Biện pháp phòng ngừa tốt nhất đối với khách du lịch đến những vùng có bệnh sốt vàng đang lưu hành là tiêm phòng. Kể từ ngày 1937, vac xin ngừa bệnh sốt vàng đã được nghiên cứu thành công và được đưa vào sản xuất. Chỉ cần tiêm một liều duy nhất, vắc xin có thể tạo được sự miễn nhiễm kéo dài hơn 10 năm và bảo vệ được khoảng 95% người được tiêm.

Với bệnh sốt vàng, những người từ các vùng có dịch nhập cảnh vào nước ta phải có giấy chứng nhận đã tiêm chủng vắc xin sốt vàng có giá trị. Mặt khác, những người Việt Nam trước khi đi đến những vùng có dịch bệnh sốt vàng tại châu Phi và Nam Mỹ bắt buộc phải được tiêm phòng bệnh này. Các trạm kiểm dịch y tế quốc tế các thành phố lớn là Hà Nội, Hải Phòng và TP Hồ Chí Minh được Bộ Y tế giao nhiệm vụ kiểm tra, theo dõi và thực hiện việc tiêm phòng bệnh sốt vàng cho những đối tượng nêu rõ trong Nghị định trên.

Vắc xin đã có sẵn ở các Trung tâm kiểm dịch Y tế quốc tế ở nước ta. Vì là sản phẩm sinh học rất dễ bị hư hỏng, các loại vắc xin – trong đó có vắc xin ngừa bệnh sốt vàng – bắt buộc phải được vận chuyển trong chu trình khép kín ở nhiệt độ lạnh từ 2 – 8 ⁰C để đảm bảo chất lượng của thuốc và sự an toàn cho người sử dụng.