Một số điểm cần lưu ý trong chăn nuôi dê

1. Chọn phương thứcchănnuôihợp lý:

Tùy theo điều kiện đất đai, diện tích đồng cỏ, khả năng kinh tế,… mà chọn phương thức chănnuôiquảng canh, bán thâm canh hoặc thâm canh.

Những vùng trung du, miền núi; những nơi còn đất hoang hóa rộng nên chănnuôidêtheo phương thức quảng canh. Phương thức này phù hợp với nuôidêthịt. Lợi ích của phương thức chănnuôiquảng canh là tiết kiệm được chi phí thức ăn, nhân công và chi phí chuồng trại… Nhưng bất lợi là khó quản l ýđàn, khó kiểm soát được dịch bệnh và quá trình sinh sản của dê.

Những khu vực ven đô, những vùng đất hẹp không có điều kiện chănthả nên nuôidêtheo phương thức bán thâm canh hoặc thâm canh. Phương thức này phù hợp với chănnuôidêsữa hoặc kiêm dụng sữa-thịt. Chănnuôidêthâm canh hoặc bán thâm canh đòi hỏi chi phí lớn về thức ăn, xây dựng chuồng trại và nhân công nhưng lại dễ kiểm soát và quản l ývề sinh sản và dịch bệnh.

2. Quan tâm đến công tác giống:

Chọn dêđực, dêcái làm giống rất quan trọng. Phải chọn những con có l ýlịch rõ ràng, có bố mẹ, ông bà thuộc loại chất lượng tốt.

Bản thân dêđực hoặc dêcái chọn làm giống phải có các đặc điểmđặc trưng của giống, phải là những con ưu tú trongđàn, linh hoạt, khoẻ mạnh; ăn khỏe. Thân hình phải cân đối. Bộ phận sinh dục phát triển bình thường.

Không chọn làm giống những con:

- L ýlịch không rõ ràng hoặc bố mẹ, ông bà thuộc loại còi cọc, năng suất thấp.

- Có các đặc điểmngoại hình như: đầu dài, trụi lông tai; cổ ngắn; sườn thẳng; bụng nhỏ.

- Tứ chi không thẳng, vòng kiềng, yếu ớt, không chắc chắn. Móng chân không gọn, đều và thẳng.

Chúng ta cầnbỏ thói quen lưugiữ mộtđực giống trongđàn mộtthời gian dài. Thông thường chỉ nên sử dụng dêđực giống đến 6 năm tuổi. Điều cũng không tốt là mộtsốngười chănnuôichọn ngay mộtcon đực trongđàn để làm giống, phối cho cả đàn, dẫn đến tình trạng bố nhảy con, ông nhảy cháu, anh em nhảy lẫn nhau gây nên hiện tượng đồng huyết, làm cho đàn dêcòi cọc, lưỡng tính dục, khả năng sinh sản kém, tỷ lệ chết cao và chănnuôikém hiệu quả.

Cũng cầnlưuýlà không nên cho dêcái sinh sản sớm. Thông thường dêphát dục vào lúc 5- 6 tháng tuổi. Nhưng để bảo đảm cho dêsinh sản tốt thì chờ đạt 8 tháng tuổi mới nên cho phối giống. Nếu không sẽ ảnh hưởng xấu đến con mẹ, đời con sinh ra bị còi cọc, chất lượng giống giảm sút.

Muốn làm tốt công tác giống cầncó sổ sách theo dõi phối giống và sinh sản của dê.

3. Xây dựng chuồngnuôidêđúng quy cách kỹ thuật

Bản tính của dêlà thích ở nơi cao ráo, sạch sẽ, vì vậy chuồng nuôidêphải làm sàn, cao cách mặt đất khoảng 40-80cm, có thang cho dêlên xuống dễ dàng. Có thể làm sàn bằng nan gỗ, tre hoặc vầu nhưng phải bảo đảm chắc chắn, nan sàn phải đều, nhẵn, khe rộng 1,5 - 2,0 cm để dễ lọt phân nhưng không làm dêbị kẹt móng.

Dêthích ăn ở độ cao, không gặm và nhặt thức ăn trên mặt đất như trâu bò, do đó cầnphải treo máng ăn cách mặt đất 0,2 - 0,5 m. Máng ăn phải đủ dài, bảo đảm tất cả dêcó thể ăn cùng mộtlúc và không rơi vãi, tránh lãng phí thức ăn.

4. Khai thác và sử dụng hợp lýcác nguồn thức ănnuôidê

So với trâu, bò, cừu, dêăn được nhiều loại lá hơn và có biên độ thích ứng rộng đối với mùi vị của cây lá. Nó có thể ăn được cả các loại lá có chứa độc tố, các loại lá cay, đắng mà các loài gia súc khác không ăn được như lá xà cừ, lá xoan, lá chàm tai tượng… Vì vậy khi nuôidênên tận dụng và khai thác tối đa các loại cây lá này. Đồng thời cầntận dụng tối đa các loại phế phụ phẩm nông nghiệp, công nghiệp chế biến để nuôidê, nhằm giảm giá thành sản phẩm và nâng cao hiệu quả kinh tế chănnuôi.

5. Tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp vệ sinh phòng bệnh

Phải chăm sóc và nuôidưỡng dêhợp l ý. Thức ăn, nước uống phải đầy đủ, chất lượng tốt. Thường xuyên làm vệ sinh chuồng nuôi, sân chơi, máng ăn, máng uống. Bảo đảm chuồng nuôiluôn khô ráo, sạch sẽ.

Dêcó thể mắc mộtsốbệnh truyền nhiễm như tụ huyết trùng, dịch tả, lở mồm long móng, nhiệt thán … Đây là những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, thường gây tỷ lệ chết cao. Để đề phòng các bệnh này phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình tiêm vắc-xin của các cơ quan thú y.