Một cuộc đấu bốc trên đường phố Hà Nội năm 1945

Đó là những người lính Mỹ OSS (Office of Strategic Serviece), tình báo chiến lược, đã ở bên cạnh bộ đội ta trong cuộc kháng chiến chống Nhật tại Việt Nam . Và hôm ấy, họ đúng là những người lính Mỹ hoà bình đầu tiên ra mắt người dân Hà Nội. Bên cạnh những người lính Mỹ từ chiến khu về, còn có đội OSS đến thẳng từ căn cứ không quân Mỹ ở Côn Minh do thiếu tá Patti cầm đầu.

Đường phố Hà Nội lúc bấy giờ tùm lum người tứ xứ đi lại nhộn nhịp, kẻ xấu người tốt lẫn lộn. Tuy vậy các buổi hoà nhạc, diễn kịch, các tiệm nhảy, rạp chiếu bóng vẫn sinh hoạt bình thường.

Một sáng chủ nhật, rạp xi - nê Majestic (nay là rạp chiếu bóng Tháng Tám) phố Hàng Bài đang chiếu một cuốn phim Mỹ cực hay “Ba chàng kị binh xứ Băng Gan” do tài tử gạo cội Gary Cooper đóng vai chính, rất đông khách.

Trong đám người xếp hàng lấy vé, người ta chú ý đến một anh lính ngoại quốc cao lêu đêu, ăn mặc như “cao bồi”, đeo một khẩu súng “côn” trễ thắt lưng. Anh ta đứng không yên chỗ, cứ cựa quậy hoài phía sau một anh lính Nhật Bản, quân phục nhàu nhĩ, dáng vẻ một tù binh trốn trại Đồng Minh.

Quả nhiên, khi đến lượt lấy vé, anh lính Nhật chưa kịp thò tay vào ghít - xê đã bị một bàn tay từ phía sau xách tai, lôi xềnh xệch ra ngoài hàng. Kẻ ngang ngược chính là anh lính cao bồi, đã tranh lấy vé trước, còn khiêu khích, miệng huýt sáo, tay ve vẩy chiếc vé quệt vào mũi anh lính Nhật trước khi vào rạp.

Kẻ bị trêu chọc ngớ ra, thoạt tiên tưởng bị lính quân cảnh tóm được, sau thấy anh lính kia cũng chỉ là khách xem phim, tức không chịu nổi, đứng đực ra một lát, đỏ mặt tía tai, rồi mắm môi mắm lợi đi vào cửa rạp. Người soát vé ngăn lại, thời anh ta xua tay ra hiệu không vào xem phim mà chỉ cần lôi anh chàng kia ra khỏi rạp “hỏi chuyện”.

Thế là mọi người đứng gần đó hiểu ra và kháo nhau:

- Sắp có choảng nhau rồi!

Quả nhiên, một phút sau, họ thấy hai người lính kia kéo nhau ra khỏi rạp, người lính Nhật mặt hầm hầm, người kia đủng đỉnh như đi dạo. Họ dừng lại ở thềm hè trước cửa rạp, mặt đối mặt, mắt gườm, nhưng vì ngôn ngữ bất đồng nên chỉ ra hiệu thách thức nhau bằng tay như hai kẻ câm.

Đám khách hiếu kỳ, bỏ cả việc xem phim, xúm đông quanh vỉa hè trước rạp, tượng trưng sàn đấu. Họ đứng lấn cả xuống lòng đường khiến xe cộ qua lại phải dừng mỗi lúc một đông. Ai cũng háo hức chứng kiến một cuộc đấu bốc “vô tiền khoáng hậu”, không mất tiền được khoái mắt.

Thoạt đầu, người lính Nhật trật mũ, cởi phăng áo ném xuống đất phô cái đầu trọc lóc, mình trần trùng trục, lưng cháy nắng và hai cánh tay nổi gân bắp cuồn cuộn. Còn người lính kia không vội vã, cũng bỏ quân phục, tháo thắt lưng và bao súng, cẩn thận treo lên hàng rào sắt ở cửa rạp. Anh ta chỉ còn mặc trên mình chiếc áo may ô trắng in chữ Smith, quân hiệu OSS - The Deer và vẽ hình một con nai (đó là phù hiệu của đội OSS có mật danh là “Con Nai” - Deer Team).

Cuộc đấu bắt đầu, tay không một chọi một. Thoạt tiên người lính Mỹ Smith (bây giờ người ta đã rõ tên và quốc tịch anh ta trên áo) đứng thế thủ kiểu võ sĩ quyền anh nhà nghề, tay phải quấn mùi soa làm bao găng, tay trái để trần, chờ người thách đấu đánh trước.

Nhưng người lính Nhật lại đứng một thế võ kỳ quặc đến tức cười. Hai chân xoạc trung bình tấn, quần soóc lủng trễ rốn, hai tay ôm cái đầu trọc, che kín mặt mũi chỉ hở đôi mắt một mí, có ý nhường địch tấn công trước.

Bắt buộc người lính Mỹ phải ra tay đòn. Taytrái anh ta dứ dứ, tay phải đấm một quả “thôi sơn” cực mạnh làm anh lính Nhật chao đảo, loạng choạng sang trái mấy bước. Tiếp luôn một quả đấm trái búa bổ làm địch thủ lại loạng choạng sang phải. Đòn đánh mạnh nhưng không trúng mặt nên anh Nhật vẫn áp sát địch thủ liền bị ngay một trái đấm móc hàm suýt ngã ngửa. Cuối cùng anh ta vẫn gượng được, ôm đầu thế thủ chờ kẻ địch đánh tiếp. Cuộc đấu cứ thế kéo dài hơn một hiệp, kẻ đấm liên tục một chiều, không khác gì đấm bao cát. Khán giả bất giác cười ồ lên một lượt.

Những tiếng nhạo báng ấy chưa dứt thì nghe… huỵch! một cái và một tiếng thét rất to. Cái đầu trọc xuất kỳ bất ý, như đầu một con bò rừng, húc thẳng vào bụng người lính Mỹ, bắn anh ta ra phía sau đến 3 mét, ngã rập xuống nền xi măng như trời giáng.

Chỉ trong chớp mắt, người ta thấy anh lính Nhật phóng đến, đè gối lên ngực địch thủ, đồng thời hai bàn tay cứng như sắt, bẻ quặt tay phải địch thủ như vặn vỏ đỗ. Miếng võ Juđô cực hiểm có thể làm trẹo khớp vai, khiến người Mỹ nằm dưới, chịu không nổi, xua tay trái rối rít, chịu thua “nốc ao”.

Người Nhật ngừng ngay lại, giữa những trành vỗ tay rào rào và tiếng cười khen tụng. Sau đó, hai võ sĩ lồm cồm đứng dậy, nghiêm chỉnh chào nhau, y như một cuộc đấu thể thao. Họ mặc quần áo, mỗi anh bị đau đòn một kiểu. Hai cánh tay người lính Nhật sưng vù, tím bầm khiến anh ta loay hoanh mãi không xỏ được tay áo. Còn tay người Mỹ bị sai khớp rũ xuống tê dại, mãi mới thắt được dây lưng và áo ngoài cũng chỉ khoác được một bên.

Giữa lúc mọi người còn ồn ào bàn tán thì có tiếng chuông réo của rạp chiếu bóng giục khách vào xem phim, đồng thời ngoài phố có tiếng ô tô phanh rít đến cháy mặt đường.

Người ta chợt thấy từ trên một chiếc xe “gíp” đỗ xịch ngay trước cửa rạp, ba người lính quân cảnh đội mũ bê - rê đỏ nhảy ào xuống, rẽ đám đông, ập đến bắt người lính Nhật. Không biết ai đã kịp báo cho quân cảnh biết sự việc xảy ra vừa rồi, khiến họ đến nhanh thế!.

Anh lính Nhật hoảng sợ, biết là sa vào tay họ ắt bị đòn thù nên vùng vẫy chống cự, nhưng vẫn bị bẻ quặt tay lôi lên ô tô đang mở máy sình sịch. Lúc đó, người lính Mỹ chưa vào rạp, còn loay hoay với khẩu súng “côn” chưa kịp bỏ vào bao súng. Ngó thấy sự việc trên, bằng tay trái không bị đau, anh lên đạt bắn một phát súng chỉ thiên.

Tiếng nổ vang giữa cảnh hỗn loạn khiến mọi người giật mình sửng sốt. Cả bọn quân cảnh đang đẩy người lính Nhật lên xe “gíp” cũng dừng lại, nhìn về phía người lính Mỹ, tay lăm lăm khẩu súng đang tiến về phía họ.

Khi anh ta đi tới gần chiếc xe “gíp”, mũi súng lại chĩa về phía người Nhật, còn tay kia giơ một phù hiệu tròn bằng đồng khắc chữ “Quân đội Đồng Minh” cho viên đội trưởng quân cảnh coi và nói bằng tiếng Pháp lơ lớ giọng Mỹ:

- Laissez - le! C’ est mon prisonnier! (Để hắn lại! Đó là tù binh của tôi).

Viên đội quân cảnh đành giơ tay lên mũ chào, đoạn nhún vai, hất hàm, ra lệnh cho hai tên lính kia thả anh lính Nhật ra rồi cả bọn rút lên xe. Khi bọn họ đi khỏi, người lính Mỹ Smith ra hiệu cho người lính Nhật được tự do, cất súng vào bao và thong thả đi vào rạp.

Người lính Nhật bất giác đứng nghiêm, cúi thấp đầu chào và nói:

- Arigato! (Cảm ơn)

Cuộc đấu kết thúc. Mọi người lục đục kéo vào rạp. Phim đã bắt đầu chiếu.

Bài này được tác giả nhớ lại sau hơn 60 năm nên có nhiều chi tiết và thời gian xảy ra không chính xác lắm. Nhưng sự việc xảy ra thì bảo đảm là đúng sự thật trước sự chứng kiến của nhiều người thời đó.