Mồng tơi củ một cây thuốc mới ở Việt Nam
 Năm 2005, chúng tôi gặp lại cây này, một cây thuốc của dân tộc Miao (Việt Namgọi là H’mông), ở tỉnh Quý Châu (Trung Quốc), nhưng cũng chỉ biết nó thuộc họ Mồng tơi (Basellaceae). Điều này chứng tỏ có sự liên quan trong tập quán dùng cây thuốc ở người H’mông, dù họ ở rất xa nhau về không gian. Gần đây, TS Trần Văn ơn (Trường Đại học Dược Hà Nội) đã xác định được tên khoa học của nó là Anredera cordifolia(Ten) Steenis. Một trong các tên đồng nghĩa là Boussingaultia cordifoliaTen. Tên tiếng Anh là Madeira vine. Anredera là một chi mới được bổ sung vào hệ thực vật nước ta, chỉ có một loài nói trên.
Cây Mồng tơi củ có chứa các saponin triterpenoid như boussingosid A1 chất này có tác dụng hạ đường huyết trên chuột thí nghiệm. ngoài ra còn có larreagenin A, các dẫn xuất oleanolic và axit ursolic. Các chất chiết trong nước của cây này có tác dụng chống ngộ độc gan trên chuột thí nghiệm với liều 30 mg/kg, không có tác dụng làm tăng sinh tế bào và không gây ra đột biến gen. Vì vậy, nó được dùng như một cây thuốc ở các nước châu Mỹ nhiệt đới. Y học dân gian ở Colombia và Đài Loan dùng lá cắt nhỏ, hãm trong nước sôi để chữa bệnh đái tháo đường và giảm đau. Ở Lào, người ta dùng toàn cây để chữa vết thương, viêm khớp và trị tiêu chảy. Các loài trong chi này đều có tác dụng chống viêm và chữa vết thương. Đây là cây bản địa ở vùng nhiệt đới Nam Mỹ. Nó đã được di thực vào nhiều nước nhiệt đới, trong đó có Việt Nam (trồng ở Hà Giang, Lào Cai, Hà Nội) và Indonesia (Java). Cây dễ trồng bằng khúc thân hoặc bằng các “củ” đeo ở trên thân. Nó phát triển khá nhanh và khi đã mọc lan ra một khu vực nào đó thì rất khó diệt trừ. Có thể cho cây leo lên hàng rào, vách đá, vừa để trang trí, vừa lấy lá làm rau hoặc làm thuốc. Nguồn: Thuốc & Sức khoẻ, số 344, 15 - 11 - 2007, tr 10. |
