Mới phát hiện một loài nấm quý ở Việt Nam

Nấm Thái Dương tại Việt Nam

Loài Agaricus mà chúng tôi mới phát hiện có mũ nấm màu nâu, có những vảy nhỏ dày đặc màu nâu sẫm trên mặt mũ nấm, mép nấm gấp nếp trong một bao riêng, khi trưởng thành nở ra hình dù màu nâu, vảy gần như mất đi, mũ gần như láng. Phiến nấm màu trắng nhạt chuyển sang màu nâu đen khi trưởng thành. Cuống nấm hình trụ tròn màu trắng, đường kính 1 cm, dài 5 cm, mọc giữa phiến nấm. Gốc cuống nấm hơi phình, có hệ sợi nấm màu trắng bao bọc, lan ra chung quanh đất. Hệ sợi đơn, ít phân nhánh. Bào tử màu nâu đen, hình trứng, đường kính từ 4 - 5 µm có màng dày và giữa có giọt nội chất.

Giám định và mô tả theo Wasser, xác định ban đầu về phân loại hình thái học, cho thấy đây là loài Agaricus brasiliensis. Đây chính là nấm Thái Dương, một loài nấm ăn quý, có giá trị dược tính cao với tác dụng phòng chống ung thư và nâng cao hệ miễn dịch. Nấm Thái Dương đang được các nhà nấm học và dược học trên thế giới đặc biệt quan tâm. Nấm này đã được chúng tôi thông báo trồng thành công từ nguồn giống Nhật Bản trên báo Khoa Học Phổ Thông số 9/06 ngày 17/3/2006.

Điểm đặc biệt là nấm được phát hiện lần đầu tiên ở Brasil vào năm 1960 bởi một Nhật kiều, ông Takatoshi Furumoto. Năm 1965, ông gởi nấm này về Nhật nghiên cứu và một nhà nấm học người Bỉ là Heinemann định danh là Agaricus blazei Murrill, cùng loài Agaricus blazei do nhà khoa học W. Blazei phát hiện năm 1944 tại bang Florida của Mỹ và do Murrill xác định tên. Tuy nhiên, đến năm 2002 Wasser và cộng sự bằng những khảo cứu kỹ lưỡng về hình thái và sinh học phân tử, xác định loài ở Brasil và loài ở Florida là 2 loài khác nhau và chỉnh lý tên của loài Agaricus mọc tại Brasil là loài Agaricus brasiliensis, đến nay chưa thấy ghi nhận mọc hoang ở nơi khác kể cả các nước châu Á.

Một nguồn gen quý

Các mẫu nấm sau khi được phát hiện, chụp hình, một mẫu đã được phân lập trong phòng thí nghiệm, sau 2 tuần đã bắt đầu mọc những sợi nấm nhỏ mịn trên môi trường thạch. Mẫu còn lại được lưu trữ trong bảo tàng nấm của Trung tâm nghiên cứu linh chi & nấm dược liệu. Các khảo sát vẫn đang tiếp tục về đặc điểm sinh học và sinh học phân tử.

Việc tìm thấy nấm Agaricus brasiliensis ngay tại một tỉnh thuộc đồng bằng sông Cửu Long cho thấy sự phong phú và đa dạng sinh học của các loài nấm trên đất nước ta, là một khích lệ rất lớn cho các nhà khảo cứu về nấm và càng chứng tỏ Việt Nam có khá nhiều loài nấm đặc hữu chưa khám phá hết. Hy vọng trong một tương lai không xa, chúng ta sẽ có sản phẩm từ loài Agaricus brasiliensis bản địa, đây là một nguồn gen quý trong việc khảo sát khoa học và sảnxuất những sản phẩm đặc biệt có giá trị dược tính cao, phục vụ sức khỏe của con người.