Mổ không sẹo

Cắt ruột thừa qua... miệng

Thay vì rạch da để làm phẫu thuật thì các bác sĩ sẽ đưa dụng cụ mổ qua các đường mở tự nhiên: lỗ mũi, miệng hay thậm chí âm đạo, hậu môn, xử lý các dị vật bên trong cơ thể sau đó đưa chúng ra ngoài cũng theo những con đường trên.

Một vài tuần trước đây, các chuyên gia tại Trung tâm Y khoa đại học Pittsburgh (Anh) đã sử dụng phương pháp này để mổ khối u não cho một bé trai 4 tuổi. Thay vì rạch những đường dài trên hộp sọ của cậu bé, họ đã đưa thiết bị chuyên dụng qua lỗ mũi tới khối u, xẻ nhỏ nó ra thành những phần bằng hạt ngô rồi kéo ra ngoài. Liền sau đó, bác sĩ tại Trung tâm Y khoa đại học Columbia và đồng nghiệp ở Pháp cũng dùng kỹ thuật tương tự để phẫu thuật túi mật cho hai bệnh nhân nữ qua âm đạo. Đây vẫn chưa phải là những nhân vật tiên phong trong lĩnh vực mới mẻ này. Năm 2004, các bác sĩ ở Ấn Độ mới là những người khiến cả thế giới ngạc nhiên thán phục khi thực hiện thành công một ca cắt ruột thừa qua đường miệng của người bệnh.

Những ưu điểm không thể phủ nhận...

Không phải ngẫu nhiên mà phương pháp phẫu thuật mới được rất nhiều bác sĩ ủng hộ và lựa chọn. Ưu điểm đầu tiên mà ai cũng có thể thấy là phương pháp này cho phép bệnh nhân phục hồi nhanh hơn, ít phải chịu đau đớn hơn và không để lại các vết sẹo có thể nhìn thấy. Trong điều kiện siêu khuẩn kháng thuốc MRSA phát triển mạnh, ngay cả ở bệnh viện các nước phát triển thì mổ theo phương pháp mới sẽ làm giảm đáng kể nguy cơ nhiễm khuẩn do không phải rạch bên ngoài.

Nói riêng trong từng trường hợp, nó cũng chứng tỏ những điểm vượt trội so với các kỹ thuật mổ trước đây. Ví dụ như trong trường hợp cắt khối u não, mổ theo phương pháp mới sẽ tránh được một số thao tác có thể làm ảnh hưởng hoạt động của não và mắt. Phẫu thuật các cơ quan ở ổ bụng qua miệng hoặc âm đạo sẽ không phải đụng dao kéo vào các mô nhạy cảm có thể xảy ra biến chứng. Nếu mổ theo phương pháp truyền thống, bệnh nhân có thể phải nằm viện hàng tuần thì với phương pháp mới, có thể họ sẽ quay lại làm việc được ngay ngày hôm sau.

Với hàng loạt ưu điểm như vậy, phương pháp phẫu thuật qua các đường mở tự nhiên được coi là một bước tiến so với phẫu thuật nội soi, vốn cũng là bước đột phá của y học 15 năm về trước.

... và những lo ngại

Trong khi một số chuyên gia rất lạc quan về tương lai của phương pháp phẫu thuật qua các cửa ngõ tự nhiên của cơ thể thì một số khác lại khá băn khoăn về những nguy cơ mà nó có thể gây ra cũng như liệu nó có phải là sự lựa chọn tối ưu trong tất cả các can thiệp ngoại khoa. Bs Christine Ren, giảng viện Đại học Y khoa thuộc Đại học Tổng hợp New York (Mỹ) cho rằng đối với nhiều loại phẫu thuật thì “nội soi đã là một phương pháp tuyệt vời và chẳng có lý do gì để làm cho nó trở nên phức tạp hơn”. Còn phẫu thuật theo phương pháp mới, theo BS Ren trong một số trường hợp sẽ đem đến cho bệnh nhân nhiều rủi ro hơn là lợi ích. Ví dụ như việc mổ túi mật qua âm đạo có thể gây thương tổn ở bộ phận này kéo theo nguy cơ vô sinh. Hay mổ khối u não qua lỗi mũi có thể không triệt để khiến ung thư tái phát. Vẫn còn quá sớm để có thể khẳng định liệu trình độ kỹ thuật hiện tại và thậm chí trong một vài năm tới đã cho phép thực hiện các ca mổ phức tạp qua đường mở tự nhiên của cơ thể như thế này đạt kết quả lâu dài như mổ bằng phương pháp thông thường hay chưa.