Mô hình nuôi trùn quế đạt hiệu quả cao
Trùn quế sống bằng nguồn thức ăn rất đa dạng, bao gồm phân gia súc (trâu, bò, lợn, gà...) xác bã thực vật (rơm, rạ, mùn cưa, xơ dừa...). Qua quá trình tiêu hoá, nhờ vi sinh vật trong ruột trùn biến chúng thành phân. Vì vậy, nuôi trùn vừa để lấy trùn vừa dể lấy phân. Phân trùn là loại phân hữu cơ tự nhiên, giàu dinh dưỡng, có tác dụng kích thích sự tăng trưởng của cây trồng. Không giống như phân chuồng của gia súc, phân trùn được cây trồng hấp thu ngay một cách dễ dàng. Phân trùn không chỉ kích thích sự tăng trưởng cây trồng mà còn tăng khả năng giữ nước trong đất và ngăn ngừa một số bệnh của rễ cây.
Một điển hình nuôi trùn quế của tỉnh Khánh Hoà là gia đình anh Hồ Văn Tây, xã Diên Xuân, huyện Diên Khánh. Anh có trại nuôi bò 30 con, nhưng giá bò giảm thê thảm trong năm 2005 – 2006, khiến anh bán bò bị lỗ. Anh trăn trở phải làm gì để duy trì đàn bò? Qua báo chí anh được biết: phân bò là nguồn thức ăn nuôi trùn quế rất hiệu quả. Anh nghĩ: sao mình không tận dụng nguồn phân bò sẵn có để biến cái rủi thành cái may. Anh tìm đọc thêm tài liệu, nhờ tư vấn của cán bộ khuyến nông, và trực tiếp đi “tầm sư học đạo” tại một trại nuôi trùn quế nổi tiếng ở huyện Ba Tri, tỉnh Bến Tre, ý tưởng nuôi trùn quế của anh Tây được người thân và gia đình ủng hộ. Người góp của, kẻ góp công, hy động hết vốn liếng, anh quyết định đầu tư biến trại bò thua lỗ thành trại nuôi trùn quế trên khu đất 1500m2 với 72 bể nuôi trùn. Anh Tây kể: “Lúc đầu thấy ham nhưng bắt tay vào làm mới thấy lo, bởi có bao nhiêu vốn liếng đem đầu tư vào mấy con trùn bé xíu, nhiều người ái ngại không biết ra sao? Nhưng khi hiểu rõ: trùn quế có thể làm thức ăn bổ sung, kết hợp chữa trị bệnh cho tôm, cá, gia súc, gia cầm... lại thu được phân trùn là loại phân hữu cơ cao cấp rất tốt cho các loại nông sản có giá trị, các loại rau quả sạch... là anh yên tâm.
Từ thực tế nuôi trùn quế anh cho thấy, cứ 3 kg phân bò làm nguồn thức ăn nuôi trùn sẽ thu được 1 kg phân trùn. Giá phân trùn sau khi chế biến đóng bao thành phẩm, bán 2.000 – 2.200 đồng/1 kg. Giá trùn giống nguyên con bán được 50.000 đồng/1 kg, trùn sinh khối bán 12.500 đồng/1 kg. Trùn quế nuôi không sợ bị bệnh, chỉ đầu tư giống một lần thì hưởng lợi lâu dài vì trùn sinh sản rất nhanh. Sau 6 tháng nuôi trùn, mặc du chưa khai thác hết công suất của trại, anh đã thu về gần 20 triệu đồng từ sản phẩm phân trùn và trùn giống. Hiện nay, nhiều đơn vị, tư nhân trên vùng rau, hoa trái trên Đà Lạt đã đặt hàng cung cấp phân trùn với khối lượng lớn để sản xuất rau sạch, giá thể vườn ươm... Một số cơ sở nuôi tôm sú công nghiệp ở Cam Ranh, Ninh Hoà... đến đặt mua trùn quế về cho tôm sú ăn vì theo họ, ngoài thức ăn công nghiệp cho tôm, họ còn dùng trùn quế làm nguồn thức ăn bổ sung, hạn chế được bệnh trên tôm sú. Một số trại gà trong huyện và ngoài Vạn Ninh cũng đến hỏi mua trùn giống về nhân nuôi phục vụ cho đàn gà thịt và gà đẻ trứng vì theo họ, trùn quế làm tăng sức đề kháng, gà ít bệnh, trứng có vỏ bóng, lòng đỏ lớn...
Hiện nay, anh Tây đang có kế hoạch thả trùn đầy 72 bể nuôi, thuê thêm 5 lao động nữa để thường xuyên nuôi dưỡng, chăm sóc trùn. Mới đây, Ngân hàng Nông nghiệp huyện đã nhất trí cho vay vốn để anh mở rộng sản xuất.
Nguồn: Tạp chí Chăn nuôi, 12/2007, tr 26
