Máy tính “vật” người

Người đau, mắt mỏi

Mỏi cổ là triệu chứng hay gặp nhất. Nguyên nhân là do đầu người bệnh luôn giữ ở tư thế ngả về phía trước hay phía sau, thân mình quá gập về phía trước, đầu bị xoay do màn hình, nếu phải đeo kính thì số kính không còn phù hợp. Gặp tình trạng này, bên cạnh việc điều trị triệu chứng, cần tăng chiều cao bàn đặt màn hình (nhưng phải giảm độ cao nếu bạn đeo kính) sao cho màn hình đối diện với người, đồng thời kiểm tra mắt để mang kính phù hợp.

Đau vai thường xuất hiện khi tay và cẳng tay không có điểm tỳ, bàn phím và chuột được đặt quá cao, hoặc quá xa. Để phòng tránh đau vai, cần bổ sung phần tỳ cho cẳng tay và bàn tay, hạ thấp bàn để bàn phím và chuột, bàn kê bàn phím đủ rộng để có chỗ đặt chuột cùng đồ cao, đặt chuột đối diện với vai của bạn.

Đau lưng là triệu chứng do lưng quá cong, quá thẳng hoặc bị xoắn vặn khi ngồi, cẳng chân bị dịch chuyển (do bục kê chân, cần thiết với người nhỏ bé, bị dịch chuyển). Cần nâng cao hay hạ thấp ghế, kê lại màn hình đối diện, kiểm tra lại bục kê chân.

Mắt cũng có thể bị mệt mỏi từ việc dùng máy tính kéo dài, do nhiều nguyên nhân gây ra. Trước hết là do độ rõ nét của chữ giảm, cần chọn màu chữ cho phù hợp, tối đa chỉ nên sử dụng 5 màu chữ trên cùng một màn hình, không nên sử dụng màu chữ quá đậm như đỏ, tím, xanh da trời. Độ tương phản giữa chữ và màn hình kém cũng gêy hiện tượng mỏi mắt. Lúc này, cần tăng độ đậm của chữ, giảm độ sáng của màn hình; không nên sử dụng tương phải giữa chữ và màn hình như đỏ - xanh da trời, vàng – tím, không nên chọn chữ màu vàng trên nền màn hình xanh vì sự phối hợp này tạo nên hiệu ứng rung cho mắt. Sự khác biệt lớn giữa độ chói của màn hình và đồ vật xung quanh sẽ gây lóa và mỏi mắt. Khắc phục điều này bằng cách: thêm đèn bàn có chụp nếu ánh sáng phòng yếu, dùng màn che bớt các nguồn sáng khác. Ngoài ra, mỏi mắt còn xuất hiện khi màn hình quá chói và bị nhấp nháy, cần điều chỉnh lại đồng thời tránh di chuột trên màn hình không cần thiết làm nhấp nháy màn hình. Cũng cần tính đến nguyên nhân do thời gian làm việc kéo dài trước màn hình. Theo khuyến cáo, cứ sau khoảng 60 phút làm việc, nên dành ba phút nhìn ra xa (mảng trời xanh, cây xanh, hồ nước) hoặc xen kẽ làm các công việc khác. Nếu nguyên nhân nằm ở chính mắt của bạn (cận thị, đeo kính không phù hợp) thì chỉ có cách là đi khám.

Tư thế đúng khi làm việc

Hầu hết bệnh nhân đến khám bệnh đều cho biết họ không được hướng dẫn những kiến thức cần thiết để đảm bảo một tư thế làm việc đúng. Tư thế đúng khi làm việc với máy vi tính phải đáp ứng được việc cân bằng và thay đổi tư thế đều đặn trong quá trình làm việc, giúp tiết kiệm năng lượng cho cơ, giảm lực ép, tỳ đè lên cột sống giảm bớt. Vai được thả lỏng, cẳng tay luôn ở trên mặt phẳng ngang, vuông góc với khuỷu, cổ tay thẳng trục với cột sống. Lưng giữ thẳng, ghế phải có tựa cho vùng thắt lưng. Đùi tạo với thân 1 góc 90 độ, đầu gối thấp hơn hông, cẳng chân tạo với đù 1 góc 90 độ. Bàn chân đặt phẳng trên nền hoặc có bục kê nếu là người nhỏ bé.

Để đảm bảo được tư thế đúng, bạn cần chú ý kê đặt máy hợp lý. Cụ thể, với màn hình, chiều cao màn hình thấp hơn mắt người sử dụng một chút (đối với người đeo kính, màn hình cần kê thấp hơn so với bình thường). Màn hình nghiêng về phía sau khoảng 20 độ. Khoảng cách giữa mắt với màn hình khoảng 60cm. Với bàn phím, chỗ đặt bàn phím không thay đổi được độ cao, nơi đặt bàn phím đủ rộng để có chỗ đặt chuột, mặt phẳng đặt bàn phím phải đặt nằm ngang, trơn nhẵn. Chuột ở cùng độ cao với bàn phím, đối diện với vai của người sử dụng. Nên dùng loại ghế có thể điều chỉnh được độ cao, có tựa cho lưng, đặc biệt vùng thắt lưng, có phần tựa cho cẳng tay, chân đế ghế phải chắc chắn, đường kính 45cm, có 5 bánh xe phù hợp với mặt phẳng nền. Không gian cho chân phải đủ chỗ đầu gối dưới bàn, cho bàn chân.

Có thể vô sinh khi sử dụng máy tính!

Hiện nay, chưa có một nghiên cứu khoa học chính thức nào về ảnh hưởng của từ trường phát ra từ máy tính, điện thoại, tivi... ảnh hưởng đến sức khỏe con người nhưng những cảnh báo về nó thì có rất nhiều. Hầu hết đều cho rằng, từ trường ít nhiều ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của con người, đặc biệt, đối với những người mắc bệnh về tim mạch và thần kinh.

GS. TS Nguyễn Khắc Hải, Viện trưởng Viện Y học lao động và vệ sinh môi trường cho biết, sóng từ trường có thể gây vô sinh. Theo GS Hải, sóng điện từ có hai mặt: lợi và hại. Tuy nhiên, mặt lợi thì rất ít mà chủ yếu là mặt hại. Sóng điện từ nếu quá liều lượng hoặc liều trung bình nhưng với thời gian kéo dài có thể tác động đến hệ thần kinh (đặc biệt là hệ thần kinh trung ương, hệ tim mạch và cơ quan sinh dục. Những biểu hiện của người bị ảnh hưởng của sóng điện từ là nhức đầu, chóng mặt, tim mạch rối loạn, vô sinh... Còn TS Trần Ứng, nguyên trưởng Ban An toàn bức xạ (nay là Cục kiểm soát và An toàn bức xạ hạt nhân), Bộ KH&CN thì khẳng định, chắc chắn là có ảnh hưởng đến sức khỏe nhưng cụ thể như thế nào thì vấn đề này vẫn chưa được các nhà khoa học chứng minh.