Máu nhân tạo

Một sự kiện ngẫu nhiên đã mở cánh cửa hy vọng cho người nghiên cứu chế tạo máu nhân tạo. Vào một ngày tiết thu của năm 1956, một nhà sinh học ở trường Đại học tại bang Alabana trong khi làm thí nghiệm đã không cẩn thận nên để một con chuột thí nghiệm rơi vào bình đựng cabon florua hoà tan chất ma tuý. Sau mấy giờ con chuột tưởng đã chết ngạt lại vẫn còn sống bình thường. Sau nhiều lần thí nghiệm nhà khoa học tìm thấy cacbon dioxit. Điều này gây sự chú ý của các nhà khoa học ở nhiều nước. Một bác sĩ người Nhật đã từ nhiều hợp chất cacbon florua, chọn ra một chất không độc với cơ thể người để làm thí nghiệm, và tìm thấy nó có thể mang đến oxi và thải đi cacbon dioxit. Vào năm 1979 người ta đã dùng loại hợp chất cacbon florua để làm chế phẩm thay thế máu, làm thí nghiệm trên lâm sàng đầu tiên cho một bệnh nhân mất máu nghiêm trọng và thu được thành công. Từ đó “máu nhân tạo” có công năng đặc thù và được sử dụng thành công cho hơn 100 bệnh nhân trong khi tiến hành phẫu thuật.

Ở Trung Quốc người ta đã lần đầu nghiên cứu chế tạo “máu tổng hợp” vào những năm 80 của thế kỷ XX. Loại máu nhân tạo này được chế tạo từ hỗn hợp của florua hữu cơ và hợp chất vô cơ tạo thành. Trông bên ngoài loại máu này có màu trắng sữa nên được gọi là “máu trắng”.

Loại máu trắng này có nhiều ưu điểm mà máu tự nhiên không có. Do máu tổng hợp là sản phẩm chế tạo công nghiệp nên rất bền, lại được trải qua quá trình khử trùng nghiêm ngặt nên không mang theo bất kỳ loại vi khuẩn gây bệnh nào, không làm lan truyền bệnh. Người ta có thể sản xuất máu nhân tạo với quy mô lớn, có thể bảo quản trong thời gian dài. Khi bảo quản lạnh, máu nhân tạo cacbon florua có thể bảo quản trong nhiều năm. Còn máu tự nhiên có thể bảo quản ở 4 độ C trong vòng 2-3 tuần.

Đương nhiên máu nhân tạo cũng có nhiều nhược điểm: máu nhân tạo không đông, không có chức năng miễn dịch, cho đến nay máu nhân tạo còn chưa thay thế hoàn toàn được máu tự nhiên. Để khắc phục các nhược điểm này, các nhà khoa học đang nghiên cứu lợi dụng kỹ thuật di truyền để lai tạo máu nhân tạo. Đem gen người cấy vào thai lợn sau đó lấy máu lợn để thay protein hồng cầu. Bằng cách này máu nhân tạo dần tiếp cận với máu tự nhiên.

Hy vọng, trong tương lai các nhà khoa học sẽ điều chế được máu nhân tạo có nhiều ưu điểm, giống với máu người để phục vụ cho y học, cho cuộc sống con người.