Lo sợ “virus Tây Ban Nha” trở lại
Đại dịch "virus Tây Ban Nha" đã từng xảy ra vào năm 1918, làm chết từ 20 triệu đến 40 triệu sinh mạng trên Trái Đất. Khi bị nhiễm vào cơ thể người, trong vòng vài ngày, "virus Tây Ban Nha" sẽ gây ra tử vong không phương cứu chữa. Lúc đầu, cơ thể những người bị nhiễm "virus Tây Ban Nha" sẽ có nhiệt độ cao, sau đó phổi bị viêm nặng, chứa đầy nước và dẫn đến tử vong do nghẹt thở. Từ đó đến nay đã 80 năm trôi qua và loài người có thể đã mất đi khả năng miễn dịch đối với loại virus H1N1 là nguồn gốc gây nên dịch cúm "virus Tây Ban Nha" đầu thế kỷ XX.
Do đó, việc các nhà khoa học Mỹ sử dụng virus H1N1 trong chế tạo văcxin có thể gây ra những hậu quả khủng khiếp chưa thể lường trước được. Cộng đồng khoa học thế giới đặc biệt lo ngại khả năng "virus Tây Ban Nha" bị rò rỉ từ phòng thí nghiệm có thể gây đại dịch mới. Các chuyên gia của Liên Hợp Quốc cũng gióng tín hiệu báo động rằng nạn dịch này có thể khủng khiếp hơn so với thảm hoạ năm 1918. Theo đánh giá của ông David Nabarro, điều phối viên chương trình của Liên Hợp Quốc chống bệnh cúm gà, thì số người thiệt mạng có thể lên tới 150 triệu. Nhưng các nhà khoa học Mỹ cho rằng những lo ngại đó là không có cơ sở và các công trình nghiên cứu của họ sẽ cứu loài người thoát khỏi thảm hoạ thực tế từ dịch cúm gà. Các nhà khoa học Mỹ cho rằng dịch cúm năm 1918 cũng như sự lây lan bệnh cúm trong năm 2005 đều bắt đầu từ gia cầm. Nghĩa là, hai loại virus đó đều có chung nguồn gốc. Nếu loài người đã từng bị "virus Tây Ban Nha" tấn công thì con người đã có khả năng miễn dịch đối với loại virus này và giờ đây có thể sử dụng "virus Tây Ban Nha" để nâng cao khả năng bảo vệ của cơ thể và sự bền vững chống lại cúm gà.
Vậy trên thực tế, ai đúng? Theo đánh giá của tạp chí Spiegel, chân lý ở đây nằm ở giữa. Virus H1N1 ở dạng hiện nay được sử dụng trong các loại văcxin được chế tạo hàng năm của Tổ chức y tế thế giới và luôn được đổi mới. Cơ thể con người đã có sẵn khả năng miễn dịch chống lại loại virus này. Ngoài ra, trong vòng nhiều thập kỷ, H1N1 đã từng tồn tại ở rất nhiều khu vực khác nhau trên thế giới nhưng không để lại hậu quả gì. Tuy nhiên, một số nhà khoa học cho rằng nếu các loại văcxin và khả năng miễn dịch có được của con người có thể chống lại virus H1N1, thì chưa ai khẳng định chúng có thể chống lại được "virus Tây Ban Nha" ở dạng mà nó đã từng gây hại đối với loài người vào năm 1918.
Căn cứ vào các mô hình do các nhà khoa học xây dựng trên máy tính điện tử thì virus cúm gà đã từng hoành hành ở Đông Nam Á, hiện nay đang lây lan ở Nga, Rumani và có thể lây lan trên toàn thế giới trong vòng 3 tháng. Ngoài ra, virus H5N1 có khả năng lây lan sang người và trong vòng một năm có thể gây bệnh cho nửa số dân trên Trái Đất. Lúc đó, loài người sẽ phải đương đầu với một đại dịch còn nghiêm trọng hơn cả dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918. Các nhà khoa học trên thế giới kêu gọi phải xây dựng một kho văcxin chống virus cúm gà trên quy mô quốc tế để trong vòng vài ngày có thể sử dụng ở bất kỳ khu vực nào trên thế giới khi cần thiết.
Nguồn: KH&ĐS Số 79 Thứ Hai 2/10/2006
