Kỹ thuật trồng và chăm sóc mía đường

1- Yêu cầu ngoại cảnh

Cây mía có khả năng thích ứng rộng, tận dụng tốt năng lượng ánh sáng mặt trời. Cây mía có các yêu cầu cơ bản sau đây để cho năng suất, chất lượng cao:

a- Nhiệt độ:

- Thời kỳ mía nảy mầm cần nhiệt độ trên 15 ^oC.

- Thời kỳ mía đẻ nhánh cần nhiệt độ từ 21-15 ^oC.

- Thời kỳ phát triển lóng cần nhiệt độ từ 30-32 ^oC.

- Thời kỳ mía chín cần nhiệt độ dưới 30 ^oC và biên độ chênh lệch về nhiệt độ khá lớn giữa ngày và đêm.

b. Ẩm độ đất:

- Thời kỳ mía nẩy mầm cần ẩm độ đất khoảng 65%.

- Thời kỳ mía phát triển lóng vươn cao cần ẩm độ đất 75-80%.

- Thời kỳ mía chín cần ẩm độ đất dưới 70%.

c. Ánh sáng:

- Cây mía cần cường độ ánh sáng mạnh

- Thiếu ánh sáng, mía phát triển yếu, vóng cây, hàm lượng đường thấp. Cây mía cần thời gian chiếu sáng tối thiểu 1.200 giờ/năm, tốt nhất là 2.000 giờ/năm.

d- Đất trồng:

Đất thích hợp nhất cho mía là những loại đất xốp, tầng đất canh tác sâu, có độ phì cao, giữ ẩm tốt và dễ thoát nước.

Tuy nhiên, cây mía vẫn có thể trồng và phát triển được ở các loại đất thấp, chua mặn, đất đồi, khô hạn, ít màu mỡ. Độ pH thích hợp từ 5,5 - 7,5.

Cách làm đất:Cày sâu 25 - 30cm, bừa kỹ 2-3 lần cho đất nhỏ, sau đó cày rạch hàng sâu 35-40cm. Nếu trồng trên đồi, cần cày rãnh theo đường đồng mức để tránh xói mòn.

2- Giống lúa

Trong sản xuất cần tập trung phát triển mạnh các giống mía sau:

- Giống ROC 1 (Tân Đài đường1) do Đài Loan lai tạo là giống chín sớm, thích ứng rộng, hàm lượng đường cao. Năng suất cao, chịu đất xấu và chịu hạn, gốc nảy mầm chậm, thu hoạch vào đầu vụ.

- Giống ROC 10 (Tân Đài đường 10) do Đài Loan lai tạo có đặc tính chung giống ROC 1 như thích ứng rộng, chịu được đất chua mặn, chịu thâm canh, chín trung bình, thu hoạch vào giữa và cuối vụ.

- Giống Quế đường 11 (Quảng Tây-Trung Quốc sản xuất) là giống chín sớm, thu hoạch vào đầu vụ. Giống này sinh trưởng mạnh khả năng lưu gốc tốt, tính thích ứng rộng, chịu hạn, chịu đất xấu, chịu ẩm ướt, năng suất cao và có hàm lượng đường cao.

- Ngoài ra, một số giống mía có năng suất khá, hàm lượng đường khá cao, khả năng thích ứng tương đối rộng, đó là: Việt đường - 54/143, NCo - 310, Cp 39 -74... thuộc nhóm chín sớm.

- POJ -3016, POJ 2878, Co 290...thuộc nhóm chín trung bình.

-F 134, F 156, F 157... thuộc nhóm chín muộn.

3- Chuẩn bị hom giống

Trồng bằng thân cây có độ tuổi từ 7-8 tháng, trồng bằng ngọn, hom mía phải có ít nhất 2-3 mầm mắt. Số lượng cần từ 30 - 45 nghìn hom/ha.

4- Thời vụ

Ở các tỉnh phía nam và Tây Nguyên, thời vụ trồng tốt nhất là tháng 4-5 khi có mưa đủ ẩm. Nếu có khả năng tưới, có thể trồng vào tháng 9-10. Đây là biện pháp điều chỉnh thời vụ nhằm giải quyết vấn đề lao động và nguyên liệu cho nhà máy đường.

5- Cách trồng

- Khoảng cách hàng

+ Đất tốt, đầu tư lớn: 1,2 - 1,3m

+ Đất xấu, bạc màu: 1,0 - 1,2m

- Cách trồng: Có 3 cách đặt hom

+ Đặt hàng đơn liên tục, hom nọ gối hom kia 1/3

+ Đặt hàng đơn liên tục, hom nọ tiếp hom kia

+ Đặt 2 hàng so le kiểu nanh sấu

Sau đó lấp đất.

- Nếu trồng đầu mùa mưa, lắp đất 2-3 cm, nén nhẹ.

- Nếu trồng cuối mùa mưa, lấp đất 3-5cm, nén chặt để giữ ẩm cho mía.

6- Bón phân

a- Đối với đất có độ phìnhiêu trung bình, lượng phân bón cho 1 ha mía như sau:

- Phân hữu cơ (phân chuồng, phân bón, phân xanh) 10-15 tấn.

Phân vô cơ: Đạm Urê: 400 - 500kg

Lân Super: 600 - 700kg

Kali Clorua: 350 - 400kg

Vôi bột: 800 - 1000 kg

Ở những nơi đất gò đồi mới khai hoang, cần diệt mối bằng thuốc Basudin 104 (25-30 kg/ha), thuốc rải theo rãnh trồng khi đặt hom mía.

*Chú ý: Nơi đất xấu cần bón lượng phân cao hơn để cho năng suất và chất lượng cao.

b- Cách bón phân:

- Bón toàn bộ vôi trước khi cày bừa lần 2.

- Bón lót toàn bộ phân hữu cơ, phân lân, 1/3 phân đạm, 1/2 phân Kali. Các loại phân trên rải đều theo rãnh trước khi đặt hom.

- Bón thúc lần 1: Khi mía được 4-5 lá , bón 1/3 lượng đạm để thúc cho mía đẻ nhánh mạnh.

-Bón thúc lần 2: Khi mía kết thúc đẻ nhánh (9-12 lá), bón 1/3 lượng đạm với 1/2 lượng Kali còn lại để cây phát triển mạnh.

7- Chăm sóc

- Chăm sóc lần 1: Khi mía được 4-5 lá, làm cỏ và xới phá váng cho đất tơi xốp, hai bên hàng mía, bón thúc lần 1, kết hợp vun gốc.

- Chăm sóc lần 2:Khi mía kết thúc đẻ nhánh, cày bừa xới xáo giữa hai hàng mía, kết hợp bón thúc lần 2, vun gốc đầy rãnh để mía sinh trưởng thuận lợi. Nếu mưa gió làm đổ cây, cần dựng lại ngay.

- Bóc lá:Tiến hành bóc các lá già, vàng khô làm cho ruộng mía thông thoáng, dễ chăm sóc, hạn chế sâu bệnh, hạn chế hỏa hoạn trong mùa khô.

- Chăm sóc mía gốc sau thu hoạch: Ruộng mía sau khi thu hoạch cần tổng vệ sinh đồng ruộng, vùi lấp các lá khô hoặc đốt sạch để tiêu diệt các mầm mống sâu bệnh. Dùng dao sắc chặt cho sát mặt đất các gốc mía còn cao và cây hai bên hàng mía, bón phân vô cơ. Sau 1-2 ngày, lấp lại cho kín gốc, giữ ẩm cho mía nẩy mầm khoẻ. Những công việc tiếp theo làm như ruộng mía trồng mới.

Chú ý:Lượng phân đạm bón cho mía gốc tăng 15-20% so với mía mới trồng.

8- Phòng trừ sâu bệnh

a- Sâu hại mía:

- Sâu đục thân: Làm hỏng mầm ở thời kỳ cây mới nảy mầm, làm gẫy cây khi mía vươn lóng, hại điểm sinh trưởng mía không vươn cao được.

Trừ sâu qua đông bằng cách chặt sát gốc, vệ sinh đồng ruộng. Dùng ong mắt đỏ ký sinh diệt sâu đục thân. Dùng thuốc Padan 95 SP, 8-10g/bình 8 lít (0,1%), Methylparathion 40cc 0,1% (20cc / 8 lít).

- Rệp mía: Thường nằm dọc gân phía dưới lá, hút nhựa lá làm cho lá khô, cây sinh trưởng yếu, năng suất chất lượng giảm.

Dùng thuốc Bi 58 50 EC pha 0,1% (16cc/8lít)

Methyl parathion 40 EC phá 0,1% (20cc/bình 8 lít)

- Bọ hung: thường phá hoại những bộ phận dưới gốc. Dùng biện pháp thâm canh tiêu diệt ấu trùng.

Dùng thuốc Basudin 10H 25-30 kg/ha

- Mối: dọn sách bờ bụi phá tổ mối, ngâm hom vào nước 2-3 ngày trước khi trồng.

Dùng thuốc Basudin 10H 25-30kg/ha hoặc Sevidol OH: 25-30kg/ha, rắc vào rãnh trước khi trồng.

b- Bệnh hại mía:

Trên cây mía thường có các loại bệnh gây hại là: bệnh đốm vàng, bệnh cháy lá, bệnh thối đỏ, gỉ sắt...làm giảm năng suất và chất lượng mía rất lớn.

Biện pháp phòng trừ:

* Vệ sinh đồng ruộng để hạn chế ký chủ các mầm mống bệnh.

* Bón phân cân đối NPK

* Dùng thuốc Validacin 3SL 0,1 - 0,2%, 2 - 2,2 l/ha

9 - Thu hoạch mía

Tiến hành khi mía đạt độ chín cần thiết (10-12 tháng) đối với giống mía chín sớm, 12-14 tháng đối với giống chín muộn). Mía chín thì gân mía chuyển vàng, lá ngắn, lá gần ngọn xếp khít nhau, màu sắc thân chuyển sẫm hơn.

- Dụng cụ chặt mía phải thật sắc, chặt sát mặt đất, tránh làm dập sát gốc.

- Mía bán cho nhà máy đường phải thật sạch, vận chuyển nhanh về nhà máy để chế biến, không để quá 48 giờ sau khi thu hoạch.

Nguồn:Thông tin khoa học, công nghệ, 1996, số 1