Kỹ thuật sinh học phân tử (PCR) kiểm tra ngộ độc thực phẩm

Ở Việt Nam , việc tiến hành xét nghiệm vi sinh vật trong thực phẩm (nguyên nhân gây ra ngộ độc thực phẩm) hầu hết chỉ dựa trên phương pháp truyền thống: nuôi cấy kết hợp với các thử nghiệm sinh hóa, miễn dịch. Các quy trình này rất phức tạp, cần có kỹ thuật viên kinh nghiệm về vi sinh vật và đặc biệt là tốn ít nhất từ 2 đến 6 ngày. Đó cũng là lý do vì sao một vụ ngộ độc phải mất cả tuần mới tìm được nguyên nhân gây bệnh. Mặt khác, phương pháp nuôi cấy kết hợp hoàn toàn không đáp ứng được yêu cầu kiểm tra, giám sát và kiểm dịch của các cơ quan quản lý.

Trước đây, “Kỹ thuật sinh học phân tử (PCR) đã được ứng dụng thành công để chẩn đoán sớm mầm bệnh trên người, vật nuôi và cây trồng” – PGS-TS Trần Linh Thước cho biết như vậy và bằng cách tiếp cận tương tự, ông đã xây dựng được quy trình PCR để xét nghiệm nhanh vi sinh vật gây bệnh trong thực phẩm. Thực chất, đây là kỹ thuật nhân số lượng bản sao gien của những vi khuẩn cần tìm lên hàng triệu lần, đến mức có thể phát hiện được chúng. Vì vậy, với phương pháp PCR chỉ cần khoảng 20 giờ là có thể tìm ra nguyên nhân của một vụ ngộ độc.

Một con vi khuẩn cũng phát hiện được

Cùng với quy trình mới này là một bộ công cụ dùng trong quy trình xét nghiệm để phát hiện nhanh vi khuẩn gây ngộ độc, từ chuyên môn gọi là bộ kít PCR, có độ nhạy đối với các vi khuẩn rất cao. Với quy trình xét nghiệm và bộ kít này, hễ cứ trong 25 g mẫu thực phẩm có một con vi khuẩn cần tìm thì sẽ phát hiện được chúng. Điều đặc biệt là các bộ kít không chỉ gọi tên một loại vi sinh vật gây ngộ độc thực phẩm mà chúng có thể phát hiện ra 12 loại vi khuẩn khác nhau. PGS-TS Lê Hoàng Ninh, Viện trưởng Viện Vệ sinh Y tế công cộng, một trong những đơn vị tham gia đánh giá phương pháp này, cho biết: “So với phương pháp nuôi cấy truyền thống, phương pháp này cho hiệu quả chính xác. Và hay hơn ở chỗ, nó phát hiện nhiều vi khuẩn gây bệnh hơn và tốn rất ít thời gian”.