Kỹ thuật phòng bệnh vàng lá cây có múi bằng cách trồng xen ổi
CÂY ỔI “ĐUỔI” RẦY GÂY BỆNH VÀNG LÁ
Trong các cơ hội lây lan bệnh đối với bệnh vàng lá gân xanh (greening), nguy hiểm nhất do rầy chổng cánh (tên khoa học Diaphorina citri Kuwayana, họ: Psyllidae - bộ: Homoptera). Thành trùng thích sống và đẻ trứng trên cây chanh, cam, quýt, bưởi, nguyệt quới, cần thăng, kim quýt... Chích hút nhựa cây để sống, nhưng đồng thời rầy chổng cánh vô tình mang theo vi khuẩn Candidatus Liberibacter asiaticustrên kim chích và nước bọt truyền cho cây khỏe .Theo cơ chế này hàng loạt cây có múi khỏe bị rầy chổng cánh truyền bệnh greening và sau đó, trong tầm hoạt động, rầy chổng cánh tiếp tục tấn công trên những cây không nhiễm bệnh trong một vùng rộng lớn.
Có nhiều biện pháp phòng trừ rầy chổng cánh: Nuôi kiến vàng Oecophylla smaragdina, sử dụng dầu khoáng; thuốc trừ sâu lưu dẫn... Việc trồng xen ổi vào vườn cây có múi được nhiều nhà vườn chú ý quan tâm hiện nay. Đây là biện pháp ít tốn kém, mang lại thu nhập từ cây ổi sau một năm thay vì chỉ trồng thuần cây có múi ba năm sau mới bắt đầu có thu nhập.
BIỆN PHÁP ÁP DỤNG TRỒNG XEN ỔI
Bước 1.Vệ sinh nguồn bệnh xung quanh:
- Loại bỏ nguồn bệnh ra khỏi vườn bằng cách nhổ bỏ các cây bị nhiễm.
- Trồng cây sạch bệnh (được sản xuất trong nhà lưới 2 cửa), có nguồn gốc rõ ràng, có bảo vệ khi vận chuyển (xử lý thuốc trước khi vận chuyển).
- Tỉa cành và bón phân hợp lý để điều khiển các đợt đọt ra tập trung để dễ theo dõi và dễ phát hiện sự hiện diện của rầy chổng cánh.
- Trồng cây chắn gió xung quanh vườn (chiều cao 4 m) để hạn chế sự tái xâm nhiễm của rầy chổng cánh từ nơi khác đến, vì gió cũng có tác dụng ảnh hưởng đến sự phát tán và di chuyển của rầy trưởng thành.
- Không nên trồng các loại cây nguyệt quới, cần thăng, kim quýt gần vườn cam quýt, nhất là vườn ươm sản xuất cây giống.
Bước 2.Đào mương lên liếp nên áp dụng ở vùng ĐBSCL nhằm mục đích xả phèn, mặn và nâng cao tầng canh tác. Mương thoát và tiêu nước có chiều rộng từ 1 - 2 m, liếp có kích thước chiều ngang từ 6 - 8 m. Lên liếp có thể áp dụng theo kiểu cuốn chiếu hoặc đắp mô.
Bước 3.Chọn giống ổi, cây có múi: ổi xá lỵ nghệ; nhân giống bằng chiết cành, ghép cành (cây cao 40 cm); giống cây cam quýt phải sạch bệnh mua từ viện, trường, trung tâm giống các tỉnh.
Bước 4.Khoảng cách trồng:
- Trồng ổi trước 6 tháng (tháng 12 âm lịch năm trước) để cây ổi có đủ mùi xua đuổi rầy chổng cánh. Sau đó trồng cam quýt (tháng 4 âm lịch).
- Khoảng cách trồng ổi: 2,5 x 2,5 m hoặc 3 x 3 m.
- Khoảng cách trồng giống cam quýt: 2,5 x 2,5 m hoặc 3 x 3 m; bưởi: 4 x 5 m hoặc 5 x 6 m.
Bước 5.Tạo khung cành và tỉa cành
- Cây ổi có chiều cao thấp hơn hoặc cao hơn cây cam quýt chừng 20 - 30 cm là có đủ mùi xua đuổi rầy. Ở ĐBSCL cây ổi được cắt đọt nhiều lần trong năm, đây là điều kiện tốt tạo mùi xua đuổi rất mạnh xua đuổi rầy chổng cánh.
Bước 6.
- Vào mùa mưa ẩm độ cao, nhà vườn chú ý cắt bỏ các cành ổi giúp giảm bớt ẩm độ và rút hết nước trong vườn sau những cơn mưa kéo dài.
- Chú ý thăm vườn thường xuyên phòng trừ bệnh vàng lá, thối rễ.
