Không còn lãng phí chất xám

Giáo sư, Tiến sĩ khoa học Bùi Văn Ga, Giám đốc Trường đại học Đà Nẵng bày tỏ, lâu nay, Đà Nẵng phải chấp nhận lãng phí lớn về sử dụng chất xám, khi hầu hết các nhà khoa học, nghiên cứu chỉ “an vị” với những công việc cố định kiểu “biên chế”. Đặc biệt, những nhà khoa học với cương vị nhà giáo, giảng viên đại học, quanh năm quanh quẩn với sách vở, tài liệu, nhưng lại thiếu điều kiện thực hành. Trong khi đó, hơn 60% doanh nghiệp tại Đà Nẵng lại đang phải “thả nổi” các yêu cầu ứng dụng công nghệ, đổi mới kỹ thuật sản xuất, vì không tìm ra đầu mối kiểm chứng khoa học. Đó là chưa kể một lượng lớn các nhà khoa học làm quản lý, rất nhiều năm không có công trình khoa học nào, dù hàng ngày đối diện không ít vấn đề đáng trăn trở.

Từ thực tế trên, các nhà khoa học thuộc Trường đại học Đà Nẵng đã kiến nghị và được UBND TP. Đà Nẵng ủng hộ việc xây dựng mô hình viện nghiên cứu khoa học ứng dụng và công nghệ. Mô hình này, sau 6 tháng đánh giá, đến nay, đã cơ bản xác lập và được các cơ quan chức năng thông qua tại một hội thảo chuyên đề vừa được tổ chức tại Đà Nẵng. Theo đó, các nhà khoa học kiến nghị địa phương cho ra đời Viện Nghiên cứu khoa học ứng dụng và công nghệ (DASTRI) với một số trung tâm chuyên ngành, như tự động hóa, cơ điện tử, công nghệ sinh học, công nghệ thông tin... Viện sẽ là đầu mối tổ chức các dự án nghiên cứu trên cơ sở “đơn hàng” của nhà quản lý và doanh nghiệp địa phương về xử lý những vấn đề phát triển sản xuất, kinh tế liên quan đến khoa học như chống ô nhiễm môi trường, vật liệu mới, giải pháp công nghệ cao... Các nhà khoa học ở những cương vị khác nhau sẽ có một địa chỉ tụ hội để tham gia xử lý những vấn đề đó, góp phần cải tạo môi trường kinh tế, xã hội địa phương.

Điểm đáng chú ý là DASTRI hạn chế lượng biên chế ổn định, tập trung vào quan hệ hợp đồng, liên kết nghiên cứu với các tổ chức và cá nhân tự do. Những nhà khoa học có mặt sẽ làm việc kiêm nhiệm một cách tự giác trong các dự án cùng thực hiện. Như vậy, đây không chỉ là điểm đến của những người đã thành danh, các nhà khoa học lâu năm, mà còn là điểm đến của cả những nhân tài trẻ vừa ra trường có hoài bão nghiên cứu. Giáo sư Bùi Văn Ga cho biết, Viện sẽ mở rộng thêm quan hệ hợp tác quốc tế và xã hội thông qua các tổ chức khoa học nước ngoài hay nhà đầu tư. Đỉnh cao của các hoạt động là Viện sẽ trở thành hội đồng tư vấn cho chính quyền địa phương trước khi quyết định những vấn đề liên quan đến khoa học. Ngoài ra, khi tận dụng những cơ sở thí nghiệm, nghiên cứu có sẵn tại các trường đại học hay doanh nghiệp, hoạt động của các nhà khoa học tại Viện cũng mang tính giao lưu, quảng bá, thắt chặt thêm mối quan hệ 3 bên chính quyền – nhà khoa học - nhà đầu tư như lâu nay vẫn mong muốn.

Nhìn chung, các nhà lãnh đạo địa phương đều đánh giá cao về mô hình do các nhà khoa học đưa ra. Ông Huỳnh Phước, Phó giám đốc Sở Khoa học - Công nghệ Đà Nẵng cho rằng, DASTRI là tác nhân thúc đẩy sự vận hành nền kinh tế tri thức, giúp Đà Nẵng đạt mục tiêu trở thành trung tâm phát triển khoa học và công nghệ miền Trung sau năm 2015. Thậm chí, rút kinh nghiệm một số mô hình trung tâm đã từng có mặt tại Đà Nẵng, các nhà quản lý địa phương còn kiến nghị, DASTRI sẽ trực thuộc UBND TP. Đà Nẵng với những điều kiện theo dõi, đặt hàng thường xuyên và đầy đủ thông tin nhất.

Nguồn: vir.com.vn, 09/10/2006