Khơi dòng trí tuệ từ trí thức Việt kiều
Về thực chất của liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức (đội ngũ trí thức) là nguyên tắc về sự kết hợp các lợi ích mà suy cho cùng là lợi ích kinh tế. Một sự kết hợp đúng sẽ tạo ra sức mạnh, làm động lực cho sự phát triển xã hội, đất nước. Từ nguyên tắc chung nêu trên, liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức còn bao hàm những nội dung cụ thể về liên minh chính trị, liên minh về kinh tế và liên minh về xã hội.
Môi trường cho trí thức người Việt ở nước ngoài cũng không thể tạo lập mà không có sự phát động tiến hành các chương trình lớn về khoa giáo. Có thể tham khảo kinh nghiệm rất thành công của Trung Quốc qua 20 năm tiến hành lần lượt các chương trình Bó Đuốc, kế hoạch 864 (xây dựng các khu công nghệ cao), chương trình 973 về khoa học cơ bản. Một số dự án quốc gia lớn như cải cách hành chính, cải thiện môi trường, giao thông đô thị nên có các gói thầu mở rộng cho các nhóm, doanh nghiệp trí thức Việt kiều cùng tham gia.
Trong số 3,2 triệu kiều bào Việt Nam sinh sống ở nước ngoài, có đến trên 300.000 người có trình độ trên đại học, đặc biệt, có rất nhiều nhà khoa học đang làm việc tại những trung tâm nghiên cứu, những trường đại học tiên tiến nhất trên thế giới. Riêng ở Mỹ, một trong những nền khoa học phát triển nhất thế giới, đã có khoảng 150.000 người; ở Pháp là 40.000 người. Các nhà lãnh đạo Việt Nam coi trí thức kiều bào là một nguồn lực to lớn để phát triển đất nước. Nhưng, số trí thức Việt kiều về nước cộng tác hẳn tại các Trường, Viện nghiên cứu, hoặc mở doanh nghiệp khoa học công nghệ cho đến nay chưa đến số 100 người! Như vậy, việc xây dựng quy chế và tạo lập môi trường làm việc cũng như khung lương tối thiểu cho chuyên gia trí thức Việt kiều về nước làm việc trong thời gian ngắn hay dài hạn là vấn đề phải công bố tại các đơn vị sử dụng (trừ trường hợp theo chi phí của dự án, đề tài đã quy định).
* Trích tham luận của TS. Dương Minh Tâm – Giám đốc Phòng Thí nghiệm, Trưởng phòng quản lý KH-CN, Khu Công nghệ cao TP. Hồ Chí Minh.
