Khó tin tưởng vào văcxin dịch vụ
Đó là văcxin dịch vụ
PGS.TS Đỗ Sĩ Hiển - Chủ nhiệm Chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia đã khẳng định điều này với chúng tôi khi nói về loại văcxin gây ra vụ việc đáng tiếc nêu trên. Việc nhập khẩu, kiểm định, bảo quản và sử dụng văcxin phải tuân theo những quy định nghiêm ngặt của Bộ y tế. Theo đó, mỗi lô văcxin nhập khẩu phải được Vinacontrol (hoặc một đơn vị kiểm định nào đó) và các cơ quan chức năng, hải quan mở ra kiểm tra ngay tại sân bay. Sau đó, các cán bộ thuộc Viện kiểm định quốc gia sẽ chọn mẫu ngẫu nhiên để kiểm tra. Chỉ khi có giấy phép của cơ quan này thì văcxin mới được đưa vào sử dụng. PGS.TS Hiển khẳng định, theo quy trình này thì văcxin của Chương trình tiêm chủng mở rộng được kiểm soát rất chặt chẽ và bảo đảm về chất lượng. Cũng có thể yên tâm với các lô văcxin sản xuất trong nước vì chúng cũng được kiểm định nghiêm ngặt như thế.
Riêng với các lô văcxin được sử dụng dưới hình thức tiêm dịch vụ, PGS.TS Hiển không thể chắc chắn, người ta có tuân thủ nghiêm ngặt các quy định kiểm định hay không.
Văcxin có vấn đề nếu rời khỏi dây chuyền lạnh
Về nguyên tắc, trong quá trình vận chuyển từ nhà máy sản xuất đến nơi sử dụng, văcxin phải luôn được giữ lạnh ở nhiệt độ thích hợp. Cứ rời khỏi dây chuyền lạnh là văcxin có vấn đề. Cho đến thời điểm này, tại trung ương và một số thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, chúng ta đã có kho lạnh. Các tỉnh còn lại vẫn tiếp tục dùng tủ lạnh. Để chất lượng văcxin cao hơn, máy bay đã được huy động trong việc vận chuyển văcxin đến các tỉnh xa.
Để bảo đảm chất lượng văcxin, văcxin sử dụng dưới hình thức dịch vụ có đủ kinh phí để trang bị những điều kiện tối thiểu như trên hay không, đó là một vấn đề. Ngoài ra, mỗi lọ văcxin bao gồm nhiều mũi tiêm, nếu hết thời hạn mà không sử dụng hết thì phải loại bỏ vì không còn đảm bảo an toàn. Nhưng khi làm dịch vụ, khi lợi nhuận được coi trọng thì liệu người ta có làm được điều này? Khi được bảo quản kém chất lượng, văcxin sẽ giảm tác dụng gây miễn dịch, đồng thời tăng các phản ứng phụ. Chính vì vậy, trước đây, khi phát hiện một lô văcxin DPT (ho gà, bạch hầu, uốn ván) do ấn Độ sản xuất có hiện tượng đóng băng khi đưa vào Việt Nam, chúng ta đã quyết định tiêu hủy. Bởi vì tá dược (hoạt chất nhôm) trong văcxin khi bị đóng băng sẽ làm tăng phản ứng của văcxin, từ đó tăng nguy cơ trẻ bị phản ứng khi tiêm. Còn việc cơ thể phản ứng với văcxin sau tiêm là chuyện bình thường, nhưng thường chỉ ở mức độ nhẹ: sốt, vết tiêm hơi sưng... Tuy nhiên, cũng không loại trừ những phản ứng quá mẫn song hiếm gặp và phần lớn phản ứng xảy ra sớm. Chuyện người ta lo ngại nhất là sốc phản vệ thì chỉ xảy ra sau tiêm vài giờ. Vì vậy, nếu sau khi tiêm văcxin vài ba tháng, trẻ vẫn bình thường thì các bậc phụ huynh có thể yên tâm về độ an toàn của văcxin. Và cũng không nên vì chuyện xảy ra ở TP Hồ Chí Minh mà cha mẹ không đưa con đi tiêm chủng để phòng bệnh.
Trước khi tiêm văcxin, bác sĩ cần phải khám để xác định xem trẻ có thuộc đối tượng chống chỉ định của văcxin hay không. Việc chống chỉ định này không có nghĩa là trẻ không được tiêm văcxin đó nữa mà chỉ đơn giản là lùi thời điểm tiêm nhằm đảm bảo an toàn cho trẻ. Thời tiết nắng nóng không ảnh hưởng đến việc tiêm văcxin cho trẻ. Tuy nhiên, PGS.TS Hiển khuyến cáo không nên tiêm văcxin khi trẻ đói.
Nguồn: KH&ĐS Số 41 Thứ Hai 22/5/2006
