Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 28/05/2007 22:53 (GMT+7)

Khí hậu, vũ khí vô hình

Những trận Đại thần phong... đem lại chiến thắng

Cách đây trên 2.550 năm, đế quốc Ba Tư (Ba Tư – tên của Iran cổ) với sức mạnh quân sự, đặc biệt là kị binh và hải quân hùng mạnh vào loại bậc nhất thế giới, đã chinh phục khắp châu Âu và Tây Á. Tuy nhiên với Hy Lạp, các triều đại Ba Tư chưa hoàn toàn bình định nổi.

Năm 550 trước Công nguyên, Ba Tư xuất hàng triệu quân cùng với  chiến thuyền, quyết tâm tiêu diệt bằng được đế quốc Athena (Hy Lạp cổ). Quân đội Ba Tư chiếm được phần lớn lãnh thổ khiến quân đội Hy Lạp lâm vào thế đường cùng đành rút về đảo Salamit tử thủ.

Ngày 23/9/550 TCN, đích thân nhà vua Ba Tư Shosis hạ lệnh cho hơn 600 chiến thuyền cỡ lớn của mình nhằm eo biển Salamit tiến đánh hòng tiêu diệt gọn quân Hy Lạp.

Mặt biển dậy sóng, chiến thuyền Ba Tư rợp trời cờ xí băng băng lao vào Salamit nhỏ bé. Khi chỉ còn cách chiến hào của Hy Lạp vài ba hải lý bỗng mặt biển nổi trận cuồng phong cực mạnh khiến những tay lái chiến thuyền và quân lính Ba Tư không tài nào lái đúng hướng và kịp hạ buồm tránh nạn, toàn bộ hơn 600 chiến thuyền Ba Tư trong khuôn khổ vịnh Salamit chật hẹp tự xô đẩy va đập vào nhau tan vỡ.

Quân đội Hy Lạp thừa cơ xông ra tiêu diệt nốt hơn 200 chiến thuyền Ba Tư còn lại. Xác lính Ba Tư và ván thuyền bị vùi sâu dưới đáy biển hoặc làm mồi cho chim trời cá nước, chấm dứt giấc mộng xâm lăng của Shosis -đế chế Ba Tư đầy ngạo mạn, đồng thời cứu cho Hy Lạp khỏi họa xâm lược.

Năm 1274, Hốt Tất Liệt xuất đội hải quân đánh bộ tinh nhuệ nhất với hơn 900 chiến thuyền rẽ sóng Thái Bình Dương tiến đánh Nhật Bản mở đầu cho cuộc Đông chinh.

Nhưng khi đoàn thuyền chiến của quân Nguyên gần đến bờ thì nước Nhật được “trời phù” nổi hai trận phong ba cực mạnh khiến cho chiến thuyền quân Nguyên không có cách nào tiến vào nước Nhật, mà lại xô đập vào nhau vỡ tan tành.

Đô đốc tổng chỉ huy quân Nguyên căm giận tuốt gươm chỉ lên trời thét lớn: “Thiên đình! Ta sẽ tính sổ với ngươi” rồi tự sát. Không cam chịu thất bại, năm 1281 một lần nữa Hốt Tất Liệt lại dốc 500 chiến thuyền thực hiện Đông chinh Nhật Bản lần thứ 2.

Quân dân Nhật Bản tiếp tục chiến đấu oanh liệt, họ xây tường đá, boongke công sự ven biển và dựa vào hang động trong dãy núi đá Cửu Long thuộc dãy Cửu Châu để chiến đấu chống trả quân Nguyên.

Cuộc chiến kéo dài hơn 1 tháng, đôi bên mỏi mệt, lương thảo cạn dần, đặc biệt phía Nhật Bản thiệt hại nặng nề. Đang trong tình thế "ngàn cân treo trên sợi tóc" bỗng trời nổi cơn bão lớn liên tục 4 ngày tàn phá mọi vật trên biển làm cho chiến thuyền quân Nguyên bị tan tành, lương thảo và binh lính vùi dưới biển sâu.

Đến đêm ngày thứ 4 rạng ngày thứ 5 trời bỗng đổi gió, quân đội Nhật Bản lợi dụng cơ hội ngàn năm có một xông ra dùng hỏa công tiêu diệt và bắt sống toàn bộ tàn quân địch.

Tháng 8/1588, đang lúc trời quang mây tạnh bỗng một cơn bão với sức gió giật cấp 12 có lúc trên cấp 12 nổi lên “phù trợ” cho nước Anh đánh bại “Hạm đội địch” của Tây Ban Nha xâm lược.

Tương quan cuộc chiến khá chênh lệch: phía Anh chỉ có 30 chiến hạm và một số thương thuyền với khíthô sơ, phía Tây Ban Nha có 130 chiến hạm.

“Hạm đội địch” Tây Ban Nha khi còn cách đích chừng 10km bỗng bão tố nổi lên mỗi lúc một mạnh làm cho Hạm đội Tây Ban Nha không kịp trở tay và chỉ trong nửa ngày, 73 chiến hạm Tây Ban Nha cùng toàn bộ binh lính tinh nhuệ của họ bị nhấn chìm xuống biển.

Rạng sáng hôm sau gió bất thần đổi hướng,  quân đội Anh thừa cơ tung 30 chiến hạm và tất cả thương thuyền trên biển băng băng lao về phía địch. Họ dùng hỏa công, pháo hạm bao vây tiêu diệt thêm 49 chiến hạm và bắt sống 8 chiến hạm cuối cùng của “Hạm đội địch” Tây Ban Nha, chấm dứt mộng xâm lăng của kẻ xâm lược, đồng thời bảo toàn nước Anh mà không bị hao xương tổn máu.

Nhà Đường suy vong một phần dokhíhậu

Trong hơn 300 năm tồn tại và phát triển của nhà Đường, khíhậuTrung Quốc nhìn chung bình thường, số năm khíhậudị thường giá rét ác liệt mùa hè tuyết phủ dày mặt đất hàng mét không nhiều, số năm mùa đông oi nồng không có tuyết cũng chỉ có 19 năm.

Từ năm 712 liên tiếp trong gần 5 năm khíhậuđột nhiên thay đổi, từ ấm áp chuyển sang ẩm ướt giá lạnh khủng khiếp, tàn phá mùa màng cây cối, bầu trời u ám quanh năm nhưng không có mưa rào khiến nông dân không cày cấy, gia súc chết hàng loạt, đặc biệt các dân tộc phương Bắc chịu ảnh hưởng nặng nề nhất buộc người Thiết Đan, Nội Mông, Tân Cương Duy Ngô Nhĩ, Mông cổ...  suốt từ cao nguyên Thanh Hải đến Hắc Long Giang phải rời bỏ bản làng di cư xuống miền Trung Nguyên ngày một nhiều tạo ra mất cân bằng sinh thái, nạn mất mùa đói kém kéo theo nạn cướp bóc, trộm cắp và bùng phát những cuộc giao chiến giữa người phương Bắc với phương Nam.

Trong bối cảnh đó, Đường Huyền Tông không những không có biện pháp khắc phục kịp thời mà còn để cho quan tham nhũng, dân đói khổ vì mất mùa lại bị sưu cao thuế nặng, khiến cả nước nổi loạn, đặc biệt Huyền Tông quá sai lầm không nghe lời của các trung thần nên đã sử dụng An Lộc Sơn -một nịnh thần sau trở thành gian thần vào giữ trọng trách triều đình.

Về sau An Lộc Sơn liên kết với Sử Tư Minh tạo phản làm loạn, sử cũ Trung Quốc gọi là “Loạn An Sử” và cho rằng một trong những nguyên nhân làm cho nhà Đường suy bại là do khởi nguồn từ khíhậuấm áp đột nhiên chuyển sang giá lạnh khủng khiếp.     

Nước Nga và Liên Xô ba lần thoát khỏi họa xâm lăng nhờkhíhậu

Giá lạnh ở Nga thường xuyên xảy ra với nhiệt độ thấp nhất khoảng -10 đến -15°C. Tuy nhiên, những năm tháng khíhậukhắc nghiệt kỳ bí không nhiều nhưng người dân Nga vẫn chịu đựng nổi.

Năm 1709 có thể coi là năm giá lạnh ghê gớm nhất ở nước Nga. Mùa xuân năm đó, đích thân Quốc vương Thụy Điển Charles XII thống lĩnh quân đội của đế quốc Thụy Điển chọn nước Nga tiến công.

Từ thế kỷ XV Thụy Điển được coi là cường quốc quân sự hùng mạnh nhất châu Âu với quân số lên đến hàng triệu chiến binh chính quy tinh nhuệ được trang bị nhiều khítiến công đầy uy lực.

Trong khi đó, quân đội Nga vừa ít vừa kém về trang bị lại không kinh qua chinh chiến trên chiến trường. Dưới sự chỉ huy tối cao của Peter I quân Nga không thể chống trả sức tiến công bão của Thụy Điển họ đành phải thực hiện kế sách “vườn không nhà trống” tạm lánh khi kẻ thù đang mạnh.

Peter I biết khíhậuở Nga năm đó có dấu hiệu khác thường, ông ta chờ thời cơ phản kích. Không ngờ năm đó nhiệt độ Moskva xuống thấp kỳ lạ (tháng 7 nhiệt độ ban ngày xuống -40 0C, ban đêm có lúc -45 0C), trời u ám ẩm ướt khiến cho quân đội Thụy Điển không sao chịu đựng nổi vì bệnh tật quật ngã hàng loạt binh lính, phần vì lương thảo khánh kiệt, cuối cùng Thụy Điển đành rút lui.

Thừa cơ Peter I dốc toàn lực tốc chiến truy kích quân thù. Kết cục 40.000 quân Nga đã tiêu diệt gọn 30.000 quân Thụy Điển tại mặt trận Poltava lịch sử.

Năm 1812, với tham vọng chinh phục hoàn toàn châu Âu, Napoléon đem 600.000 quân đội tinh nhuệ tiến công nước Nga, quyết tâm bắt nước Nga phải ký kết hiệp ước đầu hàng điều kiện ngay tại thủ đô Moskva.

Người Nga biết lượng sức mình chưa thể chống lại Napoleon nên đành thực hiện vườn không, nhà trống, phá sạch đốt sạch tất cả những gì quân thù có thể lợi dụng rồi rút lui khỏi Moskva.

Quân đội Napoléon vào thành tuyệt nhiên không có bóng người, không có nước uống, không có điện, khắp thành phố là bãi hoang tàn khổng lồ. Hơn 2 tháng chờ đợi vẫn không thấy sứ giả Nga đến ký đầu hàng.

Nôn nóng và mệt mỏi, bệnh hoạn và tâm lý chán chường cộng thêm giá rét kỳ lạ năm đó. Quân đội Napoleon không có đủ quần áo ấm đành rút chạy. Quân Nga truy kích làm cho quân Pháp phần bị chết đói, chết rét, phần bị bệnh hoạn và phơi xác dưới làn đạn pháo của Nga, 600.000 quân Napoléon tan tác chỉ còn không đầy 150.000 tên thoát thân về đất mẹ.

Năm 1941, phát xít Đức phát động cuộc đại công kích Liên Xô mang danh hiệu “Cơn bão” với ý đồ trong 10 ngày chiếm được Moskva. Hitler không chịu rút bài học thất bại của Thụy Điển và Napoléon năm xưa, chủ quan ngạo mạn khinh thường người Nga, bỏ qua yếu tố khíhậuthời tiết ác nghiệt đem đại binh không có áo bông, giày ghệt, hùng hổ kéo vào thủ đô Moskva, nào ngờ đâu năm đó nhiệt độ ở đây xuống -35 0C, và số phận Hitler không khác Napoléon và Charle XII năm nào. Liên Xô đại thắng phát xít Đức trong cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ đại nhất trong lịch sử loài người.                 

Hung Nô xâm chiếm Châu Âu vì đâu?

Người Hung Nô vốn gốc rễ là dân Trung Quốc sinh sống từ thế kỷ 3 TCN đến thế kỷ 5 SCN trên cao nguyên bao la phía bắc giáp Trường thành, phía đông giáp dãy Altai và Thiên Sơn.

Nơi đây quanh năm khíhậukhắc nghiệt; mùa hè ngắn, mùa đông dài, thường xuyên có gió và bão tuyết rất mạnh, nhiệt độ xuống thấp khiến đời sống người Hung Nô cùng khốn đốn.

Để bảo tồn sự sống, Hung Nô chỉ có 2 đường lựa chọn, một là tiến xuống phía nam định cư ở Trung Nguyên nhưng bị người Hán chặn đứng; hai là tiến về phía tây sinh sống.

Năm 372 sau CN, một đoàn kị binh hùng mạnh tự xưng là “Người Hung” tiền trạm tiến về phía tây. Họ vượt qua sông Volga sang châu Âu; đi đến đâu họ thôn tính người bản địa và đưa người Hung Nô sang cát cứ đến đó.

Năm 452, Atila thống lĩnh đại binh Hung Nô đánh vào phía đông thành Roma, sau khi triệt phá xong quay sang hạ nốt phần thành phía tây, ép quốc vương Italia gả em gái cho hắn, quốc vương đành chiều lòng nhờ đó mà phần phía tây Roma không bị triệt hạ.

Vó ngựa và tính bạo tàn của Hung Nô khiến dân bản địa mới nghe tiếng đã thất đảm kinh hồn, nhờ vậy Hung Nô thôn tính châu Âu không mấy khó khăn.

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

51 năm thống nhất đất nước: Khơi thông nguồn lực tri thức trong kỷ nguyên mới
Thông tấn xã Việt Nam giới thiệu bài phỏng vấn với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) về vai trò của lực lượng trí thức và những giải pháp đột phá để hiện thực hóa khát vọng hùng cường vào năm 2030 và 2045.
Phát huy vai trò nòng cốt của trí thức KH&CN tỉnh Cà Mau
Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031 tổ chức thành công thực sự đã mở ra một không gian mới để hội tụ sức mạnh, tâm huyết và trí tuệ của đội ngũ trí thức tỉnh nhà, định hình con đường kiến tạo và phát triển trong kỷ nguyên mới của đất nước.
Công bố Quyết định bổ nhiệm Giám đốc, Tổng biên tập Nhà xuất bản Tri thức
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội nghị Công bố quyết định về công tác cán bộ. Tại hội nghị, TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA đã trao Quyết định bổ nhiệm bà Bùi Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc phụ trách, Phó Tổng biên tập NXB Tri thức giữ chức vụ Giám đốc, Tổng biên tập NXB Tri thức.
Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành tháng 4/2026
Ngày 28/4, tại Hà Nội, Đảng bộ Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) tổ chức Hội nghị Ban Thường vụ - Ban Chấp hành nhằm đánh giá kết quả công tác, đồng thời triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác xây dựng Đảng và chuẩn bị cho Đại hội LHHVN nhiệm kỳ mới.
Nâng tầm sức mạnh văn hóa vùng Đất Tổ - Động lực quan trọng cho phát triển bền vững
Phát triển văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh bền vững. Quan điểm đó tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết nhấn mạnh văn hóa phải thấm sâu vào đời sống xã hội, gắn kết hài hòa với chính trị, kinh tế, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng dự Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I
Ngày 23/4, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công tốt đẹp. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng chúc mừng, đánh giá cao những nỗ lực rất lớn của Liên hiệp Hội tỉnh, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh TVPB, ĐMST&CĐS, lan tỏa tri thức KH&CN, phục vụ trực tiếp đời sống người dân địa phương.
Tuyên Quang: Thúc đẩy năng lực triển khai năng lực hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS trong sinh viên
Ngày 21/4, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (KH&KT) tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Trường Cao đẳng Tuyên Quang tổ chức Hội thảo tập huấn, phổ biến kiến thức “Thúc đẩy năng lực triển khai hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sinh viên” bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến.