Khi bác sĩ là thợ… chế tạo

Cái khó ló cái khôn

Sau bao năm bươn trải với nghề, phải tiến hành nhiều ca phẫu thuật để ghép lại các mảnh xương bị vỡ do chấn thương, ThS. BS. Nguyễn Đình Phú, Phó trưởng Khoa CTCH cùng BS. Đỗ Tiến Dũng đã chứng kiến “không ít ca phẫu thuật bằng phương pháp mổ hở để đặt nẹp, vít vào bên trong ổ gãy xương đã làm cho vết thương dễ nhiễm trùng và viêm xương sau mổ”; Do đó, việc cải biên dụng cụ cố định ngoài (CĐN) từ khung Ilizarov của Nga là hết sức thiết thực, vì có thể điều trị gãy phức tạp, một phần ba trên xương cẳng chân và mâm chày mà không cần mở ổ gãy.

Theo BS. Phú: “Phải cải biên dụng cụ này thành của mình để tiết kiệm chi phí cho người bệnh và không phụ thuộc vào nguyên liệu nước ngoài. Nếu dụng cụ có hư hỏng thì cũng tự sửa được, chứ khung của nước ngoài giá thành cao, lại khó kiếm”. Niềm đam mê nghề nghiệp cộng thêm tính nhân văn của ngành y đã biến những người thầy thuốc này thành người thợ chế tạo - giúp việc điều trị gãy xương phức tạp trở nên đơn giản hơn.

Ca đầu tiên được thực hiện vào tháng 7 năm 2004 cho bệnh nhân Nguyễn Thị Ngọc Na 28 tuổi; bị tai nạn giao thông gãy kín nhiều mảnh, gãy phức tạp 1/3 trên xương cẳng chân trái. Tính đến nay Khoa CTCH đã chữa trị thành công cho hơn 50 trường hợp tại khu vực miền Nam .

Lợi thế “dụng cụ nhà”

Với việc sử dụng khung CĐN do chính tay các bác sĩ tạo ra nên qui trình tiến hành phẫu thuật đã rút ngắn trong vòng một giờ đồng hồ so với ba giờ trước đây, nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả. Đồng thời dụng cụ này còn giúp cho bệnh nhân tiết kiệm tiền bạc và thời gian lành xương nhanh hơn. Cả cái khung chỉ có 600 ngàn đồng, trong khi khung gốc của nước ngoài đến cả triệu đồng. Cũng nhờ sự chế tạo ra khung ngoài cố định này mà làm cho việc khôi phục xương gãy được xếp vào phẫu thuật loại 3 chứ không phải loại 1 nên chi phí chữa trị cũng rẻ đi rất nhiều. “Nếu sau khi tháo khung, khung vẫn sử dụng tốt thì đem khử trùng rồi tặng không cho các bệnh nhân nghèo”.

Được biết thời gian lành xương chỉ sau 3, 4 tháng trong khi mổ hở và bó bột phải mất 6 đến 8 tháng. Ưu điểm lớn nhất của dụng cụ CĐN trong việc chữa trị là rất thẩm mỹ. Nó không “đóng mộc” hay để lại sẹo trên làn da vì không hề có vết mổ. Mặt khác, thời gian hậu phẫu cũng ngắn ngày, ít đau, giúp bệnh nhân vận động sớm sau mổ, lại hạn chế được tỷ lệ cứng khớp gối và khớp cổ chân, cũng như tỷ lệ thoái hóa khớp về sau. Như anh Nguyễn Văn Hiếu (huyện Nhà Bè) sau hai ngày điều trị thì đã cử động được cẳng chân. Sắp tới các bác sĩ khoa CTCH bệnh viện Nhân Dân 115 sẽ cải tiến khung CĐN này từ bằng nhôm sang bằng chất sợi nhẹ không cản quang và đẹp hơn.