Khảo nghiệm chọn lọc tập đoàn giống lúa, ngô mới phù hợp với địa bàn tỉnh Phú Thọ
Giống là yếu tố hàng đầu trong các yếu tố tạo nên năng suất, chất lượng của cây trồng trong sản xuất nông nghiệp, việc xác định tiềm năng, năng suất, tính ổn định, khả năng thích ứng của các giống với điều kiện sinh thái, tập quán canh tác của từng vùng, từng địa phương là việc làm vô cùng cần thiết. Chính vì vậy, Sở Khoa học và Công nghệ Phú Thọ đã đề xuất UBND tỉnh phê duyệt đề tài: "Khảo nghiệm chọn lọc tập đoàn giống lúa, ngô mới phù hợp với địa bàn tỉnh Phú Thọ". Đề tài do Trung tâm giống cây trồng Phú Thọ chủ trì, thực hiện từ tháng 12/2007 đến tháng 02/2009. Đây là đề tài có tính kế thừa liên tục, các kết quả của đề tài năm trước là cơ sở để thực hiện đề tài năm sau, thông qua công tác khảo nghiệm để chọn ra nhiều giống lúa, ngô mới bổ sung vào cơ cấu giống cây trồng của tỉnh, góp phần tăng năng suất và sản lượng lương thực.
Mục tiêu của đề tài nhằm chọn được những giống lúa, ngô mới có năng suất cao, chất lượng tốt có khả năng chống chịu sâu bệnh và thích ứng với điều kiện sinh thái để bổ sung vào cơ cấu giống của tỉnh (đối với lúa xuân muộn, mùa sớm lúa thường; lúa xuân muộn, mùa sớm lúa chất lượng; lúa lai 2 dòng và lúa lai 3 dòng. Đối với ngô ngắn ngày, ngô trung ngày, ngô nếp và ngô đường), Trung tâm giống cây trồng Phú Thọ cùng các cán bộ tham gia thực hiện đề tài đã tiến hành thu thập các giống phù hợp với mục tiêu nghiên cứu, với các mùa vụ (cơ cấu trà), điều kiện sinh thái; thiết kế, bố trí khảo nghiệm; sau đó, tổng hợp, xử lý số liệu, kết luận về các giống có triển vọng qua KNCB và KNSX; nghiên cứu, đề xuất một số biện pháp kỹ thuật gieo trồng cho các giống triển vọng đã được kết luận; và tổ chức thông tin, giới thiệu, trình diễn các giống có triển vọng.
Trong quá trình thực hiện, đề tài đã tiến hành thu thập các giống đủ, đúng, kịp thời vụ từ nguồn Trung ương, từ các công ty giống cây trồng Trung Quốc, các tỉnh lân cận theo hướng lựa chọn giống là các giống mới có nhiều triển vọng năng suất cao, chất lượng tốt phù hợp với từng vùng sinh thái của tỉnh Phú Thọ. Tiếp đó, tiến hành thiết kế, bố trí khảo nghiệm theo quy phạm khảo nghiệm giống quốc gia: KNCB tại Trại giống Cao Xá (Lâm Thao) với số lượng giống tham gia khảo nghiệm là 30 giống lúa vụ xuân, 35 giống lúa vụ mùa (tổng diện tích 0,27 ha) và 25 giống ngô ở cả hai vụ (0,3 ha); KNSX bố trí tại các huyện đại diện cho 3 vùng sinh thái của tỉnh, lúa với diện tích là 9,2 ha và 15 giống, ngô là 6 ha và 8 giống. Kết quả KNCB các giống lúa năm 2008 đã chọn ra được các giống lúa mới có năng suất cao đưa ra KNSX như DT57, SH4, Nông Lâm 7, Lưỡng Ưu 18, HR2, Bio 404, Thiên Hương Ưu 8, D.ưu 130, Hồng Liên 9, N.ưu 89 và Nam Dương 99. Thông qua quá trình trình diễn tại Trại thực nghiệm Cao Xá và quá trình KNSX, đề tài đã chọn ra giống lúa BC15 có năng suất chất lượng cao và được phép sản xuất kinh doanh theo quyết định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; giống MT125 và Kim Ưu 18 là giống có nhiều triển vọng được đề nghị đưa ra sản xuất thử trong năm 2009; giống Thiên Nguyên Ưu 16 và giống HYT 102 là hai giống có triển vọng.
Đối với cây ngô, kết quả KNCB cho thấy: Trà ngô nếp có 2 giống Việt Nam-11 và Milky 36 đưa ra KNSX ở năm 2009, Trà ngô đường có Starbrix 07 và Golden Sweeser 93 ra KNSX, Trà ngô ngắn ngày có BC2630 ra KNSX và tiếp tục KNCB giống HO 06-1, Trà ngô trung ngày có DK9901 và TF8015 ra KNSX và tiếp tục KNCB giống NK67 và 3OD55. Sau khi đưa ra KNSX các giống ngô, Trung tâm giống cây trồng Phú Thọ đã đưa ra giống ngô HN45 được Cục Trồng trọt công nhận giống mới cho sản xuất thử tại các tỉnh phía Bắc và giống LVN885, MX10, Sugar77 được khẳng định là giống có nhiều triển vọng năng suất cao.
Qua một năm thực hiện đề tài và kế thừa các kết quả đề tài nhiều năm trước, các giống có triển vọng qua KNCB đã được đưa ra KNSX và sản xuất thử. Đề tài đã chọn được một số giống có triển vọng, đề nghị bổ sung vào cơ cấu giống của tỉnh đó là hai giống lúa Thiên Nguyên Ưu 9, Thiên Nguyên Ưu 16 và một giống ngô HN45. Bên cạnh đó, đề tài đã đưa ra một số biện pháp kỹ thuật gieo trồng cho các giống có triển vọng và tuyên truyền, quảng cáo thông qua các hội nghị đầu bờ, các phương tiện thông tin đại chúng, hướng dẫn kỹ thuật bằng các tờ rơi và thông qua các mô hình khuyến nông để đưa vào sản xuất nhanh chóng.
Việc thực hiện đề tài đã chọn ra được một số giống lúa, ngô mới có năng suất cao, chất lượng phù hợp với điều kiện của tỉnh Phú Thọ, để bổ sung vào cơ cấu giống của tỉnh, góp phần giúp cho người dân được sử dụng giống mới năng suất cao, giống chất lượng tốt sẽ tăng thu nhập trên một đơn vị diện tích. Thông qua công tác nghiên cứu khảo nghiệm, đặc biệt thực hiện chương trình ứng dụng công nghệ sinh học trong công tác nghiên cứu các giống mới năng suất cao, chất lượng tốt được đưa nhanh vào sản xuất đại trà, góp phần nâng cao năng suất, sản lượng, chất lượng sản phẩm; đồng thời, giảm thiểu tối đa rủi ro trong sản xuất nông nghiệp, đáp ứng nhu cầu hội nhập WTO giai đoạn 2006 - 2010 và định hướng đến 2015 của UBND tỉnh Phú Thọ.
