Khám phá gen tác động đến tuổi thọ

Có hai con đường chính cho phép một cuộc sống trường thọ: một là, insuline (trong thí nghiệm giúp chuột sống lâu gấp đôi mức bình thường, nhưng bị lùn và khó sinh sản!) và hai là, hạn chế hấp thu calorie - tức là giảm năng lượng đưa vào và đồng thời mang đến cho cơ thể các dưỡng chất mà nó cần. Từ hàng chục năm qua đã có nhiều nghiên cứu về vấn đề này chứng minh rằng hạn chế calorie giúp kéo dài tuổi thọ trung bình của nhiều loài động vật, đồng thời giảm bớt nguy cơ mắc các bệnh mạn tính, nhồi máu cơ tim và bệnh tim. Nhưng hiện nay những mặt lợi ích này đối với con người còn chưa được đánh giá. Tuy nhiên, mới đây một nghiên cứu cho thấy các hiệu quả tích cực của chế độ ăn nghèo calorie đối với stress do oxy hóa của một nhóm 36 người tình nguyện.

Nguyên do nào khiến động vật ít tiêu thụ calorie sống thọ hơn và sức khỏe tốt hơn cho đến nay vẫn chưa được làm sáng tỏ. Thí nghiệm trên con giun dài 1mm có tên gọi khoa học Caenorhabditis elegans, các nhà nghiên cứu Pháp đã có được khám phá thú vị. Khi cho con giun ăn chỉ 70% lượng thức ăn mà chúng thường ăn, thì tuổi thọ của nó tăng lên 20% đến 30%. Đồng thời, nhóm nhà khoa học của Viện Salk ở San Diego (Mỹ) cũng đã phát hiện ở loài giun Caenorhabditis elegans một gen được gọi là PHA-4 điều tiết các gen khác. Các nhà nghiên cứu ghi nhận khi ức chế gen PHA-4 thì hiệu quả tăng tuổi thọ qua hạn chế tiêu thụ calorie bị mất đi. Ngược lại, khi kích thích PHA-4, trong khi cho con giun ăn theo chế độ bình thường, thì nó sẽ sống lâu hơn.

Gen PHA-4 hoạt động như thế nào? Nó giúp cải thiện hệ miễn dịch chống lại stress do oxy hóa - thủ phạm tác động đến hoạt động của một enzyme chống sự oxy hóa của cơ thể - gọi là superoxyde dismutase (SOD) - và gây lão hóa tế bào. Theo Martin Holzenberger, nhà nghiên cứu ở Inserm (Paris), PHA-4 là gen “duy nhất, tuyệt đối cần thiết, cho sự giới hạn calorie tác động đến tuổi thọ”. Theo Holzenberger, PHA-4 là mục tiêu lý tưởng cho các hãng dược phẩm do đặc tính ưu việt của nó. Hiện nay khoa học đang nghiên cứu tìm gen tương đương với PHA-4 nơi con người. Nhưng phải mất nhiều năm làm việc cật lực nữa trước khi hy vọng có được một giải pháp liệu pháp ở con người.

Nguồn: An ninh thế giới, số 656, 23/5/2007, tr 25