"Kè sông" bằng... chất thải

Hơn ai hết, anh Lực và những người lái buôn gốm sứ theo đường thủy neo đậu ở khúc sông thuộc xóm 2 xã Bát Tràng biết rất rõ về việc đổ rác thải ra sông của người dân nơi đây. Cả khúc sông dài khoảng 2km chạy qua xã Bát Tràng la liệt những "núi phế liệu", cơ man là rác thải xây dựng, rác thải sinh hoạt, thậm chí cả phế phẩm từ gốm sứ. "Những hôm gió mạnh, chúng tôi phải... sơ tán lên bờ vì mùi rác. Khi lội sông buộc néo thuyền, thường xuyên bị đứt chân bởi những mảnh gốm sứ", anh Lực cho hay.

"Không đổ ra sông thì đổ đi đâu", chị Nguyễn Thị Luyến, một người làm thuê tại Bát Tràng điềm nhiên nói. Với mức đóng góp 1.000đ/1 nhân khẩu cho việc thu gom rác thải, đội thu gom rác của xã chỉ vận chuyển những chất thuộc rác thải sinh hoạt. Còn rác thải từ quá trình làm gốm, người dân phải tự động tìm cách giải quyết hoặc phải đóng phí cao hơn. Với tiêu chí tiết kiệm thì "cho xuống lòng sông là.. hợp lý nhất".

Lý giải việc này, ông Phạm Văn Phúc, một người dân ở xóm 2 nói: "Việc đổ chất thải là gốm sứ, chất thải xây dựng xuống sông là để... giữ cho sông khỏi lở". Theo ông việc bên kia sông Hồng được bồi lắng, làng bên này hằng năm bị xói lở nghiêm trọng. Bởi vậy, việc người dân "giữ đất" là rất cần thiết.

Thực tế cho thấy ngoài việc "kè sông", những chất thải trên còn tác động đến lòng sông. Con kênh đào Bắc Hưng Hải nằm kề xã Bát Tràng, nối liền với sông Hồng mỗi khi nạo vét đều có rất nhiều rác thải là túi nilon, gạch ngói, phế phẩm gốm sứ lẫn trong bùn đất trước cửa cống Xuân Quan. Theo những công nhân làm việc tại cống này, việc người dân Bát Tràng đổ gạch ngói xuống rìa sông còn gây tác động tới dòng chảy.

Chính quyền địa phương đã có những biện pháp ngăn chặn người dân đổ phế thải bừa bãi ra bờ sông Hồng, nhưng dù ngăn chặn đến mấy, xã cũng không thể kiểm soát được việc người dân đổ rác lén lút. Ông Đặng Dương Bình - Trưởng phòng Quản lý Môi trường (Sở Tài nguyên, Môi trường và Nhà đất Hà Nội) cho biết: "Những chất thải hữu cơ từ rác thải sinh hoạt sẽ làm ô nhiễm phía hạ lưu sông Hồng, đặc biệt trong đó có những túi nilon phải mất rất nhiều năm mới phân huỷ được".

Đầu năm 2007, Sở Du lịch Hà Nội sẽ kè bờ sông làm cảng du lịch tại Bát Tràng. Khi ấy những "núi rác" đó sẽ làm cản trở cho việc thực hiện dự án quan trọng này.

Nguồn: KH&ĐS Số 102 Thứ Sáu 22/12/2006