Kẻ được, người mất trong sản xuất nhiên liệu sinh học

Sự chuyển hướng vội vã toàn cầu từ dầu mỏ sang khai thác năng lượng bắt nguồn từ cây trồng sẽ gây ra nạn phá rừng, đẩy các chủ trang trại nhỏ vào hoàn cảnh không có đất, dẫn đến những thiếu hụt lương thực quan trọng và làm tăng đói nghèo nếu không được kiểm soát một chặt chẽ, theo một công trình khảo sát toàn diện mới được hoàn thành về cây trồng năng lượng.

Bản báo cáo của Liên Hiệp Quốc, với sự tham gia biên soạn của các cơ quan đại diện của 30 tổ chức thế giới, đã nhằm vào các cây trồng như dầu cọ, ngô, mía, đậu tương và jatropha (một loại cây thuộc họ thầu dầu). Các nước giàu muốn các loại cây này được trồng một cách rộng rãi để làm nhiên liệu, coi đó như một cách thức để làm giảm vấn đề phát xạ khí thải gây thay đổi khí hậu của riêng họ. Việc sản xuất của họ có thể giúp làm ổn định giá dầu mỏ, mở ra các thị trường mới và dẫn đến giá hàng hóa tăng cao hơn cho người nghèo.

Nhưng Liên Hiệp Quốc cũng cảnh báo các Chính phủ nên thận trọng về các tác động đến con người và môi trường của trào lưu này, trong đó có thể có những hậu quả không thể đảo ngược lại được.

Được công bố vào đầu tháng 5, bản báo cáo đã đưa ra dự báo về những kẻ được và người mất trong sự phát triển năng lượng sinh học, yêu cầu nghiên cứu kỹ lưỡng đối với ngành công nghiệp nhiên liệu sinh học mới nổi trị giá nhiều tỷ USD mỗi năm, với mục tiêu đề ra là có thể cung cấp được tới 25% tổng lượng năng lượng thế giới trong vòng 20 năm.

Sản xuất cây trồng năng lượng toàn cầu đang tăng gấp đôi sau vài năm và cho đến nay đã có 17 quốc gia cam kết trồng cây năng lượng trên quy mô lớn.

Năm ngoái, hơn 1/3 tổng sản lượng thu hoạch ngô ở Mỹ đã được sử dụng để sản xuất nhiên liệu ethanol, tăng 48% so với năm 2005, và Braxin và Trung Quốc cũng đã trồng các cây năng lượng trên diện tích gần 50 triệu mẫu đất đai. Liên minh châu ÂU cho biết, họ đã đề ra mục tiêu 10% trong tổng số nhiên liệu phải xuất phát từ nhiên liệu sinh học vào năm 2020. Nhiên liệu sinh học có thể sử dụng thay thế cho xăng và nhiên liệu diesel và có thể đóng một vai trò trong việc làm giảm lượng khí phát xạ từ giao thông.

Về khía cạnh tích cực, Liên Hiệp Quốc nói, năng lượng sinh học có tiềm năng làm giảm và ổn định giá dầu mỏ, điều này có thể mang lại lợi ích cho các nước nghèo. Nhưng cũng thừa nhận rằng, các khu rừng đang bị chặt phá để tạo nên những khu đất rộng mênh mông trồng cây cọ lấy dầu. Các nhóm môi trường cho rằng đây là một thảm họa đối với khí hậu và có khả năng gây tàn phá các loài động vật sống trong rừng, như Arang-Utan (khỉ hình người) tại Inđônêxia.

Liên Hiệp Quốc cảnh báo: “Ở những nơi trồng cây vì mục đích năng lượng, việc thu hoạch quy mô lớn có thể dẫn đến việc mất đi tính đa dạng sinh học quan trọng, gây xói mòn đất và mất chất dinh dưỡng. Thậm chí việc trồng cây nhiều loại khác nhau có thể gây ra những tác động có hại, nếu chúng thay thế cho các cánh rừng và đồng cơ hoang sơ”.

Nguồn: Theo SciDev.net, automation.org.vn, 01/06/2007