Huyện Quốc Oai (Hà Tây): Phát triển mạnh nhãn chín muộn
Huyện Quốc Oai có nhiều vùng sinh thái khác nhau với thảm thực vật phong phú, đa dạng. Trên địa bàn huyện, từ lâu đã xây dựng được nhiều vườn cây ăn quả đặc sản quý như cam Canh, bưởi Diễn, nhãn, vải, trong đó đáng kể nhất là nhãn lồng chín muộn. Ngay từ những năm 1997 - 1998, huyện đã phát hiện ở vùng bãi sông Đáy, thuộc xã Đại Thành có giống nhãn với đặc điểm quả to, hạt nhỏ, sáng mã, chất lượng thơm ngon...; thu hoạch vào cuối tháng 9 hàng năm. Nhận thấy đây là giống nhãn quý, UBND huyện đã cho tiến hành các đề tài nghiên cứu, xây dựng các mô hình trình diễn làm cơ sở để mở rộng diện tích.
Theo kết quả điều tra, nhãn muộn ở Quốc Oai chủ yếu là dòng nhãn muộn Đại Thành (được Bộ NN&PTNT công nhận với tên gọi tạm thời HTM-01). Năm 2005, chỉ riêng xã Đại Thành với 20ha, cho thu hoạch 50 tấn quả, giá bán bình quân 28.000 - 30.000 đồng/kg, thu nhập từ nhãn muộn của người dân đạt trên 1 tỷ đồng. Trong đó, một số hộ thu hoạch được 10 tấn quả, thu nhập hàng trăm triệu đồng. Năm 2006, mặc dù thời tiết không thuận lợi nhưng sản lượng nhãn muộn của toàn huyện vẫn đạt 60 tấn, giá bán bình quân 35.000 đồng/kg, doanh thu hơn 2 tỉ đồng. Hiện, toàn huyện có 260ha cây ăn quả, trong đó 151ha nhãn. Đặc biệt tại xã Đại Thành có cây nhãn tổ chín muộn trên 100 năm tuổi và hơn 10.000 cây nhãn được trồng ở các hộ dân là nguồn cung cấp cây giống rất có giá trị. Ông Nguyễn Văn Thành, chủ trang trại nhãn chín muộn Đại Thành (thôn Đại Tảo) cho biết: “Giống nhãn chín muộn Đại Thành hiện nay rất phù hợp với đồng đất Quốc Oai; thời gian ra hoa, lộc muộn hơn nhãn đại trà khoảng 15 ngày nên tránh được thời tiết xấu của tháng 2, tỉ lệ đậu quả cao. Quy trình kỹ thuật, chăm sóc cây đơn giản, chỉ cần phun thuốc trừ sâu bệnh trước khi hoa nở và sau khi đậu quả”.
Từ những đặc điểm trên, mới đây, huyện Quốc Oai đã phối hợp với Sở NN&PTNT tỉnh Hà Tây và Viện Nghiên cứu rau quả T.Ư tổ chức Hội thi tuyển chọn giống nhãn chín muộn, tìm ra những cây thuần chủng để nhân ra diện rộng. Mặt khác, huyện cũng đã tiến hành xây dựng quy hoạch trồng cây ăn quả đến năm 2010 là 500ha; tập trung vào cải tạo vườn tạp để cấy ghép lai tạo các giống mới có năng suất, chất lượng, hiệu quả kinh tế cao; phát triển mạnh cây nhãn chín muộn ở các xã có đất bãi ven sông Đáy; phấn đấu cây nhãn muộn Đại Thành chiếm 30 - 35% diện tích cây ăn quả. Theo đó, huyện tiếp tục triển khai thực hiện các dự án chuyển đổi một số diện tích kém hiệu quả sang trồng nhãn chín muộn, tiến tới xây dựng thương hiệu nhãn chín muộn Đại Thành. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, địa phương rất cần sự quan tâm, giúp đỡ của các ngành hữu quan ở tỉnh, trung ương, các nhà khoa học, viện nghiên cứu... để hoàn chỉnh quy trình trồng, chăm sóc, thu hoạch, bảo quản nhãn chín muộn; đầu tư hỗ trợ kinh phí các dự án chuyển đổi cơ cấu cây trồng; có cơ chế, chính sách khuyến khích người nông dân; tạo điều kiện và hướng dẫn quy trình xây dựng, quảng bá thương hiệu...
