Hủy thuốc bảo vệ thực vật bằng công nghệ không thiêu
GS.TSKH Trần Mạnh Trí, Giám đốc Trung tâm Công nghệ hóa học và Môi trường (TPHCM), chính là tác giả của ý tưởng “Tiêu hủy thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) bằng công nghệ không thiêu” này.
Hiện nay, trên thế giới và cả ở Việt Nam, cách tiêu hủy thuốc BVTV độc hại thông dụng nhất là dùng lò thiêu, những đất nước có quỹ đất dồi dào hoặc nước nghèo thì dùng cách chôn lấp. Nếu thuốc BVTV độc hại cho vào lò thiêu, ngoài giá thành rất đắt thì nguy hiểm như cháy, nổ, phát tán những khí độc như CO 2, dioxin, furan... Còn chôn lấp, thì những chất hữu cơ bền vững (POPs) sẽ thấm vào đất, lưu giữ mãi trong nước, không khí... gây ung thư, tổn thương hệ thần kinh, rối loạn sinh sản, dị tật, quái thai, phá hủy hệ miễn dịch... Tuy nhiên, dù độc hại người ta vẫn phải tiến hành vì hiện tại chưa có cách giải quyết tốt hơn.
“Thuốc BVTV là những chất tan được trong nước, cũng có thể xử lý giống như xử lý nước thải công nghiệp khác”. Suy nghĩ này đã khơi nguồn cho ý tưởng “tiêu hủy thuốc BVTV bằng công nghệ không thiêu” của GS Trần Mạnh Trí. Sau khi pha loãng thuốc BVTV, GS Trí áp dụng kỹ thuật tích hợp giữa quá trình phân hủy sinh học và hóa học để biến các chất hữu cơ độc hại thành nước và các axít vô cơ phân tử thấp vô hại. Nước này là nước sạch, tinh khiết hoàn toàn và lại tiếp tục làm dung môi để pha loãng thuốc BVTV độc hại khác, tạo thành một chu trình xử lý khép kín. Thế là, năm 2004, GS Trí âm thầm gửi ý tưởng của mình tham dự cuộc thi “Ý tưởng sáng tạo bảo vệ môi trường” do Quỹ Môi trường toàn cầu thuộc UNDP tổ chức. Ý tưởng này ngay sau đó được Hội đồng Khoa học New York thuộc UNDP đánh giá cao và lập tức cung cấp gần 2.000 USD yêu cầu ông xây dựng ý tưởng thành dự án chi tiết.
Dự án chi tiết của GS Trí được UNDP ủng hộ. Cuối năm 2004, họ cung cấp 70.000 USD để trong 2 năm GS Trí cho ra đời mô hình tiêu hủy thuốc BVTV bằng công nghệ không thiêu này. Hiện nay, Trạm Môi trường xanh Bến Lức (tên gọi khác của mô hình này) đã được hoàn thành trên diện tích 3.500 m2 với lưu lượng xử lý là 5 - 7 m3/ giờ, nồng độ chất ô nhiễm là 500 - 700 mg/lít. Quỹ Môi trường toàn cầu vừa nghiệm thu mô hình xử lý này và từ tháng 7-2006 sẽ bắt đầu đi vào hoạt động.
