Hoành Bồ - xóa đói giảm nghèo bằng… nhím
Nhớ lại vùng bán sơn địa này vào năm 2003 được hưởng một dự án của Tổ chức Nông lương thế giới (FAO), chính quyền địa phương họp bàn nên chọn “con gì?”, Sơn La có hươu sao, Hà Tây có ba ba, đà điểu… Cuối cùng thì nhím - một loài gậm nhấm, thịt thơm ngon, sống trên đồi giang, nứa, cỏ tranh đã vào “tầm ngắm”. Ở đây dân địa phương từng bắt được chú nhím nặng tới 25 kg, còn nhím loại 10 - 15 kg đến phiên chợ nào cũng gặp. Song nuôi nhốt thì chưa từng làm ở đây. Dự án FAO được triển khai thí điểm ở 20 hộ tại các xã Tân Dân, Dân Chủ, Hoà Bình, Đồng Tâm… Cán bộ khuyến nông huyện phổ biến những cách thức chính về chuồng trại, chăm sóc, thức ăn cho nhím. Nhím được thuần hoá trong chuồng xây ở nơi cao ráo dưới bóng cây thoáng mát, tránh nắng rọi trực tiếp. Dãy chuồng tối thiểu là 3 ngăn, mỗi ngăn khoảng 2 mét vuông, cao khoảng 1 mét, các ngăn thông nhau bằng một cửa nhỏ có chấn song đóng mở. Trong ngăn có máng thức ăn, nước uống sạch và nơi chứa phân riêng biệt. Nhím ăn tạp, từ lá sắn, mít, dây khoai lang đến thức ăn tinh bột, xương động vậy, vỏ trứng… Mỗi tháng một con nhím tiêu thụ khoảng 30 kg thức ăn và tăng trọng 1,5 - 2 kg. Nhím 1 tuổi được coi là trưởng thành, nặng 10 - 12 kg. Thời gian này chúng bắt đầu động dục, con đực thường to hơn con cái và có tinh hoàn lặn, có thể phát hiện bằng sở nắn sau khi nhốt vào lồng đặc dụng. Nhím sinh sản một năm 1 lứa, mỗi lứa 1 - 2 con. Nhím cái mang thai 95 - 105 ngày, lứa đầu thường sinh vào tháng 2 - 3, lứa sau vào tháng 9 - 10 trong năm. Trước và sau khi sinh phải nhốt riêng nhím đực, để nhím cái nuôi con từ 15 - 30 ngày. Nhím có bốn cái răng cửa dẹt sắc, khoẻ, khi nhốt riêng rẽ cần cho chúng một tấm gỗ cứng để “mài răng”. Nhím con sau khi sinh 2 - 3 tháng cũng cần nhốt riêng để chăm sóc và tạo cơ hội cho nhím bố mẹ tiếp tục sinh sản thế hệ sau. Nên nhớ, khi nhím cái dậm chân, rung nhạc đuôi và muốn tránh nhím đực, thì cần tách riêng ngay, “cô nàng” có bầu rồi đấy!
Với cách triển khai nuôi nhím khá bài bản, mà trong vòng 3 năm nay, từ 57 con nhím ban đầu, nay chuồng nhím Hoành Bồ đã có gần 150 con. Nhím hoang dã khi được thuần hoá có khả năng chống bệnh tật cao, sinh sản nhanh và cho hiệu quả kinh tế rõ rệt. Tại Hoành Bồ, nhím giống bán là350 nghìn đồng/kg; giá nhím thịt từ 175 - 200 nghìn đồng/kg. Hạch toán mọi thứ, sau mỗi năm nuôi mỗi hộ có thể lãi 3 - 5 triệu đồng. Đây là một con số khả quan khi ở Hoành Bồ còn nhiều hộ nghèo chỉ đạt thu nhập dưới 180 nghìn đồng/tháng/người.
