Hiểm hoạ từ siêu khuẩn

So với siêu khuẩn, HIV/AISD chỉ là “chuyện nhỏ”

Theo các chuyên gia y tế thì Klebsienlla pneumoniaevô hại đối với người khoẻ mạnh nên khiến cho ngay cả các y bác sĩ đôi khi cũng mất cảnh giác. Nhưng nó lại là mối đe doạ nghiêm trọng đối với người có hệ miễn dịch suy yếu. Ở những đối tượng này, nó có thể gây ra viêm phổi, nhiễm độc máu, nhiễm trùng mô mềm dẫn đến tử vong nhanh chóng. Trên thực tế, tất cả nạn nhân tại Ixraen đều là những bệnh nhân đã nằm viện lâu ngày, trong đó nhiều nhất là người lớn tuổi.

Klebsienlla pneumoniaethường được tìm thấy ở da, miệng và đường ruột. Các dòng mới kháng thuốc của loại vi khuẩn này đã được phát hiện cách đây một vài năm. Chúng phát triển một cách thầm lặng nhưng vô cùng mạnh mẽ trong các bệnh viện và chờ một cơ hội để bùng phát.

TS Stephen Baum (Trung tâm y khoa Beth, Ixraen) mô tả nỗi lo ngại của ông về một đại dịch nhiễm trùng quy mô toàn cầu. Và những gì đang xảy ra ở Ixraen đã chứng minh nhận định này là có cơ sở. Đất nước Do Thái vốn được xếp vào hàng những quốc gia có nền y học phát triển nhất thế giới. Vậy mà chỉ trong một thời gian ngắn, hơn 100 người bệnh đã tử vong trước sự bất lực của bác sĩ. Klebsiella pneumoniaecó mặt khắp nơi từ bể bơi đến công viên, cướp đi mạng sống của những người trẻ tuổi, khoẻ mạnh. Tất cả có khi chỉ bắt đầu từ một vết xước nhỏ.

Matthew Ykenma, 14 tuổi, được đưa tới viện nhi Texas trong tình trạng sốt 40 ⁰, da tái xám, đầu gối sưng to. Mấy ngày trước đó, Ykema bị trầy da khi đùa nghịch với bạn ở bể bơi. Vết thương nhỏ đến mức cậu không bận tâm. Nhưng chính từ chỗ đó, siêu khuẩn MRSA (Methicillen Resistant Staphylococcuss Aureus – tụ cầu kháng methicillin) đã xâm nhập vào cơ thể, giải phóng PVL (Panton – Vanlentine Leukocidin), tác nhân phá huỷ tế bào bạch cầu. MRSA vô hại trên da lành lặn, nhưng một khi đã vào máu, nó sẽ gây hoạ khôn lường. Được đưa đến bệnh viện kịp thời, Ykema đã thoát khỏi tử thần nhưng cậu phải nghỉ một học kỳ vì thời gian điều trị kéo dài. Dù sao thì cậu còn may mắn hơn nhiều so với những nạn nhân khác của MRSA như Richard Campbell – Smith, một tân binh của Hải quân của Hoàng gia Anh. 18 tuổi, sức khoẻ loại ưu, vậy mà Smith đã bị bệnh viêm phôi hoại tử quật ngã chỉ 3 ngày sau khi nhiễm bệnh MRSA qua một vết xước khi luyện tập.

Siêu khuẩn từ đâu ra?

Theo TS Stephen Baum, chính thói quen lạm dụng kháng sinh của chúng ta là nguyên nhân chủ yếu biến vi khuẩn thành siêu khuẩn (vi khuẩn mang một số gen kháng thuốc, hay còn gọi là đa kháng). Ngay cả ở những nước phát triển, kháng sinh cũng là loại thuốc thường thấy trong mọi gia đình. Còn ở những nước đang phát triển, người ta mua kháng sinh còn dễ hơn mua thuốc lá. Cứ như vậy, chúng ta vô tình tạo ra một môi trường bão hoà kháng sinh, điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn, thực thể sống bền bỉ nhất và có khả năng thích nghi nhanh nhất, tự biến đổi để qua mặt mọi loại kháng sinh đã có. Trong khi đó, hầu hết các hãng dược đều đã ngừng đầu tư vào nghiên cứu phát triển các loại kháng sinh mới do chúng không mang lại lợi nhuận như các dược phẩm khác. Nếu xu thế này tiếp tục diễn ra, chúng ta sẽ nhanh chóng trở lại thời kỳ đen tối trước khi Fleming tìm ra penicillin.

Có thể chiến thắng siêu khuẩn?

Cho đến nay, giữ vệ sinh cá nhân và sát khuẩn môi trường vẫn là cách hiệu quả nhất để đối phó với siêu khuẩn. Theo kết quả của một chương trình thử nghiệm được tiến hành tại Bệnh viện cựu chiến binh Pittsburgh (Mỹ) thì việc áp dụng đồng loạt các biện pháp như xét nghiệm MRSA cho bệnh nhân nhập viện và ra viện, cách ly những người mang loại khuẩn này, tẩy trùng mọi dụng cụ khám chữa bênh sau khi sử dụng và giám sát việc rửa tay của nhân viên y tế đã khiến số trường hợp nhiễm MRSA giảm 70%. Nhưng đó là việc trong bệnh viện. Còn đối với các loại siêu khuẩn phát tán ở những nơi khác thì sao?