Goeth – Một thiên tài huyền bí

Sau này, ở tuổi trưởng thành, những cơn xúc động mạnh đều gây nên chứng rối loạn thần kinh ở Goeth hoặc làm chàng mang bệnh.

Là cậu con trai cả duy nhất của một gia đình khá giả và có học thức, từ nhỏ Goeth đã bộc lộ những năng khiếu kỳ lạ. Chẳng hạn chỉ trong vòng mấy tuần chú đã nắm bắt được tiếng Do Thái và có thể đọc Thánh Kinh bằng nguyên bản. Cũng như nhiều thiên tài khác, ở tuổi thơ ấu và thiếu niên, Goeth đã bị ốm nặng, nhưng cậu đã may mắn thoát chết, mặc dù sức khỏe rất yếu. Thậm trí bác sỹ cuối cùng của nhà thơ, đốc tờ Fogel, vẫn còn nhớ sự nhạy cảm khác thường của Goeth đối với thuốc men do đó ông thường cho cậu uống một liều lượng nhẹ hơn.

Từ rất sớm Goeth đã làm quen với những trạng thái thần bí, cảm giác mãnh liệt về sự thống nhất giữa quá khứ và hiện đại vốn đem vào sự lĩnh hội thế giới một cái gì đó hư ảo của thế giới bên kia, luôn luôn theo đuổi nhà thơ tương lai.

Là một thanh niên điển trai với đôi mắt to có sức hút như nam châm, Goeth được phái đẹp say mê như điếu đổ. Cuốn đoản thiên tiểu thuyết mang tính chất tự truyện “ Nỗi đau khổ của chàng Vécte” mà trong đó Goeth đã miêu tả nỗi đam mê của mình đối với người cô yêu của một anh bạn thân, không chỉ giúp chàng thoát khỏi sự ham muốn bất hạnh đó mà còn đem lại cho chàng tiếng tăm lừng lẫy trên văn đàn.

Cũng như nhiều vĩ nhân chân chính khác, Goeth rất mê tín. Tất cả những gì dường như ngẫu nhiên bắt gặp trong cuộc sống đều được ông xem như dấu hiệu hay biểu tượng của một sức mạnh cao siêu nào đó đã kín đáo điều khiển những hành động của con người. Ông cũng thường nói rằng: “Sự mê tín – đó là số mệnh của những tính cách mạnh mẽ, cương nghị và hăng hái hoạt động, còn sự không tín ngưỡng là đặc tính của những người yếu đuối, hẹp hòi và suy thoái, chỉ chăm lo đến bản thân mình”.

Trong cuộc sống, Goeth không chỉ tin vào những điềm báo mà còn làm theo chúng. Chẳng hạn, “triệu chứng của quỷ thần” xui ông phải rời xa Rô-ma. Nếu như con số chỉ ngày hôm nay trên lịch bị dây bẩn thì ngày hôm đó nhà thơ thường không quyết định làm một công việc gì hệ trọng và, nói chung, cố trì hoãn khởi sự những việc lớn. Muốn cho công việc trót lọt, Goeth thường khuyên các bạn “không nhắc đến nó”...

Nhà thơ có khả năng tiên tri kỳ diệu, khả năng này Goeth đã tiếp thu được ở ông nội là người có biệt tài đoán trước được những gì có liên quan đến số phận và hoàn cảnh trong cuộc đời mình qua những giấc mơ báo mộng. Hiện tượng nổi tiếng nhất trong lĩnh vực này là lời tiên đoán về cái chết của nhà thơ Đức Schille được miêu tả trong chương XI của tập hồi ký “Thơ ca và sự thật. Từ cuộc đời tôi”. Lời tiên đoán được đưa ra trên cơ sở của “một chữ viết ngầm” trong bức thư chúc mừng năm mới. Một hiện tượng không kém phần ngạc nhiên là lời tiên đoán của nhà thơ về trận động đất Mêxin trước khi có những thông báo chính thức về sự cố này được mấy tuần. Quá trình sáng tác của Goeth cũng là một hoạt động không mấy bình thường. Theo sự khẳng định của chính nhà thơ, phần lớn tác phẩm của ông được viết trong trạng thái mộng du. Thậm trí Goeth còn cho biết rằng ông ưa thích viết bút chì hơn là bút mực vì tiếng lạo xạo của ngòi bút và những giọt mực đã nhiều lần đánh thức ông dậy trong lúc đang làm thơ ở trạng thái mơ ngủ!

Theo quan niệm của Goeth, tồn tại cả một hệ thống ngôi thứ của các vị thần linh tạo cảm hứng cho các thi nhân. Trong bức thư gửi Plexing (1782) nhà thơ đã nói toạc ra rằng: “Tôi cảm thấy rằng tất cả những cái đó (tức công việc sáng tạo – L.S) đã diễn ra không phải theo ý muốn của tôi mà theo nguyện vọng của sức mạnh siêu nhiên, những ý nghĩ của sức mạnh đó không phải là những suy nghĩ của tôi”.

Nói chung, Goeth rất quan tâm đến các quỷ thần có lẽ bởi vì, như ông thích nhắc lại, “hơn bất cứ một người nào khác, tôi sẵn sàng tin vào một thế giới nữa, ngoài thế giới hữu hình”. Nhà thơ cho rằng mỗi một người xuất chúng luôn bị ma quỷ hãm hại, chừng nào ta chưa quỵ ngã.

Đánh giá về “Faoxtơ”, tác phẩm chính của đại thi hào Đức, Frăngxơ Lingard đã có nhận xét rằng “Faoxtơ – đó là phép huyền bí mà ta cần cảm nhận về mặt tinh thần, chỉ giải thích nó bằng lý luận là chưa đủ. Cần phải lĩnh hội được âm hưởng của các tiếng nói thực thụ của thần linh, bởi lẽ toàn bộ tác phẩm được xây dựng trên khả năng giao tiếp giữa thế giới hữu hình và thế giới vô hình”.

Sự thần bí của “Faoxtơ” là đề tài của một công trình hết sức lớn.Trong nhiều nghiên cứu bằng tiếng Đức, chẳng hạn cuốn “Goeth – nhà thần bí” của Luvera, các tác giả đã chứng minh một cách thuyết phục rằng “Faoxtơ” là một cuốn sách thực thụ của những điều bí ẩn. Theo Enda Fructơ, nhà thơ thậm chí đã viết riêng một cuốn giải mã cho tác phẩm này. Cuốn sách giải mã nọ đã giấu kỹ và cho đến nay chưa được các học giả tìm ra.

Những cuộc trò truyện giữa Goeth và Fancơ cho thấy rằng Goeth không mảy may nghi ngờ về sự tồn tại của những sinh vật trên các vì sao khác, đồng thời ông cho rằng những sinh vật này hiểu rõ quy luật của tự nhiên hơn con người. Nhà thơ cũng nói về khả năng ngao du của linh hồn trong các thế giới khác nhau của Vũ trụ. Hơn nữa, trong các cuộc đàm đạo, Goeth đã nêu lên những ý kiến mà ngay cả hiện nay cũng có vẻ rất táo bạo: “Sự mệt mỏi của nội tâm thôi thúc ta luôn luôn ngước mắt nhìn lên trời: một cảm giác không giải thích nổi nhưng rất sâu sắc làm cho chúng ta tin rằng chúng ta là công dân của các thế giới đang phát sáng một cách bí ẩn ở phía bên trên chúng ta, rằng đến một lúc nào đó chúng ta sẽ lại trở về những thế giới ấy!”

Nhà thơ rất tin vào ảnh hưởng của các vì sao đối với cuộc sống trên trái đất. Ông đánh giá cao ngành chiêm tinh học và tỏ rõ sự am hiểu của mình về môn khoa học uy tín này. Theo ông, thuật xem tướng tay có thể không chỉ nói lên đặc tính của trí tuệ và tính cách con người mà còn cho thấy cả số phận của họ nữa. Goeth đã khẳng định rằng con người tàng trữ ở trong mình nguồn điện năng và từ năng đặc biệt, bởi vậy họ có thể tác động đến nhau như những thỏi nam châm: khi thì có sức hút vào, khi thì có sức đẩy ra. Theo ông, ở những người đang yêu, sức hút rất mạnh và có tác động ở một khoảng cách khá lớn. Để minh họa cho điều đó, Goeth đã kể một mối tình của mình ở thời niên thiếu: hồi đó ông rất yêu một cô gái và đã tập trung nghĩ về nàng cho đến khi tự nàng đến chỗ nhà thơ. “Ngồi trong phòng của mình em tự nhiên cảm thấy rất sốt ruột – cô gái thật thà kể lại – đến nỗi em không thể làm gì được và phải đi ngay tới đây”.

Trong đời mình, Goeth đã thấy những bóng ma, thậm chí đã nghe thấy tiếng chuông bí ẩn và tiếng gõ cửa giữa đêm khuya. Ông kể có lần nhìn thấy một cô gái quét sân trước nhà, ông liền lên tiếng hỏi mấy câu nhưng cô gái không trả lời và biến mất. Một lần vào buổi sáng sớm, Goeth đã nhìn thấy cạnh buồng ngủ của mình trên tầng hai một bà cụ bế trên tay một cô gái. Người đàn bà nọ quay về phía ông, nói: “Đã hai mươi nhăm năm chúng tôi sống ở đây trong điều kiện là lúc trời tảng sáng thì chúng tôi rời khỏi đây. Nhưng lần này nó bị ngất – bà cụ hất hàm về phía cô gái – và tôi không thể đi được”. Khi Goeth định tiến lại chỗ họ cả hai người phụ nữ lập tức biến mất.

Vào mùa hè cuối cùng trước khi nhà thơ từ trần, cô cháu gái bé bỏng An-ma của ông đang ngồi với một gia nhân ngoài vườn bỗng nhìn thấy một thiếu nữ có mái tóc vàng tuyệt đẹp từ trong bóng râm tiến đến chỗ ông nội. Tình tiết này cũng được xác nhận bởi một thư ký của nhà thơ tên là Friđrich Fôn Muyler, (ông này đã ghi lại hiện tượng trên và đề rõ ngày 18 – 5 – 1831).

Natali Fon Estơrut đã miêu tả sự kiện thần bí trong cuộc đời nhà thơ có liên quan đến sự xuất hiện của bóng ma trên bãi chiến trường ở Iena. Sau khi nghe nhiều câu chuyện dị thường xảy ra ở vùng đó, Goeth đã cùng với một người bạn của mình quyết định đến tận nơi để xem hư thực ra sao. Hai người trèo lên một quả đồi – từng là nơi diễn ra trận huyết chiến và là nơi mai táng nhiều binh lính Pháp. Từ đằng xa họ đã nhìn thấy một người lính canh nhưng khi tới gần để định nắm tay anh ta thì hồn ma nọ đã biến mất.

Suốt đời nhà thơ tin vào sự tồn tại của linh hồn sau khi chết. Cuộc sống ở dương thế được ông xem như chỉ là một tình tiết trong sự tồn tại vĩnh cửu của linh hồn. Có thể nhìn thấy sự chứng minh đáng chú ý về sự sống vẫn tiếp tục sau khi chết trong phần thứ I của “Những bức thư từ Thụy Sĩ ”, trong đó Goeth viết rằng: “Ở con người có rất nhiều tiềm năng tinh thần, chúng không thể phát triển hết trong cuộc sống này, và điều đó đã chỉ ra là một tương lai hạnh phúc hơn, một tồn tại hài hòa hơn đang chờ đợi họ sau cuộc sống, về điều này, anh bạn của tôi ạ, chúng ta đều nhất trí với nhau”.

Trong tập hồi ký: “Những giờ với Goeth”, V.Bođê đã kể lại những hiện tượng bí ẩn quan sát thấy trước khi nhà thơ qua đời. Chẳng hạn, trước khi Goeth từ trần 8 ngày, lúc ông mới lâm bệnh, người nhà đã nghe thấy tiếng bổ củi, dường như có ai đang đốn cây, nghe rõ cả tiếng cưa, thậm chí, đôi khi người ta cảm thấy rằng, dường như cả một núi củi đổ ập xuống các bậc thang. Một dấu hiệu khác của cái chết đang đến gần là những ngọn nến đang cháy bỗng dưng tắt mặc dầu không có một tí gió nào trong nhà. Một hiện tượng lạ lùng nữa là những giai điệu du dương của một bản nhạc phát ra từ những bức tường trong căn phòng, nơi nhà thơ vẫn ngồi làm việc. Nghe được những âm thanh này không chỉ có bà Fôn Pogơvit và những người khác sống trong nhà của Goeth, mà còn có cả những vị khách đến thăm nhà thơ.