Gieo thẳng lúa: biện pháp kỹ thuật phục vụ lúa xuân muộn 2008

Lúa gieo thẳng có ưu điểm: Tiết kiệm công lao động nặng nhọc (1 lao động gieo bằng giàn gieo thẳng kéo tay trong 1 ngày = 40 lao động cấy mạ dược), tiết kiệm giống lúa 30-50% đối với lúa thuần, và từ 20-30% đối với lúa lai. Không những thế gieo thẳng còn rút ngắn thời gian sinh trưởng từ 7-10 ngày trong vụ xuân 2008, năng suất tương đương hoặc hơn lúa cấy ≥ 10%, hiệu quả kinh tế cao hơn lúa cấy và hạ giá thành sản phẩm. Tuy nhiên bên cạnh đó phương pháp gieo thẳng còn có một số khó khăn đó là: Tập quán của nhiều địa phương chưa quen với kỹ thuật gieo thẳng, ruộng lúa gieo thẳng dễ bị đổ ngã, chim, chuột thích phá ruộng lúa gieo thẳng hơn lúa cấy. Về mặt kỹ thuật thì gieo thẳng khó san bằng mặt ruộng và gieo đều mật độ và có thể gặp rét đậm rét hại muộn cuối tháng 2 hoặc tháng 3 năm 2008.

Để đem lại thành công lúa gieo thẳng cần chú ý các điều kiện mang tính quyết định như: chỉ gieo thẳng liền khoảnh trên chân đất thịt pha (thịt nhẹ), công tác chuẩn bị ruộng gieo như đối với lúa cấy nhưng phải chú ý việc san bằng mặt ruộng có tác dụng điều chỉnh thuận lợi về nước tưới, phun thuốc trừ cỏ và chăm sóc.

Gieo thẳng phải bảo đảm mật độ đều (giảm công tỉa dặm), sử dụng công cụ gieo theo hàng sẽ bảo đảm mật độ, phun thuốc trừ cỏ sớm và cần thay đổi tư duy, tập quán.

Khái quát kỹ thuật gieo thẳng

- Làm đất cho lúa gieo thẳng tương tự lúa cấy và thêm lần san bằng mặt ruộng, nên chia ruộng thành luống rộng 2m, rãnh sâu 10-15cm (nếu gieo vãi).

- Gieo

+ Chuẩn bị mống gieo

Chọn giống lúa ngắn ngày, thời gian sinh trưởng xung quanh 100 ngày đối với lúa mùa và 120 ngày đối với lúa xuân,

Chuẩn bị thóc giống, ngâm ủ hạt giống như lúa cấy, định lượng thóc gieo, đối với lúa lai: 25 – 27 kg/ha, với lúa thuần: 35– 50 kg/ha

Đảm bảo mống mới nứt nanh để phù hợp với công cụ gieo vãi, nếu gieo vãi có thể mống dài bằng chiều dài hạt lúa giống.

+ Chuẩn bị công cụ gieo thẳng

Gieo thẳng sử dụng giàn gieo nên chú ý không được đổ đầy, hạt giống sẽ không xuống được.

+ Vận hành công cụ gieo thẳng

- Phân bón:

Phân chuồng: 250 – 300 kg/sào, bón lót 100% phân chuồng và phân lân.

Phân NPK với mức:

Lúa thuần: 90N + 60 P ²O ⁵+ 60 K ²O

Lúa lai: 120N + 60 P ²O ⁵+ 60 K ²O

Bón lót khoảng 60%, 40% còn lại bón thúc chia ra: bón thúc đợt 1 với lượng 60% của số còn lại khi lúa có 3 – 3,5 lá kết hợp với tỉa và dặm lúa; bón đón đòng 20% của số còn lại; bón vá hoặc bón nuôi hạt 20% của số còn lại (tùy tình hình sinh trưởng của ruộng lúa). Chú ý phương pháp bón phân cho lúa gieo thẳng khác với lúa cấy, tùy thuộc vào điều kiện sinh trưởng của cây lúa có thể điều chỉnh tỷ lệ bón phân cho phù hợp.

- Chăm sóc

Phun thuốc trừ cỏ: sử dụng các loại thuốc trừ cỏ tiền nảy mầm, phun ngay khi gieo được 1-2 ngày, (Sofit 300EC).

- Tưới nước:

Sau 5-7 ngày phun thuốc, tưới nước ngập nửa cây lúa (khoảng 3-4cm). Nếu gặp rét đậm, rét hại có thể cho nước ngập lúa, nhưng không quá 4 ngày.

Nếu ruộng tưới tiêu chủ động, cần tháo nước phơi ruộng trong 5-7 ngày khi lúa kết thúc đẻ nhánh hữu hiệu, sau đó giữ nước khoảng 4-5cm cho đến trước khi gặt 15-20 ngày có thể tháo cạn

- Phòng trừ sâu bệnh và thu hoạch giống lúa cấy

Để có thông tin chi tiết về kỹ thuật mời bà con nông dân liên hệ với các Trạm Khuyến nông tại địa phương để được hướng dẫn cụ thể.

Theo dự kiến vào tháng 4/2008, Trung tâm Khuyến nông Khuyến ngư Quốc gia kết hợp với Sở NN & PTNT tỉnh Hà Tây sẽ tổ chức diễn đàn Khuyến nông @ Công nghệ với chuyên đề về "Lúa gieo thẳng bằng công cụ sạ hàng kéo tay" tại Ba Vì, Hà Tây.

Nguồn: Khuyến nông, 3/2008