Giảm thiểu ô nhiễm môi trường ở khu vực đô thị và nông thôn

Hiện nay, các khu vực thành thị và nông thôn đang phải đối mặt với tình trạng môi trường nước, đất và không khí bị ô nhiễm nghiêm trọng. Chỉ đơn cử tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long, hiện có hơn 12 nghìn doanh nghiệp, mỗi năm thải ra hơn 40 triệu m ³nước thải công nghiệp độc hại. Đồng thời, trong sản xuất nông nghiệp, các địa phương này cũng đã sử dụng hơn 2 triệu tấn phân bón hoá học, gần 500 nghìn tấn thuốc bảo vệ thực vật, gây tồn dư hoá chất độc hại, ngày đêm ngấm vào lòng đất hoặc tuôn chảy ra sông, rạch gây ô nhiễm môi trường. Ở nông thôn, tình trạng ô nhiễm nước cũng đang báo động trầm trọng, nhất là ở các làng nghề. Kết quả điều tra, khảo sát gần đây của Bộ Khoa học công nghệ cho thấy: Tất cả mẫu nước thải đều vượt quá tiêu chuẩn cho phép. Các chỉ số chất cặn lắng, hoà tan, vi sinh vật tại các sông rạch cũng đều cao hơn từ 2 đến 3 lần, ảnh hưởng đến sức khoẻ của con người. Theo đánh giá của các chuyên gia, chất thải công nghiệp và chất thải y tế đổ ra sông là mối hiểm hoạ khôn lường, nhất là đối với các cư dân ở gần khu công nghiệp. Tình trạng ô nhiễm nước sông, nước ngầm do hoạt động của con người ngày càng nghiêm trọng. Các loại thuốc trừ sâu và hoá chất, các chất hữu cơ, các vi sinh vật gây bệnh có trong nước sinh hoạt, nước ăn, trong động thực vật. Một số kim loại từ các chất thải từ nhà máy phân lân Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ làm ô nhiễm nguồn nước là một trong những nguyên nhân làm cho nhiều hộ dân sống cạnh đó bị các bệnh ung thư.

Một tình trạng đáng báo động nữa là hiện nay ở các địa phương chỉ mới thu gom, quản lý khoảng 70 – 80% lượng rác thải đô thị. Ở nông thôn, tình trạng rác thải chưa được thu gom, quản lý đã và đang là nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường. Tại một số địa phương, tình trạng một số hộ dân vứt xác gia cầm bị chết, nhiễm vi rút H5N1 vừa là nguyên nhân phát tán mầm bệnh vừa ảnh hưởng lớn đến sức khoẻ của chính bản thân họ và cộng đồng.

Để giảm thiểu tình trạng gây ô nhiễm môi trường tại khu vực thành thị và nông thôn, trước hết, các bộ, ngành chức năng và các địa phương cần tập trung xử lý các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Trong đó, các thành phố lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh phải làm thật ráo riết. Với các làng nghề, khu công nghiệp cũng vậy. Nếu các doanh nghiệp nào không có các giải pháp xử lý nước, rác thải thì không cấp phép hoạt động. Đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra, trong đó cần làm rõ và xử lý nghiêm cho ngừng hoạt động với các cơ sở gây ô nhiễm nặng theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ về “Kế hoạch xử lý triệt để các cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng”. Cần đẩy mạnh tuyên truyền tới các cơ sở sản xuất, kinh doanh, tới từng hộ dân về việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Mỗi người dân hãy tự coi việc ném rác, đổ chất thải hoặc ném xác súc vật xuống sông, rạch là một điều đáng trách… Đây là những vấn đề cụ thể, trước mắt của các đô thị, khu công nghiệp và vùng nông thôn Việt Nam .

Đối phó với các vấn đề toàn cầu, chúng ta cần tích cực tham gia vào công cuộc phòng chống sự nóng lên của khí hậu trái đất. Trước hết là hạn chế lượng khí thải độc hại thải vào khí quyển. Ở thành phố là việc giảm lượng khí thải ra từ các động cơ và dùng các nhiên liệu thay thế. Ở các khu công nghiệp là làm sạch khói các lò cao, các loại lò có nhả khói khác. Ở nông thôn là việc xử lý khói lò gạch… Làm như vậy, chúng ta chẳng những đã làm sạch không khí nơi ta sống, mà còn góp phần thiết thực bảo vệ bầu khí quyển của trái đất. Cùng các biện pháp khoa học kỹ thuật là các giải pháp trồng cây xanh, làm xanh trái đất, đặc biệt là các loại cây có thể sinh ra ôxy nhiều hơn.

Chủ đề Ngày môi trường thế giới năm nay là “Băng tan - Một vấn đề nóng bỏng”. Nhiều địa phương ở nước ta hưởng ứng bằng những việc làm thiết thực như: Thành phố Hồ Chí Minh phát động phong trào “Toàn dân hành động vì đường phố không rác”. Thành phố Nha Trang (tỉnh Khánh Hoà) phát động chiến dịch truyền thông bảo vệ môi trường với thông điệp “Cùng nhau xây dựng Nha Trang xanh, sạch, đẹp, văn minh”. Đài Tiếng nói Việt Nam phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức cuộc thi “Môi trường và phát triển”. Năm 2007 với nội dung nêu các sáng kiến bảo vệ môi trường phát triển bền vững ở tất cả các lĩnh vực đời sống – kinh tế - văn hoá – xã hội. Đây là những việc làm thiết thực của các địa phương, các bộ, ngành hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới- 5/6/2007.

Nguồn:VOV; Kinh tế nông thôn, 04/06/2007