Giảm đau khớp mà không dùng thuốc
Đau là dấu hiệu chính và thường là nguyên nhân làm giảm hoặc mất khả năng của người bệnh viêm khớp cấp và mạn tính. Đau có thể ở trong khớp hoặc gần khớp, hoặc lan rộng chung quanh khớp. Đau có thể khi người bệnh nghỉ ngơi, hoặc xuất hiện và tăng lên sau các hoạt động tự ý và thụ động. có khi đau do bệnh nhưng cũng có thể do hậu quả của việc điều trị không đúng cách.
Trong viêm khớp cấp và cơn tái phát, viêm màng hoạt dịch là nguyên nhân chính gây đau. Trong viêm khớp mãn tính, đau là hậu quả của rối loạn chức năng khớp do gai xương hay mặt khớp gồ ghề.
Những cách giảm đau không dùng thuốc
Nghỉ ngơi: có tác dụng giảm đau ở người bệnh viêm khớp mãn tính và trong nhiều trường hợp có thể làm lui cơn bệnh. Đây cũng là lý do của quan điểm điều trị trước đây thường khuyên người bệnh nghỉ ngơi tại giường. Nếu khớp đau do nguyên nhân cơ học, ví dụ do thương tổn dây chằng hoặc lớp sụn, nghỉ ngơi – thậm chí bất động khớp đó – là cách điều trị tốt nhất.
Tuy vậy, việc nằm lâu một chỗ cũng tạo ra những yếu tố nguy cơ ảnh hưởng tới chức năng vận động và gây ra những thương tật thứ cấp. Ví dụ, nếu đau do tổn thương khớp cổ tay, cổ chân, người bệnh vẫn có thể di chuyển trong nhà và tham gia các sinh hoạt hàng ngày với cổ tay và cổ chân được bó im bằng bột hoặc các loại máng nghỉ. Trong suốt quá trình đó, sử dụng các cử động của vai, cánh tay hoặc cẳng chân, khớp gối, cột sống... để bù trừ cho hoạt động của các khớp đau.
Ngay cả đối với những khớp gối cố định tuyệt đối, vẫn khuyên người bệnh tập cử động với tầm hoạt động khớp nhẹ nhàng để tránh co rút khớp.
Vật lý trị liệu giảm đau:có nhiều phương pháp vật lý trị liệu nhưng mức độ hiệu quả còn tuỳ thuộc vào cách chỉ định và kỹ thuật thực hiện.
![]() |
Chiếu đèn hồng ngoại |
Tắm nước nóng từng phần:áp dụng cho người bệnh không chịu được tắm toàn thân, hay do nhu cầu điều trị cục bộ như tay, chân... Thực chất đây chính là việc ngâm phần chi thể bị đau vào nước nóng.
Tắm tương phản:xen kẽ giữa nước nóng và nước lạnh. Có tác dụng luân phiên tạo co thắt và thư giãn các nhóm cơ và mạch máu, làm tăng tuần hoàn chủ động với phần khớp bị đau tốt hơn và kéo dài hơn so với cách tắm đơn t\huần chỉ nóng hoặc lạnh. Nhúng nóng 3 phút rồi nhúng lạnh khoảng 1 phút, luân phiên kéo dài khoảng 15 phút.
Đắp nóng hoặc chườm nóng:dụng cụ là túi nước nóng, áp dụng cho đau ở 1 hoặc 2 khớp. Thời gian đắp tối đa 30 phút.
Đèn nóng:thường dùng là đèn hồng ngoại (có bán rộng rãi ở các cửa hàng dụng cụ y khoa, dùng sưởi nóng một phần cơ thể. Đặt bóng đèn cách mặc da khoảng 60 cm, nếu người bệnh cảm thấy nóng quá thì tắt khoảng vài phút rồi bật lại. Thời gian chiếu tối đa khoảng 30 phút. Tia hồng ngoại có tác dụng tăng cường tuần hoàn, giãn mạch, tăng lượng bạch cầu, làm dịu và giảm đau, giãn cơ.
Tắm sáp:là phương pháp điều trị bằng dạng nhiệt truyền dẫn với chất trung gian là một hỗn hợp với sáp và dầu khoáng. Cách này chỉ áp dụng được ở các Khu điều trị vật lý trong bệnh viện hoặc phòng khám, và là cách tốt nhất được chỉ định đối với đau do viêm các khớp cổ tay, bàn tay, cổ chân và bàn chân.
Tác dụng của tắm sáp tương tự các phương pháp dùng nhiệt khác, nhưng cảm giác ấm nóng và hiệu quả tăng cường tuần hoàn tại chỗ kéo dài lâu hơn nhiều do phần chi được bao bọc trong một lớp sáp dày nên có tác dụng giữ nhiệt lâu hơn, da được làm ẩm và mềm hơn.
![]() |
Châm cứu |
Chú ý: Không bao giờ được xoa bóp trực tiếp lên một vùng khớp đang viêm cấp (sưng, nóng, đỏ, đau), và chỉ nên xoa bóp bằng tay, không xoa bóp bằng bất kỳ một loại máy rung nào. Ngoài ra, việc xoa bóp chỉ nên được thực hiện bởi những kỹ thuật viên đã được huấn luyện kỹ lưỡng. Người nhà bệnh nhân nếu được hướng dẫn cần thực hiện đúng yêu cầu của kỹ thuật viên bởi sự lạm dụng và thực hiện sai không những không giúp ích cho bệnh nhân mà có khi còn gây tác hại.
Châm cứu:một trong những tác dụng nổi bật của châm cứu là giảm đau. Theo lý luận của y học cổ truyền, các biểu hiện bệnh lý tại khớp xương như sưng, đau, mỏi, nặng, phù nền, biến dạng khớp, được gọi là chứng Tý. Về nguyên nhân, “Tý” có nghĩa là bế tắc, không thông, hàm nghĩa một sự tắc nghẽn khí huyết sinh ra chứng sưng, đau nhức. Do đó, khi dùng kim châm vào những huyệt ở vùng khớp bệnh và chung quanh, sẽ làm kinh mạch được khơi thông, khí huyết được điều hoà, sẽ có kết quả giảm đau.
Lưu ý đến các điểm đau chói khi ấn vào vùng khớp đau. Đó là những điểm đặc biệt mà y học cổ truyền gọi là “A thị huyệt”. châm kim vào những huyệt này có tác dụng giảm đau rõ rệt và trong đa số trường hợp là tức thời.










