Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ sáu, 21/01/2005 18:15 (GMT+7)

Giải thưởng Kovalevskaia 2002: Người phụ nữ với 15 đề tài nghiên cứu khoa học

Thông minh, nhiệt tình, và đam mê. Đó chính là những phẩm chất "vàng ròng" của nhà khoa học nữ Phó giáo sư, Tiến sĩ Ngô Kiều Nhi - giảng viên Trường đại học Bách khoa thành phố Hồ Chí Minh. ít ai ngờlà người đàn bà có vóc dáng nhỏ bé tưởng như yếu đuối này lại là chủ nhân của vô số bằng khen, giải thưởng khoa học như "Phụ nữ hai giỏi", "Giải thưởng sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam năm 2000","Danh hiệu chiến sĩ thi đua"... mà mới đây nhất là giải thưởng Kovalevskaia 2002 cho nhà khoa học nữ xuất sắc nhất...

Sinh năm 1945 tại Sài Gòn, cô bé Ngô Kiều Nhi từ nhỏ đã tập kết ra bắc cùng với gia đình. Bố chị nguyên là Bộ trưởng Bộ Canh nông Ngô Tấn Nhơn. Chính ở miền bắc - nơi chị tự nhận là "quê hương thứhai" này, Ngô Kiều Nhi đã lớn lên trong những tháng ngày tuổi thơ êm đềm, trong vòng tay thương yêu của bố mẹ và nghĩa tình đồng bào ruột thịt của thời chống Mỹ, cứu nước. Trong điều kiện cả nước bấygiờ đều dồn hết tâm huyết và tính mạng cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền nam nên ước mơ của thế hệ mới lớn như Ngô Kiều Nhi cũng hết sức giản dị. Khi bước vào ngưỡng cửa đại học, rất tình cờNgô Kiều Nhi - cô gái có vóc người hết sức mảnh mai lại được phân công vào Khoa Cơ học - cái khoa mà tưởng chỉ để dành riêng cho những chàng trai. Tình cờ học bộ môn Cơ học rồi cũng tình cờ mà NgôKiều Nhi... say mê luôn cả lĩnh vực mà mình được đào tạo này. Tâm sự với chúng tôi, chị Nhi cho biết mình rất may mắn lúc ngồi trên ghế giảng đường là được tiếp xúc với rất nhiều nhà bác học nổitiếng của Liên Xô (cũ) lúc bấy giờ... Ra trường, Ngô Kiều Nhi lại được thỏa ước mơ làm khoa học của mình là dạy học và nghiên cứu trong cái "nôi" Trường đại học Bách khoa TP Hồ Chí Minh. Những nămkhởi nghiệp dạy và nghiên cứu khoa học của mình, chị Nhi đã phải chịu một cú "sốc", lớn về mặt tình cảm: Chồng mất. Hụt hẫng và đau khổ như đè nặng trên đôi vai mảnh khảnh của người phụ nữ trẻ khiếncó những lúc Ngô Kiều Nhi tưởng mình không chịu đựng nổi. Nhưng rồi nghĩ đến đứa con thơ (lúc đấy cháu mới có 4 tuổi), nghĩ đến sự nghiệp khoa học còn dang dở, chị lại cố gắng gượng. Chồng mất, chịtrở thành trụ cột để chống đỡ, ấp ủ cho đứa con bé bỏng mồ côi cha. Hình ảnh của nhà khoa học Ngô Kiều Nhi trong mắt đồng nghiệp lúc đó là một phụ nữ hết mình trong học tập và đảm đang cần cù trongviệc quán xuyến gia đình. Đến tận hôm nay, Thân Thị ánh Sao - đứa con bé bỏng ngày nào của chị Nhi giờ đã là một đồng nghiệp giảng dạy cùng Trường đại học Bách khoa TP Hồ Chí Minh vẫn không thể quênđược những đêm trắng triền miên của mẹ vì nghiên cứu khoa học. Kiên nhẫn - đó chính là đức tính mà Thân Thị ánh Sao cảm phục nhất từ người mẹ tuyệt vời của mình. Đến bữa ăn, chị mới rời bàn nghiêncứu để tất bật sửa soạn mớ rau, bìa đậu chuẩn bị cho bữa cơm đạm bạc của hai mẹ con. Sau những đêm miệt mài ấy là hàng loạt những công trình khoa học như "Thiết lập các chương trình tính toán độnghọc cơ cấu phẳng dùng trên vi tính", "Cân bằng các chi tiết quay và khử rung các máy và thiết bị trong sản xuất"... ra đời. Do cơ chế của những năm đầu thập kỷ 90 còn "hẹp cửa" đối với các nhà khoahọc, đặc biệt lại là nhà khoa học nữ nên không đơn vị nào tiếp nhận sản phẩm của chị Nhi cả. Hoàn cảnh trớ trêu ấy đã khiến cho Phó giáo sư, Tiến sĩ Ngô Kiều Nhi chỉ biết nghiên cứu và chờ đợi vàotương lai. Năm 1992, nhà khoa học Ngô Kiều Nhi đã nghiên cứu sáng tạo được máy cân bằng động - một thiết bị đo lường rất chính xác. Lúc bấy giờ kỹ thuật của Việt Nam không yêu cầu độ chính xác lắmnên chiếc máy của chị chẳng có ai quan tâm cả. Không đành lòng bỏ rơi "đứa con tinh thần" của mình, chị Nhi đã tự mình đi tiếp thị chính sản phẩm do mình sáng tạo. May mắn là có một nhà máy lúc đócần xuất khẩu những vô lăng, bánh đà đi nước ngoài nên đã chấp nhận để cho chị Nhi áp dụng nghiên cứu của mình. Những đồng tiền ít ỏi từ lần khởi nghiệp cũng chỉ đủ cho mẹ con chị tồn tại và nuôitiếp ước mộng làm nghiên cứu. Lĩnh vực cơ học lúc đó của Việt Nam còn rất khó khăn trong vấn đề thiết bị chẩn đoán. Thành ra để có thể chẩn đoán được, những đơn vị trong nước phải bỏ ra cả vài chụcnghìn USD để mua thiết bị đo của nước ngoài. Ngô Kiều Nhi nhận thức được vấn đề đó và quyết tâm đi theo hướng là phải sản xuất được những thiết bị đo. Vì không có kinh phí nên phương hướng nghiên cứukhoa học của chị là chọn ngay kỹ thuật số - một kỹ thuật tiên tiến của thế giới nhưng lại hết sức lạ lẫm ở Việt Nam để ứng dụng vào điều khiển tự động. Chính vì cách làm đột phá này mà nhà khoa họcNgô Kiều Nhi đã giải được rất nhiều bài toán khó trong nghiên cứu như giảm kinh phí chế tạo, rút ngắn thời gian hoàn thành sản phẩm. Những công trình này đã nhanh chóng gây được tiếng vang trong giớikhoa học và được các đơn vị sản xuất hưởng ứng nhiệt tình. Ví dụ như máy cân bằng động trước đây ở TP Hồ Chí Minh chỉ có vài chiếc nhập từ nước ngoài với giá "cắt cổ" mà chủ yếu vẫn chỉ là loại máyđơn giản cân bằng vỏ xe ô-tô. Nhưng những chiếc máy cân bằng động của chị Nhi sáng chế thì không chỉ rẻ mà còn có kỹ thuật cao được ứng dụng vào cân bằng tuốc bin máy bay tại xưởng sửa chữa A41 thuộcsân bay Tân Sơn Nhất...

Giờ đây ở vào cái tuổi xấp xỉ lục tuần nhưng nhiệt tình làm khoa học trong tiến sĩ Ngô Kiều Nhi vẫn không hề giảm sút.

Nguồn: Dương Tường (Báo Nông nghiệp Việt Nam), www.nhandan.org.vn ngày 8-10-2003

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.