Giải pháp tiêu diệt lúa "ma"

Lúa ma xuất hiện khắp nơi

PGS.TS. Dương Văn Chín, phó viện trưởng Viện lúa ĐBSCL cho biết, lúa ma (hay lúa cỏ, lúa hoang, lúa lẫn...) là một loại dịch hại mới trên lúa tại các nước trồng lúa châu Á, trong đó có Việt Nam. Ở vùng nhiệt đới, lúa ma được xem là “con lai” đã ổn định về mặt di truyền giữa lúa trồng và lúa hoang hoặc do thoái hóa từ lúa trồng. Cây lúa ma thường cao cây hơn, đẻ nhánh ít hơn lúa trồng. Do đặc điểm tự rụng khi sắp chín và tích lũy ngày càng nhiều, hạt lúa ma vẫn sống sót (56,8%) sau bốn tháng chôn trong đất ngập nước liên tục, lây lan từ ruộng này sang ruộng khác. Ngoài thiệt hại về năng suất, chất lượng gạo cũng bị ảnh hưởng do xuất hiện hạt gạo có màu đỏ với tỷ lệ cao ở vùng ĐBSCL, lúa ma được Viện lúa quốc tế (IRRI) và Viện lúa ĐBSCL xác nhận từ vụ hè thu 1994.

Lúa ma ảnh hưởng đến sự sinh trưởng, phát triển và năng suất ruộng lúa. Kết quả điều tra của Viện lúa ĐBSCL năm 2006 kết luận: tại An Giang, mật độ lúa ma vụ đông xuân trung bình 31,36 cây/m2, vụ hè thu tăng lên 57,97 cây/m2. Năng suất lúa giảm 18,3% (đông xuân) và 30,6% (hè thu). Tại Sóc Trăng, mật số lúa ma 3,56 cây/m2 (đông xuân), 4,32 cây/m2 (hè thu), năng suất đã giảm 5,6% (đông xuân) và 7,2% (hè thu). Tại Long An, lúa ma làm giảm năng suất 2,4% (đông xuân) và 11,1% (hè thu).

Diệt lúa ma bằng cách nào?

Viện lúa ĐBSCL và tập đoàn BASF, Đại học Louisia (Mỹ) đã tiến hành nghiên cứu cách xử lý lúa ma từ năm 2003 đến nay. Chương trình đẩy mạnh nghiên cứu, lai tạo các giống lúa indica cógen kháng thuốc diệt cỏ thuộc nhóm imidazolinon để sau đó sử dụng các loại thuốc diệt cỏ thuộc nhóm này phun diệt lúa ma và cỏ dại trên ruộng lúa Việt Nam mà cây lúa trồng không bị ảnh hưởng. Giống lúa kháng thuốc diệt cỏ imidazolinon được gọi là lúa ClearField , không phải là cây lúa chuyển gen.

PGS.TS. Dương Văn Chín cho biết, các giống lúa có gen kháng thuốc thuộc nhóm imidazolinon (gọi tắt là lúa kháng IMI) đã được du nhập nghiên cứu tại Viện lúa ĐBSCL, đó là giống lúa japonica, tên của giống lúa này là CL 161. Các nhà di truyền giống tại Viện lúa ĐBSCL đã chuyển được gen kháng thuốc diệt cỏ nhóm imidazolinon từ giống japonica CL 161 sang giống lúa indica thành công. Các giống đã thuần có gen này có tên là OMCF 6, OMCF 9, OMCF 39, OMCF 48... (OMCF là viết tắt của Ô Môn ClearField). Các giống này hiện đang khảo nghiệm cho kết quả tốt và đang trong giai đoạn chuẩn bị đăng ký để được công nhận. Trong vụ hè thu 2006, Viện đã khảo nghiệm giống có gen kháng thuốc imidazolinon, ruộng sạ khô, kết quả diệt lúa ma là 99,9%, cỏ lồng vực 100%, cỏ đuôi phụng 99,9%, các loài cỏ lá rộng 100%... Năng suất trung bình của ruộng lúa phun thuốc diệt cỏ nhóm imidazolinon là 1,83 tấn/ha (ruộng không phun là 0,91 tấn/ha). Kết quả sạ ướt với giống lúa có gen kháng imidazolinon, lúa ma bị diệt 100%, năng suất lúa đạt 2,15 tấn/ha (không phun thuốc diệt cỏ, năng suất 0,88 tấn/ha; nhổ cỏ bằng tay (2 lần) năng suất 1,16 tấn/ha).

Như vậy, lúa ma và các loại cỏ dại thông thường bị diệt bằng thuốc diệt cỏ thuộc nhóm imidazolinon phun trên ruộng lúa trồng bằng giống lúa kháng IMI. Đây được xem là giải pháp kiểm soát lúa ma và cỏ dại thông thường hiệu quả trên ruộng lúa sạ tại các tỉnh phía Nam . Cũng lưu ý rằng, không phun thuốc diệt cỏ nhóm imidazo linon trên các giống lúa trồng thông thường không có gen kháng IMI.

Nguồn: Khoa học phổ thông 20/7/2007