Giải pháp để Trí thức Khoa học công nghệ Việt Nam thực hiện hiệu quả Nghị quyết XIII của Đảng
Ngay từ những ngày đầu thành lập (1983), trong điều kiên còn nhiều khó khăn nhưng Liên hiệp Hội Việt Nam được Đảng và Nhà nước rất quan tâm từ tổ chức bộ máy, điều kiện hoạt động. Đảng và Nhà nước đã thấy rõ vai trò tầm quan trọng của Liên hiệp Hội Việt Nam, Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị 45/-CT/TW ngày 11/11/1998 xác định Liên hiệp Hội Việt Nam là một tổ chức chính trị-xã hội của đội ngũ trí thức. Đến Chỉ thị 42-CT/TW ngày 16/4/2010 của Bộ Chính trị đặt ra mục tiêu xây dựng Liên hiệp Hội Việt Nam đến năm 2020 trở thành tổ chức chính trị-xã hội vững mạnh, giữ vai trò nòng cốt trong tập hợp, đoàn kết và phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức KH&CN…
Tọa đàm góp ý, tư vấn, phản biện Dự thảo Báo cáo tổng kết việc thực hiện Kết luận số 31 của Tỉnh ủy khóa XIX do LHH Quảng Ngãi tổ chức tháng 6/2021
Tuy nhiên, thực tế Nhà nước chưa thể chế hóa tính chất chính trị-xã hội của hệ thống Liên hiệp Hội theo tinh thần Chỉ thị của Bộ Chính trị bằng những quy định pháp lý. Dẫn đến rất nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ chính trị của hệ thống Liên hiệp Hội, nhất là việc tập hợp, đoàn kết rộng rãi, phát huy sức sáng tạo và xây dựng đội ngũ trí thức.
cần sớm có một chiến lược cơ bản, những cơ chế chính sách thiết thực, hiệu quả, đồng bộ nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng đội ngũ trí thức tinh hoa của dân tộc - thực sự là nguồn lực đặc biệt quan trọng, tạo nên sức mạnh của đất nước trong chiến lược phát triển theo tinh thần Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng.
Theo ông Lê Quang Thích (Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Quảng Ngãi), để phát triển đội ngũ trí thức Việt Nam đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và tác động mạnh mẽ của cách mạng công nghiệp lần thứ tư chúng ta cần thực hiện một số giải pháp cơ bản.
Tiếp tục triển khai tổ chức thực hiện tốt Nghị quyết số 27-NQ/TW, ngày 06-8-2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, trong đó tập trung các nhiệm vụ và giải pháp xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Hoàn thiện môi trường và điều kiện thuận lợi cho hoạt động của trí thức bằng việc ban hành quy chế dân chủ, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, các cơ chế chính sách trong hoạt động khoa học và công nghệ; Thực hiện chính sách trọng dụng, đãi ngộ và tôn vinh trí thức nhằm tập hợp, đoàn kết rộng rãi và phát huy tí tuệ của đội ngũ trí thức Việt Nam ở trong nước và nước ngoài tham gia xây dựng đất nước; Tạo chuyển biến căn bản trong đào tạo, bồi dưỡng trí thức; Ðề cao trách nhiệm của trí thức, củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động các hội của trí thức, trong đó có tổ chức Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam; Nâng cao chất lượng công tác lãnh đạo của Ðảng đối với đội ngũ trí thức.
Phải xây dựng đội ngũ trí thức vừa hồng vừa chuyên, cả về đức - trí - thể - mỹ đáp ứng cả về số lượng và chất lượng. Chất lượng bao gồm trình độ học vấn chuyên môn, năng lực lao động sáng tạo và sự chín muồi về tư tưởng chính trị, phẩm chất, đạo đức cách mạng. Muốn vậy phải tiếp tục đổi mới công tác giáo dục - đào tạo, công tác khoa học và công nghệ và làm tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng để trí thức có kiến thức hiểu biết về chuyên môn và nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng.
Có chính sách tạo động lực vật chất và động lực tinh thần để phát huy tiềm năng trí thức. Điều này liên quan đến chính sách tiền lương, thu nhập, tiền thưởng, phụ cấp, trả công hợp lý theo năng lực và hiệu quả sáng tạo của trí thức cùng với sự khơi dậy trong tâm người trí thức lòng yêu nước, yêu thương đồng bào một cách mãnh liệt, ý thức trách nhiệm đối với vận mệnh của đất nước, tinh thần trách nhiệm cao đối với công việc, tính tích cực chính trị - xã hội với niềm tự hào và khát vọng sáng tạo cống hiến cho Tổ quốc.
Tiến hành rà soát, sắp xếp, bố trí đúng người đúng việc, nhất là những công chức, viên chức, người lao động làm việc trong những ngành, lĩnh vực đòi hỏi chuyên môn sâu như giáo dục, y tế, xây dựng, giao thông, nông – lâm - ngư, công nghệ thông tin…. Hạn chế đến mức thấp nhất tình trạng làm không đúng chuyên môn, sở trường ở những vị trí việc làm đòi hỏi chuyên môn nhằm đáp ứng yêu cầu công việc, tăng tính hiệu quả, tránh lãng phí trong việc sử dụng chất xám.
Công tác nhận xét đánh giá đội ngũ trí thức phải thật sự chuẩn xác; lấy phẩm chất, năng lực và sự cống hiến của trí thức làm thước đo; không thiên lệch định kiến với những cách biểu hiện bày tỏ thái độ bề ngoài “hơi ngông” hoặc những lời lẽ trông có vẻ “thiếu khiêm tốn” khi trí thức góp ý, tư vấn, phản biện để quy chụp phủ nhận tài năng và bản chất tốt của trí thức.
Trong giai đoạn hiện nay cần có chủ trương đi liền với các chính sách đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ trí thức trong các hợp tác xã, doanh nghiệp, những doanh nhân, những nhà quản trị giỏi; những trí thức là kỹ sư, chuyên gia trực tiếp lao động sản xuất kinh doanh; chính sách đào tạo những trí thức trẻ là con em nông dân và con em đồng bào dân tộc thiểu số.
Tiếp tục thực hiện và điều chỉnh bổ sung cơ chế chính sách đào tạo nhân tài, nhất là tuyển chọn những em học sinh phổ thông xuất sắc để đưa đi đào tạo ở những trường, viện có chất lượng trong nước và trên thế giới nhằm tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao cho tương lai đất nước.
Có chủ trương và cơ chế, chính sách để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao là người Việt Nam đang sinh sống, học tập, làm việc ở nước ngoài tham gia xây dựng đất nước. Có khoảng nửa triệu trí thức Việt kiều (trong đó trên 6.000 tiến sĩ với nhiều nhà khoa học giỏi nổi tiếng) trên tổng số hơn bốn triệu người Việt Nam đang sinh sống ở gần 100 quốc gia và vùng lãnh thổ. Theo thống kê chưa đầy đủ có khoảng 15.000 trí thức Việt kiều tại Hoa Kỳ, 40.000 trí thức tại Pháp, 20.000 trí thức tại Ca-na-đa, 4.000 trí thức tại Đông Âu và Liên bang Nga, 7.000 trí thức tại Ô-xtrây-li-a... Đây là nguồn nhân lực quan trọng quý giá, rất cần được tập hợp, phát huy và tạo điều kiện để họ góp phần xây dựng quê hương, đất nước.
Tiếp tục nâng cao vai trò lãnh đạo của các cấp ủy đảng, thay đổi nhận thức của các cấp chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể, nhất là nhận thức và trách nhiệm của người đứng đầu về vai trò, vị trí, tầm quan trọng và việc chăm lo xây dựng đội ngũ trí thức bằng những việc làm cụ thể nhằm phát huy một cách tốt nhất sức lực, trí tuệ của đội ngũ trí thức với tư cách là nguồn nhân lực chất lượng cao, là nhân tố có ý nghĩa quyết định trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển kinh tế tri thức.
Đối với bản thân đội ngũ trí thức không ngừng nâng cao trách nhiệm, nghĩa vụ và đạo đức nghề nghiệp. Không ngừng học hỏi, tìm tòi, trau dồi chuyên môn nghiệp vụ để có tầm nhìn, có khả năng cảnh báo sớm và năng lực phản biện xã hội đối với những vấn đề Đảng, Nhà nước, Nhân dân yêu cầu và rộng hơn nữa, về tất cả các vấn đề liên quan đến cuộc sống của xã hội, từ đó đề xuất cách giải quyết tốt nhất những vấn đề được đặt ra. Trí thức ngày nay phải phấn đấu để trở thành là những người dẫn dắt, những người định hướng, mở lối đi mới, luôn sáng tạo, khám phá ra tri thức mới và đem kiến thức, tri thức mới của mình áp dụng vào thực tiễn để phục vụ cho mọi người trong xã hội; Trí thức phải thường xuyên rèn luyện phẩm chất, bản lĩnh chính trị, có tấm lòng yêu nước, thương dân, có chí khí và hoài bão, đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Ông Lê Quang Thích – Chủ tịch LHH Quảng Ngãi
Cũng theo ông Lê Quang Thích (Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Quảng Ngãi). Trước khát vọng vì một Việt Nam hùng cường, đòi hỏi Đảng và Nhà nước xác định vai trò mang tính quyết định của mình trong việc xây dựng đội ngũ trí thức. Trước hết, Đảng cần có những quan điểm, chủ trương, nhiệm vụ giải pháp đột phá mới để phát triển nhanh và nâng cao chất lượng đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ. Trong đó có nội hàm phát triển trí thức từ sự đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với trí thức cả về nhận thức, tư tưởng đến phương pháp xây dựng đội ngũ trí thức. Do đó cần nghiên cứu kỷ để tiến tới việc ban hành một Nghị quyết của Ban chấp hành trung ương Đảng về xây dựng phát triển đội ngũ trí thức trong tình hình mới thay cho Nghị quyết số 27-NQ/TW "Về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước" để Liên hiệp Hội Việt Nam ngày càng phát huy vai trò của trí thức tham gia góp ý xây dựng Đảng, Nhà nước, tạo sự gắn bó vững chắc giữa Ðảng và Nhà nước với trí thức, giữa trí thức với Ðảng và Nhà nước; từ đó, trí thức đóng vai trò nòng cốt trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên nền tảng liên minh công nhân với nông dân và trí thức; đồng thời giúp trí thức có cơ hội, môi trường tham gia nhiều hoạt đông chuyên môn, các phong trào cách mạng, hăng hái nhiệt tình đóng góp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
PV.
